Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect. Ferill 568. máls.
141. löggjafarþing 2012–2013.
Þingskjal 1086 — 568. mál.
1. Hverjar eru eignir og skuldbindingar Bjargráðasjóðs? Svarið óskast sundurliðað eftir sjóðsdeildum.
Samkvæmt ársreikningi sjóðsins fyrir árið 2012 voru 31.12.2012 peningalegar eignir sjóðsins 362.244.929 kr. Þar af voru 174.131.428 kr. óskipt upphæð B-deildar. Áætlaðar skuldbindingar sjóðsins vegna tjóns af völdum óveðursins á Norðurlandi í september voru 142 millj. kr. og þar af höfðu þegar verið greiddar 34 millj. kr. fyrir áramót. Á móti útistandandi skuldbindingum hefur ríkissjóður í febrúar lagt Bjargráðasjóði til 120 millj. kr. en áskilið er að sjóðurinn skili til baka því fé sem af kann að ganga þegar tjón hefur verið gert upp.
2. Hvernig reiknar sjóðurinn bætur vegna tjóns á búfé af völdum óvenjulegs veðurfars? Svarið óskast sundurliðað eftir búfjártegundum.
3. Gætir samræmis í útreikningi bóta vegna tjóns á búfé? Sé svarið neikvætt er þess óskað að forsendur mismunandi útreikninga verði raktar.
Í 10. gr. laga um Bjargráðasjóð er fjárhagsaðstoð vegna tjóns skilgreind, en þar segir m.a.: „Stjórn sjóðsins leggur mat á styrkhæfni tjóns, ákveður styrkhlutfall og eigin áhættu tjónþola í tjóni. Styrkhlutfall og eigin áhættu er stjórn sjóðsins heimilt að ákveða mismunandi eftir búgreinum og tegundum eigna og taka í því efni m.a. mið af tekjuskiptingu sjóðsins og rekstraráhættu hverrar búgreinar.“
Tjónabætur B-deildar eru bundnar við að greiða bætur að því marki sem nemur inngreiðslu viðkomandi búgreinar til sjóðsins. Hinar ýmsu búgreinar greiða mishátt gjald til Bjargráðasjóðs og því er ekki sama styrkhlutfall hjá öllum búgreinum, en fullt samræmi er tryggt milli aðila innan sömu búgreina.
Varðandi tjón af völdum eldgosa á Suðurlandi 2010 og 2011 og tjón af völdum óveðurs á Norðurlandi haustið 2012 setti ráðherra sérstakar reglur um mat á tjóni og greiðslu bóta. Hvað búfjártjón varðar var farið eftir þekktu innleggsverði sláturgripa (aðallega dilka) en tekið mið af skattmati fullorðins búfjár og þannig gætt samræmis milli búfjártegunda.
4. Á hvaða röksemdum hefur ríkisstjórnin byggt ákvarðanir um að leggja Bjargráðasjóði til aukið fé til að greiða bætur vegna tjóns á búfé af völdum óvenjulegs veðurfars?
Óveðrinu sem gekk yfir Norðurland í september 2012 mátti líkja við hamfarir, enda lýsti ríkislögreglustjóri, í samráði við sýslumanninn á Húsavík, yfir neyðarstigi almannavarna. Fljótt varð ljóst að fjárskaðar sem hlutust af óveðrinu væru nánast fordæmalausir svo snemma hausts. Fyrir lá að bændur væru ótryggðir fyrir slíku tjóni umfram það sem Bjargráðasjóður gæti bætt, en fjárhagsstaða hans er mjög veik og hefur verið það eftir að sveitarfélögin gengu úr honum 2009. Það þótti því réttlætismál að ríkisvaldið gerði sjóðnum kleift að greiða tjónsbætur með hliðstæðum hætti og ákveðið var vegna eldgosanna í Eyjafjallajökli 2010 og Grímsvötnum 2011.
141. löggjafarþing 2012–2013.
Þingskjal 1086 — 568. mál.
Svar
atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra við fyrirspurn Margrétar Tryggvadóttur um Bjargráðasjóð og bætur vegna tjóns af völdum óvenjulegs veðurfars.
1. Hverjar eru eignir og skuldbindingar Bjargráðasjóðs? Svarið óskast sundurliðað eftir sjóðsdeildum.
Samkvæmt ársreikningi sjóðsins fyrir árið 2012 voru 31.12.2012 peningalegar eignir sjóðsins 362.244.929 kr. Þar af voru 174.131.428 kr. óskipt upphæð B-deildar. Áætlaðar skuldbindingar sjóðsins vegna tjóns af völdum óveðursins á Norðurlandi í september voru 142 millj. kr. og þar af höfðu þegar verið greiddar 34 millj. kr. fyrir áramót. Á móti útistandandi skuldbindingum hefur ríkissjóður í febrúar lagt Bjargráðasjóði til 120 millj. kr. en áskilið er að sjóðurinn skili til baka því fé sem af kann að ganga þegar tjón hefur verið gert upp.
2. Hvernig reiknar sjóðurinn bætur vegna tjóns á búfé af völdum óvenjulegs veðurfars? Svarið óskast sundurliðað eftir búfjártegundum.
3. Gætir samræmis í útreikningi bóta vegna tjóns á búfé? Sé svarið neikvætt er þess óskað að forsendur mismunandi útreikninga verði raktar.
Í 10. gr. laga um Bjargráðasjóð er fjárhagsaðstoð vegna tjóns skilgreind, en þar segir m.a.: „Stjórn sjóðsins leggur mat á styrkhæfni tjóns, ákveður styrkhlutfall og eigin áhættu tjónþola í tjóni. Styrkhlutfall og eigin áhættu er stjórn sjóðsins heimilt að ákveða mismunandi eftir búgreinum og tegundum eigna og taka í því efni m.a. mið af tekjuskiptingu sjóðsins og rekstraráhættu hverrar búgreinar.“
Tjónabætur B-deildar eru bundnar við að greiða bætur að því marki sem nemur inngreiðslu viðkomandi búgreinar til sjóðsins. Hinar ýmsu búgreinar greiða mishátt gjald til Bjargráðasjóðs og því er ekki sama styrkhlutfall hjá öllum búgreinum, en fullt samræmi er tryggt milli aðila innan sömu búgreina.
Varðandi tjón af völdum eldgosa á Suðurlandi 2010 og 2011 og tjón af völdum óveðurs á Norðurlandi haustið 2012 setti ráðherra sérstakar reglur um mat á tjóni og greiðslu bóta. Hvað búfjártjón varðar var farið eftir þekktu innleggsverði sláturgripa (aðallega dilka) en tekið mið af skattmati fullorðins búfjár og þannig gætt samræmis milli búfjártegunda.
4. Á hvaða röksemdum hefur ríkisstjórnin byggt ákvarðanir um að leggja Bjargráðasjóði til aukið fé til að greiða bætur vegna tjóns á búfé af völdum óvenjulegs veðurfars?
Óveðrinu sem gekk yfir Norðurland í september 2012 mátti líkja við hamfarir, enda lýsti ríkislögreglustjóri, í samráði við sýslumanninn á Húsavík, yfir neyðarstigi almannavarna. Fljótt varð ljóst að fjárskaðar sem hlutust af óveðrinu væru nánast fordæmalausir svo snemma hausts. Fyrir lá að bændur væru ótryggðir fyrir slíku tjóni umfram það sem Bjargráðasjóður gæti bætt, en fjárhagsstaða hans er mjög veik og hefur verið það eftir að sveitarfélögin gengu úr honum 2009. Það þótti því réttlætismál að ríkisvaldið gerði sjóðnum kleift að greiða tjónsbætur með hliðstæðum hætti og ákveðið var vegna eldgosanna í Eyjafjallajökli 2010 og Grímsvötnum 2011.
