Ferill 354. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
144. löggjafarþing 2014–2015.
Þingskjal 599 — 354. mál.
Svar
fjármála- og efnahagsráðherra við fyrirspurn frá
Haraldi Benediktssyni um skuldaskilasamninga.
1. Hvað voru í kjölfar bankahrunsins gerðir margir skuldaskilasamningar á milli aðila í landbúnaði og fjármálafyrirtækja þar sem hluti skulda var settur á rekstrarlán en hluti á svokallað biðlán til þriggja ára eða styttri tíma?
Leitað var upplýsinga hjá Fjármálaeftirlitinu vegna fyrirspurnarinnar.
Samkvæmt skýrslu eftirlitsnefndar um sértæka skuldaaðlögun frá september 2011 voru einungis 6,5% allra bænda taldir í greiðsluvanda. Þegar skýrslan kom út hafði samningum við 20% þeirra verið lokið, samtals 35 bænd. Eftirlitsnefndin var skipuð samkvæmt lögum nr. 107/2009, um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins. Lögin veittu nefndinni heimild til þess að fá aðgang að gögnum og fundum fjármálafyrirtækja, þrátt fyrir ákvæði 58. gr. laga nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki, þar sem fjallað er um þagnarskyldu í störfum fjármálafyrirtækja. Lög 107/2009 féllu brott í lok árs 2012 og þar með heimildir eftirlitsnefndarinnar. Engum gögnum hefur því verið safnað sérstaklega um málaflokkinn, svo vitað sé til, eftir að lögin féllu úr gildi.
2. Hver er heildarupphæð þessara samninga og hve stór hluti skuldanna er á slíku biðláni?
Í júlí 2011 byrjaði Fjármálaeftirlitið að safna upplýsingum í svokallaðri lánasafnsskýrslu um stöðu endurskipulagningar lánþega eftir atvinnugreinum. Ein af þeim atvinnugreinum sem safnað er upplýsingum um er landbúnaður og matvælaframleiðsla. Í þeim flokki eru ÍSAT-flokkarnir A 1-2 landbúnaður og skógrækt og C 10 (án 10.2) matvæla- og drykkjarframleiðsla. Hér á eftir má sjá bókfært virði skulda fyrirtækja í landbúnaðar- og matvælaframleiðslu sem hafa verið endurskipulögð með biðláni hjá stóru viðskiptabönkunum (Arion banka, Íslandsbanka og Landsbankanum):
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Það skal tekið fram að í framangreindri töflu eru ekki upplýsingar um einstaklinga í landbúnaði og matvælaframleiðslu sem stunda rekstur á eigin kennitölu. Fjármálaeftirlitið hefur ekki upplýsingar um heildarvirði lána til landbúnaðar- og matvælaframleiðslu né upplýsingar um skiptingu milli rekstrarlána og biðlána hjá þeim fyrirtækjum sem hafa verið endurskipulögð með biðlánum.
3. Hvernig verður farið með biðlánin? Verða þau innheimt að fullu eða afskrifuð í heild eða að hluta?
Eftirlitsnefnd um sértæka skuldaaðlögun benti sérstaklega á í skýrslu sinni frá september 2011 að fjárhæð biðlána bænda hafi í meiri hluta tilvika verið yfir 30% af heildarskuldsetningu. Í sértækri skuldaaðlögun hafi biðlán almennt ekki farið yfir 30% og því hefði verið æskilegt að greina frá í samkomulagi milli banka og bænda hvað yrði gert með biðlánin að þremur árum liðnum frá samningi.
Fjármálaeftirlitið getur ekki svarað með einhlítum hætti hvernig farið verður með biðlánin. Fjármálaeftirlitið getur þó sagt að út frá samræðum þess við bankana, þá hafi þeir fullan hug á að innheimta biðlánin. Með öðrum orðum þá munu bankarnir reikna út greiðslugetu og eignastöðu lánþega og ólíklegt er að biðlánin verði afskrifuð nema þau séu sannarlega utan bæði greiðslugetu og virði trygginga. Mögulega munu bankarnir breyta þeirri afstöðu í framtíðinni.
