Ferill 46. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
146. löggjafarþing 2016–2017.
Þingskjal 216 — 46. mál.
Svar
fjármála- og efnahagsráðherra við fyrirspurn frá Birni Leví Gunnarssyni um ónýttan persónuafslátt.
Fyrirspurnin hljóðar svo:
Hver var heildarupphæð ónýtts persónuafsláttar þeirra sem rétt áttu á persónuafslætti samkvæmt lögum um tekjuskatt árin 2013, 2014 og 2015 og hve margir einstaklingar áttu ónýttan persónuafslátt við lok hvers árs? Svar óskast sundurliðað eftir nefndum árum og eftirfarandi aldurshópum:
16–20 ára,
21–25 ára,
26–35 ára,
36–50 ára,
51–66 ára,
67 ára og eldri.
Fyrirspurnin var send til ríkisskattstjóra til gagnaöflunar og eru eftirfarandi upplýsingar byggðar á gögnum sem bárust frá embættinu. Þær ná til álagningar opinberra gjalda fyrir gjaldárin 2014–2016 (tekjur áranna 2013–2015) og eru greindar eftir aldurshópum. Álagningarskrá ríkisskattstjóra er sívinnsluskrá sem tekur breytingum nánast daglega vegna kæra og endurákvarðana en umrædd gögn miðast við stöðu álagningar 10. janúar sl. Þá er rétt að taka fram að skattar ríflega tuttugu þúsund framteljenda eru handreiknaðir af starfsmönnum ríkisskattstjóra, en upplýsingar um ráðstöfun persónuafsláttar hjá þessum framteljendum eru ekki tiltækar í álagningarkerfi embættisins. Allir sem náð hafa 16 ára aldri á tekjuárinu og eru heimilisfastir á landinu eiga rétt á persónuafslætti. Þá greiða börn fædd 2002 og síðar 6% af tekjum yfir 180.000 kr. vegna staðgreiðslu á árinu 2017.
Flestir einstaklingar með ónýttan persónuafslátt tekjuárin 2013–2015 voru á aldursbilinu 16–20 ára eins og sjá má í töflu 1. Því næst koma einstaklingar á aldrinum 21–25 ára og fækkar þeim sem hafa ónýttan persónuafslátt með hækkandi aldri.
Tafla 1. Fjöldi einstaklinga með ónýttan persónuafslátt tekjuárin 2013–2015 eftir aldursbilum.
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Samkvæmt gildandi lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, skal í upphafi árs hækka persónuafslátt hvers einstaklings í samræmi við hækkun á vísitölu neysluverðs næstliðna 12 mánuði. Tekjuárið 2013 nam fjárhæð persónuafsláttar 48.485 kr. á mánuði eða 581.820 kr. á ári. Það ár var heildarfjárhæð ónýtts persónuafsláttar 11.358 millj. kr. eins og sjá má í töflu 2. Þar af var fjárhæð ónýtts persónuafsláttar einstaklinga á aldursbilinu 16–20 ára 48,5% af heildarfjárhæðinni. Hækkun á vísitölu neysluverðs frá desember 2012 til desember 2013 var 4,2% og hækkaði fjárhæð persónuafsláttar tekjuárið 2014 því í 605.976 kr. á ári frá fyrra ári. Heildarfjárhæð ónýtts persónuafsláttar hækkaði um 3,9% frá árinu 2013 og nam 11.807 millj. kr. Lítil verðbólga var á árinu 2014 og hækkaði persónuafsláttur einungis um 0,8% tekjuárið 2015 og var 610.825 kr. á ári. Það ár lækkaði heildarfjárhæð ónýtts persónuafsláttar um 1,2% frá fyrra ári og nam 11.668 millj. kr.
Tafla 2. Heildarfjárhæðir ónýtts persónuafsláttar tekjuárin 2013–2015 eftir aldursbilum (fjárhæðir í millj. kr.).
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Í töflu 3 má sjá að ónýttur persónuafsláttur sem hlutfall af heildarfjárhæð persónuafsláttar hefur verið á bilinu 7,5%–7,9% fyrir tekjuárin 2013–2015.
Tafla 3. Heildarfjárhæð ónýtts persónuafsláttar sem hlutfall af heildarfjárhæð persónuafsláttar tekjuárin 2013–2015 (fjárhæðir í millj. kr.).
Hér er efni sem sést aðeins í pdf-skjalinu.
Þegar nýting persónuafsláttar er skoðuð þarf að hafa í huga að hann nýtist bæði á móti greiðslu tekjuskatts til ríkisins (þ.m.t. fjármagnstekjuskatts að hluta) og útsvars til sveitarfélaga. Ríkissjóður fjármagnar hins vegar persónuafsláttinn að öllu leyti, líka þann hluta hans sem gengur upp á móti útsvarinu.
