Ferill 233. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.
157. löggjafarþing 2025–2026.
Þingskjal 416 — 233. mál.
Svar
utanríkisráðherra við fyrirspurn frá Diljá Mist Einarsdóttur um framlög til þróunarsamvinnu.
Fyrirspurnin hljóðar svo:
Hvaða skilyrði setur íslenska ríkið varðandi launakostnað og annan stjórnunarkostnað í þeim samtökum og félögum sem þiggja framlög til þróunarsamvinnu frá íslenska ríkinu?
Að baki hverri ákvörðun um veitingu framlags til þróunarsamvinnu- og mannúðarverkefna á vegum íslenskra stjórnvalda liggur ítarlegt mat á margvíslegum þáttum, svo sem væntanlegum árangri verkefnis, hvernig það stuðlar að markmiðum í stefnu um alþjóðlega þróunarsamvinnu Íslands, hversu árangursríkt og skilvirkt starf viðkomandi stofnunar eða samtaka hefur verið, fyrri reynslu íslenskra stjórnvalda af samstarfi við viðkomandi og hver reynsla annarra framlagsríkja er af starfinu.
Við mat á verkefnatillögum er horft til þess að stjórnunar- og launakostnaður sé í samræmi við markmið verkefnisins, umfang þess og almennar meginreglur um skilvirka og ábyrga nýtingu fjármuna. Fjárhagsáætlanir eru rýndar og mat lagt á hvort stjórnunar- og launakostnaður sé í eðlilegu hlutfalli við umfang, áhættu og áætlaðan ávinning verkefnis. Miðað er við að slíkur kostnaður sé hóflegur og endurspegli raunverulegar þarfir til að tryggja faglega framkvæmd. Þessir starfshættir byggjast á gagnsæi, hófsemi, skilvirkni og ábyrgð, til að tryggja að framlög til þróunarsamvinnu nýtist sem best og sýni fram á árangur á vettvangi.
Fyrir liggur að ákveðinn stjórnunarkostnaður er nauðsynlegur til að koma verkefnum í framkvæmd. Því telur ráðuneytið afar mikilvægt að setja samtökum ekki það þröngar skorður hvað varðar stjórnunarkostnað að það geti hægt á framvindu verkefna og komið niður á árangri og þeim áhrifum sem verkefnum er ætlað að leiða til.
Á sama tíma er viðbúið að launa- og stjórnunarkostnaður geti verið misjafn eftir viðfangsefnum verkefna og er því lagt sérstakt mat á þessa liði við mat á verkefnatillögum. Til að mynda er launa- og stjórnunarkostnaður oft hærri í verkefnum sem snúa að þjálfun, fræðslu eða getuuppbyggingu en lægri í verkefnum sem snúa fyrst og fremst að uppbyggingu innviða. Flest framlagsríki, alþjóðastofnanir og -samtök setja sér viðmið á bilinu 5–15% og tekur hlutfallið mið af eðli verkefnis. Er það jafnframt í samræmi við bestu starfshætti og viðmið t.d. velflestra aðildarríkja þróunarsamvinnunefndar Efnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD–DAC), sem Ísland er aðili að.
Í verklagsreglum um samstarf við félagasamtök er skýrt kveðið á um umsýslukostnað, þ.m.t. launakostnað. Þar segir að félög sem vinna verkefni á vettvangi, þ.e. sjálf eða í nánu samstarfi við heimamenn, megi verja að hámarki 10% af heildarkostnaði til umsýslu. Þetta á þó ekki við um kynningar- og fræðsluverkefni. Hámark umsýslukostnaðar verkefna sem eru undir yfirstjórn alþjóðasamtaka og krefjast lítillar umsýslu íslensku samtakanna er 3%. Gera skal skýra grein fyrir kostnaði vegna umsýslu styrkþega í umsóknum um styrk. Í verklagsreglum er jafnframt kveðið á um að við útreikninga á launum og launatengdum gjöldum starfsfólks á Íslandi og/eða útsendra sérfræðinga skuli hafa almenna kjarasamninga og stofnanasamninga til hliðsjónar. Þá er ráðuneytinu heimilt að setja þak á tímagjald vegna vinnuframlags.
