Ferill 608. máls. Aðrar útgáfur af skjalinu: PDF - Word Perfect.

---

1996–97. – 1066 ár frá stofnun Alþingis.
121. löggjafarþing. – 608 . mál.

1157. Tillaga til þingsályktunar

um aðild að samningi Sameinuðu þjóðanna gegn ólöglegri verslun með fíkniefni og skynvilluefni og um fullgildingu samnings um þvætti, leit, hald og upptöku ávinnings af afbrotum.

(Lögð fyrir Alþingi á 121. löggjafarþingi 1996–97.)

    Alþingi ályktar að heimila ríkisstjórninni að staðfesta fyrir Íslands hönd samning Sameinuðu þjóðanna gegn ólöglegri verslun með fíkniefni og skynvilluefni sem gerður var í Vín 20. desember 1988 og að fullgilda fyrir Íslands hönd samning um þvætti, leit, hald og upptöku ávinnings af afbrotum sem gerður var í Strassborg 8. nóvember 1990.

Athugasemdir við þingsályktunartillögu þessa.

    Með þingsályktunartillögu þessari er leitað heimildar Alþingis til staðfestingar á samningi Sameinuðu þjóðanna gegn ólöglegri verslun með fíkniefni og skynvilluefni sem gerður var í Vín 20. desember 1988 og fullgildingar á samningi um þvætti, leit, hald og upptöku ávinnings af afbrotum sem gerður var í Strassborg 8. nóvember 1990. Samningarnir eru prentaðir sem fylgiskjöl með tillögu þessari.
    Markmið beggja samninganna er að efla alþjóðasamvinnu um afbrotavarnir, einkum að því er varðar baráttu gegn fíkniefnaverslun.
    Samningur Sameinuðu þjóðanna gegn ólöglegri verslun með fíkniefni og skynvilluefni (hér eftir nefndur fíkniefnasamningurinn) er gerður í kjölfar tveggja eldri samninga Sameinuðu þjóðanna á sviði fíkniefnamála. Um er að ræða alþjóðasamninga um ávana- og fíkniefni frá 30. mars 1961 og 21. febrúar 1971. Ísland er aðili að báðum þessum samningum, sbr. auglýsingar í C-deild Stjórnartíðinda nr. 22 og 23/1974, 16/1975 og 19/1976. Markmið samninganna frá 1961 og 1971 er að skilgreina og flokka hvaða efni teljast vera fíkniefni annars vegar og skynvilluefni hins vegar og setja reglur um alþjóðlegt eftirlit með þessum efnum. Með fíkniefnasamningnum frá 1988 er hins vegar ætlunin að berjast gegn fíkniefnabrotum og fíkniefnaverslun með hertri refsilöggjöf aðildarríkja hans og alþjóðlegri samvinnu.
    Í 3. gr. fíkniefnasamningsins er að finna skilgreiningu á fíkniefnabrotum og þvætti ávinnings af slíkum brotum sem aðildarríkjum er skylt að gera refsiverð í löggjöf sinni. Skilgreiningin á fíkniefnabrotum er ítarlegri en skilgreining eldri samninga um þetta efni. Skilgreining samningsins á þvætti er hin fyrsta á alþjóðavettvangi og hefur hún orðið fyrirmynd annarra alþjóðlegra samninga og gerða sem fjalla um þvættisbrot. Samningurinn markar því ótvírætt upphafið í alþjóðlegri samvinnu um baráttu gegn peningaþvætti.
    Í 5. gr. samningsins er kveðið á um skyldu aðildarríkja til að gera þær ráðstafanir sem nauðsynlegar kunna að vera til að gera megi fíkniefni, efni og tæki sem notuð eru til fíkniefnaframleiðslu og ávinning fíkniefnabrota upptækan, eða verðmæti sem koma í stað ávinnings. Þar er einnig mælt fyrir um alþjóðlega samvinnu um upptöku ávinnings af fíkniefnabrotum.
    Í 6. gr. er vikið að reglum um framsal vegna brota sem samningurinn tekur til. Aðilar skuldbinda sig til að framselja meinta brotamenn, eða saksækja ella.
    Í 7.–8. gr. samningsins er að finna ákvæði er eiga að auðvelda rannsókn, saksókn og dómsmeðferð í málum sem lúta að fíkniefnabrotum og peningaþvætti í tengslum við slík brot.
    Í samningnum er einnig að finna ýmis ákvæði um eftirlit með fíkniefnabrotum o.fl.
    Fíkniefnasamningurinn öðlaðist gildi 11. nóvember 1990. Aðildarríki að samningnum voru 139 miðað við 28. apríl 1997.
    Samningurinn um þvætti, leit, hald og upptöku ávinnings af afbrotum (hér eftir nefndur þvættissamningurinn), sem gerður var á vettvangi Evrópuráðsins, sækir fyrirmynd sína að hluta til fíkniefnasamnings Sameinuðu þjóðanna, einkum ákvæðanna um skilgreiningu á þvætti og skyldu aðildarríkja til að gera upptækan ávinning af afbrotum eða jafnvirði slíks ávinnings. Með þvættissamningnum er þó stigið skrefi lengra að því leyti að hann tekur ekki aðeins til ávinnings af fíkniefnabrotum, heldur til ávinnings af öllum refsiverðum afbrotum. Samningurinn geymir einnig ítarlegri reglur um alþjóðlega samvinnu og málsmeðferð með svipuðum hætti og í þeim Evrópusamningum sem þegar hafa verið gerðir á þessu sviði.
    Í 2. og 6. gr. samningsins er að finna ákvæði um eignaupptöku og þvættisbrot. Þessi ákvæði eru gerð að fyrirmynd fíkniefnasamningsins frá 1988.
    Í III. kafla samningsins, 7.–35. gr., er að finna ítarleg ákvæði um alþjóðlega samvinnu og skyldu aðildarríkja, þar sem ávinningur af broti finnst, til að grípa til rannsóknaraðgerða og eignaupptöku að beiðni annars aðildarríkis þar sem rannsókn fer fram og loks eru ákvæði um málsmeðferð.
    Þvættissamningurinn öðlaðist gildi 1. september 1993. Hinn 28. apríl 1997 höfðu 14 aðildarríki Evrópuráðsins fullgilt samninginn. Hann var undirritaður fyrir Íslands hönd 8. nóvember 1990.
    Með lögum nr. 10/1997 voru lögfest ýmis ákvæði og gerðar ýmsar lagabreytingar sem nauðsynlegar voru til þess að unnt verði að standa við skuldbindingar sem aðildarríki gangast undir samkvæmt samningunum tveimur. Með nýju ákvæði í almennum hegningarlögum var mælt fyrir um refsingu fyrir peningaþvætti og það jafnframt mælt refsivert í tengslum við brot á lögum um ávana- og fíkniefni, áfengislögum, lyfjalögum og tollalögum. Einnig voru rýmkaðar heimildir almennra hegningarlaga og sérrefsilaga til eignaupptöku og settar skýrar lagaheimildir til grundvallar fullnustu á erlendum beiðnum um upptöku eigna hér á landi og fyrir beiðni íslenskra stjórnvalda um eignaupptöku erlendis.

Fylgiskjal I.

SAMNINGUR SAMEINUÐU ÞJÓÐANNA GEGN ÓLÖGLEGRI

VERSLUN MEÐ FÍKNIEFNI OG SKYNVILLUEFNI

     Aðilar að samningi þessum,

     sem hafa verulegar áhyggjur af hinni miklu og vaxandi ólöglegu framleiðslu, eftirspurn og verslun með fíkniefni og skynvilluefni, sem eru alvarleg ógnun við heilsu og velferð manna og skaða efnahagslegan, menningarlegan og stjórnmálalegan grundvöll samfélagsins,

     hafa einnig verulegar áhyggjur af stöðugt vaxandi ásókn ólöglegrar verslunar með fíkniefni og skynvilluefni að ýmsum þjóðfélagshópum, og sérstaklega að börn eru í mörgum heimshlutum nýtt sem neyslumarkaður fyrir ólögleg efni og til ólöglegrar framleiðslu, dreifingar og verslunar með fíkniefni og skynvilluefni, sem felur í sér takmarkalausa hættu,

     gera sér ljós tengslin milli verslunar með ólögleg efni og annarrar skyldrar skipulagðrar afbrotastarfsemi, sem grefur undan lögmætu efnahagslífi og ógnar stöðuleika, öryggi og sjálfsforræði ríkja,

     gera sér einnig ljóst að verslun með ólögleg efni telst til alþjóðlegrar glæpastarfsemi, sem veita verður tafarlausa athygli og óskoraðan forgang til að kveða niður,

     vita að verslun með ólögleg efni aflar mikils fjárgróða og auðs, sem gerir fjölþjóðlegum glæpasamtökum kleift að brjóta sér leiðir inn í stjórnkerfi ríkja, lögmæta verslunar- og fjármálastarfsemi og þjóðfélagið á öllum stigum þess, og grafa þar um sig og valda spillingu,

     eru staðráðnir í því að svipta þá menn afrakstri glæpastarfsemi sinnar sem fást við verslun með ólögleg efni, og uppræta þar með helsta hvata þeirra til þess,

     vilja uppræta misnotkun fíkniefna og skynvilluefna, og þar með hina ólöglegu eftirspurn eftir slíkum efnum og hinn gífurlega gróða sem aflað er með ólöglegri verslun með þau,

     hafa í huga að ráðstafanir eru nauðsynlegar til að hafa eftirlit með ákveðnum efnum, þar með töldum forstigsefnum, framleiðsluefnum og leysiefnum, sem notuð eru við framleiðslu fíkniefna og skynvilluefna og hafa leitt til aukinnar leynilegrar framleiðslu þeirra vegna þess hve auðveldlega þau eru tiltæk,

     hafa einsett sér að bæta alþjóðlegt samstarf um að koma í veg fyrir verslun með ólögleg efni sjóleiðis,

     gera sér ljóst að ábyrgð á því að verslun með ólögleg efni sé upprætt hvílir sameiginlega á öllum ríkjum, og að til þess séu sameiginlegar aðgerðir innan ramma alþjóðlegrar samvinnu nauðsynlegar,

     viðurkenna valdbærni Sameinuðu þjóðanna á sviði varna gegn fíkniefnum og skynvilluefnum, og sem vilja að alþjóðastofnanir sem láta sig slíkar varnir varða starfi innan ramma þeirra,

     staðfesta þær meginreglur sem gildandi þjóðréttarsamningar varðandi fíkniefni og skynvilluefni hafa að leiðarljósi, og gildi þess eftirlitskerfis sem þeir setja,

     viðurkenna nauðsyn þess að efla og auka við þær aðgerðir sem kveðið er á um í Alþjóðasamningi um ávana- og fíkniefni frá 1961, sama samningi eins og honum var breytt með bókun frá 1972 um breytingar á honum, og Alþjóðasamningi um ávana- og fíkniefni frá 1971, til að bregðast við magni og umfangi ólöglegrar verslunar með slík efni og hinum alvarlegu afleiðingum hennar,

     viðurkenna einnig mikilvægi þess að styrkja og bæta virk lagaúrræði til alþjóðasamvinnu á sviði afbrotamála til að kveða niður þá alþjóðlegu glæpastarfsemi sem fólgin er í verslun með ólögleg efni,

     og vilja gera með sér víðtækan, virkan og árangursríkan alþjóðasamning, sem sérstaklega beinist að verslun með ólögleg efni, þar sem hinar ýmsu hliðar þessa vandamáls eru teknar fyrir heildstætt, sérstaklega þær sem ekki er tekið á í þeim alþjóðasamningum sem fyrir eru á sviði fíkniefna og skynvilluefna,

     koma sér hér með saman um eftirfarandi:

1. gr.

Skilgreiningar.

    Þar sem annað er ekki beinlínis tekið fram eða kemur fram af samhengi gilda eftirfarandi skilgreiningar hvarvetna í samningi þessum:
(a)    „Starfsnefndin“ merkir alþjóðaeftirlitsnefnd þá með ávana- og fíkniefnum, sem stofnsett var samkvæmt alþjóðasamningi um ávana- og fíkniefni, 1961, og þeim samningi eins og honum var breytt með bókun um breytingar á alþjóðasamningnum frá 1972,
(b)    „kannabisjurt“ merkir sérhverja plöntu af ættinni cannabis,
(c)    „kókarunni“ merkir sérhverja plöntu af ættinni erythroxylon,
(d)    „flytjandi í atvinnurekstri“ merkir hvern þann mann eða opinberan aðila eða aðila í einkarekstri eða öðrum rekstri, sem fæst við að flytja fólk, varning eða póst gegn greiðslu, leigu eða einhverju öðru endurgjaldi,
(e)    „nefndin“ merkir ávana- og fíkniefnanefnd fjárhags- og félagsmálaráðs Sameinuðu þjóðanna,
(f)    „upptaka“, sem þar sem við á, tekur einnig til þess að eign sé fyrirgert, merkir varanlega sviptingu eignar samkvæmt ákvörðun dómstóla eða annars lögbærs yfirvalds,
(g)    „afhending undir eftirliti“ merkir þá starfsaðferð að hindra ekki að ólöglegar eða grunsamlegar sendingar fíkniefna, skynvilluefna, efna sem skráð eru í skrá I eða skrá II með samningi þessum, eða efna sem koma í þeirra stað, séu send frá, um eða inn í landsvæði eins eða fleiri ríkja með vitund og undir eftirliti lögbærra yfirvalda þeirra, í því skyni að bera kennsl á fólk sem á hlut að afbrotum þeim sem lýst er í 1. mgr. 3. gr. samningsins,
(h)    „samningurinn frá 1961“ merkir Alþjóðasamninginn um ávana- og fíkniefni, 1961,
(i)    „samningurinn frá 1961 með breytingum“ merkir Alþjóðasamninginn um ávana- og fíkniefni frá 1961 eins og honum var breytt með bókun frá 1972 um breytingar á Alþjóðasamningnum um ávana- og fíkniefni, 1961,
(j)    „samningurinn frá 1971“ merkir Alþjóðasamninginn um ávana- og fíkniefni frá 1971,
(k)    „ráðið“ merkir fjárhags- og félagsmálaráð Sameinuðu þjóðanna,
(l)    „stöðvun“ eða „hald“ merkir tímabundið bann við umsetningu, ráðstöfun eða flutningi á eign, eða töku eignar í tímabundna vörslu eða umsjá að ákvörðun dómara eða lögbærs yfirvalds,
(m)    „ólögleg verslun“ merkir afbrot þau sem lýst er í 1. og 2. mgr. 3. gr. samnings þessa,
(n)    „fíkniefni“ merkir hvert það efni, náttúrlegt eða tilbúið, sem tilgreint er í fylgiskjali I eða II með Alþjóðasamningi um ávana- og fíkniefni, 1961 og þeim samningi eins og honum var breytt með bókun frá 1972 um breytingar á honum,
(o)    „ópíumvalmúi“ merkir jurt af tegundinni papaver somniferum L.,
(p)    „ávinningur“ merkir hverja þá eign sem beint eða óbeint er leidd af eða fengin með afbroti sem lýst er refsivert samkvæmt 1. mgr. 3. gr.,
(q)    „eign“ merkir verðmæti af öllu tagi, efnisleg eða óefnisleg, laus eða föst, áþreifanleg eða óáþreifanleg, og skjöl eða gögn sem að lögum sýna eignarrétt að slíkum eignum eða réttindi til þeirra.
(r)    „skynvilluefni“ merkir hvert það efni, náttúrulegt eða tilbúið, og hvert það náttúrulegt efni sem tilgreint er í fylgiskjali I, II, III eða IV með Alþjóðasamningi um ávana- og fíkniefni, 1971,
(s)    „framkvæmdastjóri“ merkir framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna,
(t)    „skrá I“ og „skrá II“ merkir þannig tölumerkta lista yfir efni sem fylgja samningi þessum, eins og þeir breytast samkvæmt 12. gr.,
(u)    „gegnumflutningsríki“ merkir ríki sem á landsvæði sem ólögleg fíkniefni, skynvilluefni og efni sem skráð eru í skrám I og II eru flutt um, án þess að efnin séu þar til orðin eða þeim ætlað að fara þangað endanlega.

2. gr.

Gildissvið samningsins.

1.     Tilgangur samnings þessa er að stuðla að samvinnu aðilanna um að beita sér með árangursríkari hætti gegn hinum ýmsu þáttum er varða ólöglega verslun með fíkniefni og skynvilluefni sem eru fjölþjóðlegs eðlis. Við framkvæmd skuldbindinga sinna samkvæmt samningnum skulu aðilar gera nauðsynlegar ráðstafanir, þar með taldar ráðstafanir á sviði löggjafar og stjórnsýslu, í samræmi við þær grundvallarreglur um lagasetningu sem gilda hjá hverjum þeirra um sig.
2.     Aðilar skulu framkvæma skuldbindingar sínar samkvæmt samningi þessum með þeim hætti sem samræmist meginreglum um að fullveldisjafnræði ríkja og friðhelgi forráðasvæða þeirra skuli virt, og að ekki skuli hlutast til um innanríkismál annarra.
3.     Aðili skal ekki takast á hendur að beita dómsvaldi eða framkvæma athafnir á landsvæði annars aðila, sem yfirvöldum hins síðarnefna er einum rétt að framkvæma samkvæmt landslögum hans.

3. gr.

Afbrot og viðurlög.

1.     Hver aðili skal gera þær ráðstafanir sem nauðsynlegar kunna að vera til að lýsa eftirfarandi háttsemi refsiverða samkvæmt landslögum sínum, sé hún framin af ásetningi:
(a)     (i)    Að framleiða, búa til, vinna, gera, bjóða, bjóða til sölu, dreifa, selja, afhenda hverjir svo sem afhendingarskilmálar eru, stunda umboðsmennsku fyrir, senda, afhenda úr vörusendingu í flutningi, flytja milli staða eða flytja inn eða út nokkurt fíkniefni eða skynvilluefni í bága við ákvæði samningsins frá 1961, samningsins frá 1961 með breytingum, eða samningsins frá 1971,
    (ii)    að rækta ópíumvalmúa, kókarunna eða kannabisjurtir til þess að framleiða fíkniefni í bága við ákvæði samningsins frá 1961, samningsins frá 1961 með breytingum eða samningsins frá 1971,
    (iii)    að hafa vörslur eða kaupa fíkniefni eða skynvilluefni til nokkurra þeirra nota sem nefnd eru í lið (i) hér að framan,
    (iv)    að framleiða, flytja eða dreifa tækjum, hlutum eða efnum sem skráð eru í skrá I eða II í þeirri vitneskju að þau skuli notuð til ólöglegrar ræktunar, framleiðslu eða tilbúnings fíkniefna eða skynvilluefna,
    (v)    að skipuleggja, stjórna eða fjármagna hvert það brot, sem tilgreint er í (i), (ii), (iii) eða (iv) hér að framan.
(b)     (i)    Að afla annarra verðmæta í stað eignar eða afsala eign í þeirri vitneskju að hún sé leidd af broti eða brotum sem lýst eru refsiverð skv. (a)-lið þessarar málsgreinar, eða af hlutdeild í slíku broti eða brotum, í þeim tilgangi að fela eða dylja að eignin var ólöglega til komin eða til að aðstoða hvern þann mann sem hlut á að slíku broti eða brotum við að komast hjá afleiðingum gerða sinna, að lögum,
    (ii)    að fela eða dylja raunverulegt eðli eignar, tilurð hennar, staðsetningu, ráðstöfun, flutning, réttindi er tengjast henni, eða eignarrétt að henni, í þeirri vitneskju að hún sé leidd af broti eða brotum sem lýst eru refsiverð skv. (a)-lið þessarar málsgreinar eða af hlutdeild í slíku broti eða brotum.
(c)    Að því leyti sem það samræmist stjórnskipunarreglum og grundvallarreglum réttarkerfis hans:
    (i)    Að afla eignar eða hafa vörslur hennar eða afnot í þeirri vitneskju, þegar við henni var tekið, að hún sé leidd af broti eða brotum sem lýst eru refsiverð skv. (a)-lið þessarar málsgreinar eða af hlutdeild í slíku broti eða brotum,
    (ii)    að hafa vörslur tækja, hluta eða efna sem skráð eru í skrá I eða II, í þeirri vitneskju að þau séu notuð eða skuli notuð til ólöglegrar ræktunar, framleiðslu eða tilbúnings fíkniefna eða skynvilluefna,
    (iii)    að hvetja aðra opinberlega, með hvaða hætti sem er, til þess að fremja eitthvert þeirra brota sem lýst hafa verið í grein þessari, eða til að nota fíkniefni eða skynvilluefni ólöglega,
    (iv)    eiga hlutdeild í, sammælast um eða leggja á ráðin um, gera tilraun til, veita hjálp eða aðstoða við, auðvelda eða veita ráð til að fremja hvert það brot sem lýst er refsivert samkvæmt grein þessari.
2.     Innan marka stjórnskipunarreglna og grundvallarreglna réttarkerfis síns skal hver aðili gera þær ráðstafanir sem kunna að vera nauðsynlegar til að lýsa það refsivert samkvæmt landslögum sínum, sé um ásetning að ræða, að hafa í vörslum sínum, kaupa eða rækta fíkniefni eða skynvilluefni til einkaneyslu í bága við ákvæði samningsins frá 1961, samningsins frá 1961 með breytingum og samningsins frá 1971.
3.     Nú er vitneskja, ásetningur eða tilgangur áskilinn sem eðlisþáttur í broti skv. 1. mgr. þessarar greinar og má þá álykta þar um að hlutlægum málavöxtum.
4.(a)    Við hverju því broti sem lýst er refsivert skv. 1. mgr. þessarar greinar skal aðili leggja viðurlög sem taka mið af því hversu alvarleg þau eru, svo sem fangelsun eða aðra frelsissviptingu, fjárhagsleg viðurlög og upptöku.
(b)    Aðilar geta ákveðið að auk sakfellingar og refsingar fyrir brot sem lýst er refsivert skv. 1. mgr. þessarar greinar skuli brotamaður sæta ráðstöfunum svo sem meðferð, kennslu, eftirmeðferð, endurhæfingu eða félagslegri aðlögun.
(c)    Þrátt fyrir ákvæði undanfarandi stafliða geta aðilar ákveðið þar sem við á, í minni háttar málum að beita megi í stað sakfellingar eða refsingar ráðstöfunum svo sem kennslu, endurhæfingu eða félagslegri aðlögun, og jafnframt meðferð og eftirmeðferð, ef brotamaður er eiturlyfjaneytandi.
(d)    Aðilar geta ákveðið að í stað sakfellingar eða refsingar eða til viðbótar sakfellingu og refsingu fyrir brot sem lýst er refsivert skv. 2. mgr. þessarar greinar skuli koma ráðstafanir til meðferðar, kennslu, eftirmeðferðar, endurhæfingar eða félagslegrar aðlögunar brotamannsins.
5.     Aðilar skulu tryggja að dómstólar þeirra og önnur lögbær yfirvöld sem mál heyrir undir geti tekið tillit til málavaxta sem gera brot þau sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. þessarar greinar sérstaklega alvarleg, svo sem:
(a)    ef skipulög brotasamtök sem brotamaður tilheyrir eiga hlut að brotinu,
(b)    ef brotamaður á hlut að annarri skipulagðri alþjóðlegri brotastarfsemi,
(c)    ef brotamaður á hlut að annarri ólöglegri starfsemi sem brotið hefur gert auðveldari,
(d)    ef brotamaður hefur beitt valdi eða vopnum,
(e)    ef brotamaður gegnir opinberu starfi og brotið tengist viðkomandi starfi,
(f)    ef fólk undir lögaldri hefur orðið fyrir broti eða verið notað til að fremja það,
(g)    ef brot hefur verið framið inni á refsistofnun, menntastofnun eða stofnun til félagslegrar þjónustu eða í næsta nágrenni slíkra stofnana, eða á öðrum stað sem skólabörn og nemendur sækja til að stunda nám, íþróttir eða félagslíf,
(h)    ef viðkomandi hefur áður verið sakfelldur, einkum fyrir svipað brot, heima fyrir eða erlendis, að svo miklu leyti sem landslög aðila heimila það.
6.     Aðilar skulu leitast við að tryggja að hverjum heimildum til saksóknar sem fyrir hendi kunna að vera samkvæmt landslögum vegna brota sem lýst eru refsiverð samkvæmt þessari grein sé beitt þannig að löggæsluráðstafanir vegna þeirra verði sem virkastar, og að eðlilegt tillit sé tekið til nauðsynjar þess að koma í veg fyrir að slík brot séu framin.
7.     Aðilar skulu tryggja að dómstólar þeirra eða önnur lögbær yfirvöld hafi í huga hversu alvarleg brot þau eru sem talin eru í 1. mgr. þessarar greinar og atvik þau sem talin eru í 5. mgr. þessarar greinar,við mat á möguleika þess að flýta lausn úr fangelsi eða veita skilorðslausn manni sem fundinn hefur verið sekur um slík brot.
8.     Hver aðili skal þar sem við á setja í landslögum sínum langan fyrningarfrest til málshöfðunar vegna brota sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr., og lengri fyrningarfrest ef sökunautur hefur komið sér undan málshöfðun.
9.     Hver aðili skal gera viðeigandi ráðstafanir sem samræmast réttarkefi hans til að tryggja að maður sem sakaður er um eða sakfelldur fyrir afbrot sem lýst er refsivert skv. 1. mgr. þessarar greinar, sem hittist fyrir á landsvæði hans, sé viðstaddur nauðsynlegar réttargerðir í refsimálinu.
10.     Hvað snertir samvinnu milli aðila samkvæmt samningi þessum, þar á meðal einkum samvinnu skv. 5., 6., 7. og 9. gr., skulu brot sem lýst eru refsiverð samkvæmt þessari grein ekki talin skattaafbrot eða stjórnmálaafbrot, eða litið svo á sem stjórnmálasjónarmið búi að baki þeim, enda standi stjórnskipunarlög eða grundvallarreglur landslaga aðila ekki til annars.
11.     Ekkert í grein þessari skal skerða gildi þeirrar reglu að um lýsingu á brotum þeim sem hún á við um og á vörnum vegna þeirra skal farið að landslögum aðila, og skal saksótt fyrir brotin og þau sæta refsingu samkvæmt þeim lögum.

4. gr.

Refsilögsaga.

1.    Hver aðili:
(a)    Skal gera þær ráðstafanir sem nauðsynlegar kunna að vera til að fella undir refsilögsögu sína brot þau sem lýst hafa verið refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr. þegar:
    (i)     brotið er framið á landsvæði hans,
    (ii)    brotið er framið á skipi er siglir undir fána hans, eða í loftfari sem skráð er samkvæmt lögum hans á þeim tíma er brotið er framið.
(b)    Má gera þær ráðstafanir sem nauðsynlegar kunna að vera til að fella undir refsilögsögu sína brot þau, sem lýst hafa verið refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr. þegar:
    (i)    brotið er framið af ríkisborgara hans eða af manni sem að jafnaði dvelur á landsvæði hans,
    (ii)    brotið er framið á skipi sem aðilanum hefur skv. 17. gr. verið heimilað að grípa til viðeigandi aðgerða gegn, enda skal refsivaldi þá aðeins beitt á grundvelli samninga eða tilhögunar sem um ræðir í 4. og 9. mgr. þeirrar greinar,
    (iii)    brotið er eitt þeirra brota sem lýst eru refsiverð skv. lið (c) (iv) 1. mgr. 3. gr., og er framið utan landsvæðis hans í því skyni að fremja innan landsvæðis hans brot sem lýst er refsivert skv. 1. mgr. 3. gr.
2.    Hver aðili:
(a)    Skal einnig gera þær ráðstafanir sem nauðsynlegar kunna að vera til þess að fella undir refsilögsögu sína þau brot sem hann hefur lýst refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr., þegar sökunautur er staddur á landsvæði hans og er ekki framseldur til annars aðila vegna þess að:
    (i)    brotið hefur verið framið á landsvæði hans eða á skipi er sigldi undir fána hans, eða í loftfari sem skráð var samkvæmt lögum hans á þeim tíma er brotið var framið, eða
    (ii)     brotið hefur verið framið af ríkisborgara hans.
(b)    Má einnig gera þær ráðstafanir sem nauðsynlegar kunna að vera til þess að fella undir refsilögsögu sína brot þau sem hann hefur lýst refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr., þegar sökunautur er staddur á landsvæði hans og er ekki framseldur til annars aðila.
3.     Samningur þessi útilokar ekki að beitt sé hverri þeirri refsilögsögu sem aðila ber samkvæmt landslögum sínum.

5. gr.

Upptaka.

1.     Hver aðili skal gera þær ráðstafanir sem nauðsynlegar kunna að vera til að gera megi upptækt:
(a)    Ávinning sem leiddur er af brotum þeim sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr., eða eign sem að verðmæti svarar til slíks ávinnings,
(b)    Fíkniefni og skynvilluefni, efni og búnað eða önnur tæki sem notuð eru eða ætluð til hvers kyns afnota við brot þau sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr.
2.     Hver aðili skal einnig gera þær ráðstafanir sem nauðsynlegar kunna að vera til að lögbær stjórnvöld hans geti fundið, rakið og stöðvað eða lagt hald á ávinning, eignir, tæki eða hverja þá hluti aðra, sem í 1. mgr. þessarar greinar segir, til þess að gera þá síðar upptæka.
3.     Til að framkvæma ráðstafanir þær sem fjallað er um í grein þessari skal hver aðili veita dómstólum sínum og öðrum lögbærum yfirvöldum vald til að skipa svo fyrir að bankaskjöl og bókhalds- og viðskiptagögn skuli lögð fram eða hald lagt á þau. Aðilar skulu ekki synja um aðgerðir samkvæmt þessari málsgrein á grundvelli bankaleyndar.
4.(a)    Er annar aðili, sem hefur dómsvald vegna brots sem lýst er í 1. mgr. 3. gr., hefur lagt fram beiðni samkvæmt grein þessari, skal aðili sem hefur á landsvæði sínu ávinning, eignir, tæki eða nokkra aðra hluti sem taldir eru í 1. mgr. þessarar greinar:
    (i)    leggja beiðnina fyrir lögbær yfirvöld sín til þess að fá heimild til upptöku, og fylgja þeirri heimild eftir, sé hún veitt, eða
    (ii)    leggja fyrir lögbær yfirvöld sín upptökuheimild sem sá aðili sem um upptöku biður hefur útgefið skv. 1. mgr. þessarar greinar, í því skyni að framfylgja henni að því marki sem um er beðið, að því leyti sem hún varðar ávinning, eign, tæki eða einhverja aðra hluti sem um er fjallað í 1. mgr. og staðsettir eru á landsvæði þess aðila sem við beiðninni tekur.
(b)    Er annar aðili, sem hefur dómsvald vegna brots sem lýst er í 1. mgr. 3. gr., hefur lagt fram beiðni samkvæmt grein þessari, skal aðili sá sem tekur við beiðninni gera ráðstafanir til að finna, rekja og stöðva eða leggja hald á ávinning, eignir, tæki eða hverja þá hluti aðra, sem í 1. mgr. þessarar greinar segir, í því skyni að upptaka þeirra verði síðar heimiluð, annað hvort af þeim aðila sem biður um ráðstafanirnar, eða að beiðni skv. (a)-lið þessarar málsgreinar, af þeim aðila sem við beiðninni tekur.
(c)    Ákvarðanir þær og aðgerðir sem í (a)- og (b)-liðum þessarar málsgreinar segir skulu teknar eða framkvæmdar af þeim aðila sem tekur við beiðni, í samræmi við og eftir því sem mælt er fyrir um í landslögum hans og réttarfarsreglum eða hverjum þeim tvíhliða eða fjölhliða þjóðréttarsamningi, samkomulagi eða framkvæmdartilhögun sem hann er bundinn gagnvart þeim aðila sem biður um ráðstafanirnar.
(d)    Ákvæði 6.–19. mgr. 7. gr. gilda að breyttu breytanda. Í beiðni sem lögð er fram samkvæmt grein þessari skal, auk þeirra upplýsinga sem greinir í 10. mgr. 7. gr., vera:
    (i)    Varði beiðnin lið (a) (i) í þessari málsgrein, lýsing á eign þeirri sem gera skal upptæka og málavöxtum þeim sem sá aðili er biður um ráðstafanir telur nægja til að sá aðili sem er beðinn um þær geti leitað heimildarinnar samkvæmt landslögum sínum,
    (ii)    Varði beiðnin lið (a) (ii) í þessari málsgrein, löggilt samrit upptökuheimildar þeirrar sem sá aðili er biður um ráðstafanir hefur gefið út og styður beiðni sína við, málavaxtalýsing, og upplýsingar um að hvaða marki beiðst sé framkvæmdar á upptökuheimildinni,
    (iii)    Varði beiðnin (b)-lið, lýsing á þeim málavöxtum sem byggt er á af hálfu þess aðila sem biður um ráðstafanir, og lýsing á þeim aðgerðum sem um er beðið.
(e)    Hver aðili skal láta framkvæmdastjóra í té texta allra laga og reglugerða þar sem málsgrein þessi er látin koma til framkvæmda, og texta allra síðari breytinga á þeim lögum og reglugerðum.
(f)    Nú kýs aðili að setja það skilyrði fyrir ráðstöfunum skv. (a)- og (b)-liðum þessarar málsgreinar að fyrir hendi sé viðeigandi þjóðréttarsamningur, og skal hann þá líta svo á að samningur þessi veiti til þess nauðsynlegan og fullnægjandi lagagrundvöll.
(g)    Aðilar skulu leitast við að koma á með sér tvíhliða og fjölhliða samningum, samkomulagi eða tilhögun til að gera alþjóðasamvinnu samkvæmt grein þessari árangursríkari.
5.(a)    Ávinningi eða eign sem aðili gerir upptæka skv. 1. eða 4. mgr. þessarar greinar skal hann ráðstafa samkvæmt landslögum sínum og stjórnsýslureglum.
(b)    Þegar gerðar eru ráðstafanir að beiðni annars aðila samkvæmt grein þessari getur aðili tekið sérstaklega til athugunar að gera samninga um:
    (i)    Að veita andvirði ávinningsins eða eignanna, eða því fé sem fæst við sölu þeirra eða verulegum hluta þess til milliríkjastofnana sem sérhæfa sig í baráttunni gegn ólöglegri verslun með fíkniefni og skynvilluefni og misnotkun slíkra efna,
    (ii)    Að skipta slíkum ávinningi eða eignum, eða því fé sem fæst við sölu þeirra, með öðrum aðilum með reglubundnum hætti í hverju tilviki, samkvæmt landslögum sínum, stjórnsýslureglum eða tvíhliða eða fjölhliða samningum sem gerðir eru í þessu skyni.
6.(a)    Hafi ávinningi verið breytt eða skipt í aðra eign má ráðstafa henni í stað ávinningsins með sama hætti og fjallað er um í grein þessari.
(b)    Hafi ávinningi verið blandað saman við eignir sem aflað hefur verið með lögmætum hætti má, án þess þó að neinn réttur til halds eða stöðvunar sé skertur, gera þær eignir upptækar allt að matsverði þess ávinnings sem blandað var saman við þær.
(c)     Tekjum eða öðrum hagnaði af
    (i)     ávinningi
    (ii)     eignum sem ávinningi hefur verið breytt eða skipt í, og
    (iii)    eignum sem ávinningi hefur verið blandað saman við,
    má ráðstafa með sama hætti og að sama marki og fjallað er um í grein þessari um ávinning.
7.     Hver aðili getur metið hvort sönnunarbyrði skuli snúið við hvað snertir lögmæti þess hvernig meintur ávinningur eða önnur eign sem láta má sæta upptöku er til komin, að því leyti sem slík ráðstöfun samræmist meginreglum landslaga hans og eðli málsmeðferðar fyrir rétti eða annars staðar.
8.     Eigi skal túlka ákvæði greinar þessarar til skerðingar á rétti grandlauss þriðja manns.
9.     Ekkert í grein þessari skal skerða gildi þeirrar reglu, að landslög aðila skulu ráða skilgreiningu og framkvæmd ráðstafana sem grein þessi fjallar um, og að um skuli fara í samræmi við þau.

6. gr.

Framsal.

1.     Grein þessi skal gilda um afbrot þau, sem aðilar lýsa refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr.
2.     Afbrot þau sem grein þessi fjallar skuli talin meðal framsalsbrota í hverjum þeim framsalssamningi, sem fyrir hendi er milli aðila. Aðilar skuldbinda sig til að telja þau brot meðal framsalsbrota í hverjum þeim framsalssamningi, sem þeir gera á milli sín.
3.     Nú fær aðili, sem setur það skilyrði fyrir framsali að þjóðréttarsamningur sé fyrir hendi, beiðni um framsal frá öðrum aðila sem hann hefur ekki gert framsalssamning við, og má hann þá líta svo á að samnigur þessi sé lagalegur grundvöllur framsals vegna sérhvers afbrots sem grein þessi gildir um. Aðilar þeir sem krefjast þess að skýr ákvæði séu í settum lögum til að nota megi samning þennan sem lagalegan grundvöll til framsals skulu taka til athugunar að setja slík lög, eins og þörf kann að vera á.
4.     Aðilar þeir sem setja ekki það skilyrði fyrir framsali að þjóðréttarsamningur sé fyrir hendi skulu sín á milli viðurkenna afbrot þau sem grein þessi gildir um sem framsalsafbrot.
5.     Framsal skal háð þeim skilyrðum sem kveðið er á um í lögum þess aðila sem beðinn er um framsal eða í viðeigandi framsalssamningum, þar á meðal um ástæður þess að sá aðili sem beðinn er um framsal megi synja framsals.
6.     Þegar athuguð er beiðni sem tekið er við samkvæmt grein þessari má ríki það sem um framsal er beðið neita að taka hana til greina þegar dómstólar þess eða önnur lögbær yfirvöld hafa verulega ástæðu til að ætla að það myndi greiða fyrir því að einhver yrði látinn sæta lögsókn eða refsingu vegna kynþáttar, trúar, þjóðernis eða stjórnmálaskoðana, eða að það myndi af þessum sökum valda skaða einhverjum manni sem beiðnin snertir, ef fallist væri á hana.
7.     Aðilar skulu leitast við að hraða málsmeðferð við framsal og einfalda kröfur um hvernig sýnt skuli fram á málavexti við framsal vegna allra brota sem grein þessi gildir um.
8.     Í samræmi við ákvæði landslaga sinna og framsalssamninga getur sá aðili sem beðinn er um framsal, þegar hann hefur gengið úr skugga um að aðstæður séu brýnar og réttlæti það, hneppt mann sem leitað er framsals á og staddur er á landsvæði hans í gæslu að beiðni þess aðila sem biður um framsal, eða gert aðrar viðeigandi ráðstafanir til að tryggja nærveru hans við málsmeðferð vegna framsalsins.
9.     Án þess að skertur sé réttur aðila til að beita refsivaldi því sem honum ber að landslögum sínum skal hann, ef meintur brotamaður hittist fyrir á landsvæði hans:
(a)    sé maðurinn á þeim forsendum sem í (a)-lið 2. mgr. 4. gr. segir ekki framseldur vegna brots sem lýst er refsivert skv. 1. mgr. 3. gr., leggja málið fyrir lögbær stjórnvöld sín til saksóknar, nema samkomulag sé gert um annað við þann aðila sem um framsal biður,
(b)    sé maðurinn ekki framseldur vegna slíks brots, en aðilinn hefur fellt það undir refsilögsögu sína skv. (b)-lið 2. mgr. 4. gr., leggja málið fyrir lögbær stjórnvöld sín til saksóknar, nema sá aðili sem um framsal biður óski annars til þess að hann haldi lögsögu sinni.
10.     Ef synjað er um framsal sem beiðst er til fullnustu refsingar vegna þess að sá sem framselja skyldi er ríkisborgari þess aðila sem beðinn er um framsal, skal sá aðili ef lög hans leyfa það og eftir því sem þau lög kveða á um taka til athugunar að beiðni þess aðila sem biður um framsal að koma fram refsingu þeirri sem lögð hefur verið á samkvæmt lögum þess aðila sem biður um framsal, eða því sem eftir stendur af henni.
11.     Aðilar skulu leitast við að koma á með sér tvíhliða og fjölhliða samkomulagi til framkvæmdar á framsali og til að auka virkni þess.
12.     Aðilar geta tekið til athugunar að koma á með sér tvíhliða eða fjölhliða samkomulagi, ýmist í hverju einstöku tilviki eð almennt, um flutning manna til heimalands síns sem dæmdir hafa verið í fangavist eða aðra frelsissviptingu vegna afbrota sem grein þessi gildir um, svo þeir geti afplánað refsingu sína þar.

7. gr.

Gagnkvæm dómsmálaaðstoð.

1.     Aðilar skulu samkvæmt grein þessari veita hver öðrum alla þá dómsmálaaðstoð sem við verður komið við rannsókn, málshöfðun og dómsmeðferð vegna afbrota sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr.
2.     Um gagnkvæma dómsmálaaðstoð sem veitt skal samkvæmt grein þessari má biðja í öllum eftirtöldum tilgangi:
(a)    til öflunar sönnunargagna eða skýrslna af mönnum,
(b)    til birtingar skjala,
(c)    við að framkvæma leit og leggja hald á muni,
(d)    til að rannsaka muni og vettvang,
(e)    til að afla upplýsinga og sönnunargagna,
(f)    til að afla frumrita eða staðfestra afrita af viðeigandi skjölum og gögnum, þar með töldum skjölum banka og fyrirtækja og bókhalds- og viðskiptagögnum,
(g)    til að finna og rekja ávinning, eignir, tæki eða aðra hluti til þess að sýna fram á málsatvik.
3.     Aðilar geta veitt hver öðrum gagnkvæma dómsmálaaðstoð í sérhverju formi öðru, sem leyft er í landslögum þess aðila sem um aðstoð er beðinn.
4.     Þegar um það er beðið skulu aðilar að svo miklu leyti sem samrýmist landslögum þeirra og framkvæmdarvenjum greiða fyrir og stuðla að því að menn sem fallast á að veita aðstoð eða taka þátt í málsmeðferð, þar á meðal menn sem eru í gæslu, séu viðstaddir eða tiltækir.
5.     Aðili skal ekki neita um gagnkvæma dómsmálaaðstoð samkvæmt grein þessari á grundvelli bankaleyndar.
6.     Ákvæði þessarar greinar skulu ekki hafa áhrif á skuldbindingar samkvæmt neinum öðrum þjóðréttarsamningi, tvíhliða eða fjölhliða, sem nú eða síðar gildir um gagnkvæma dómsmálaaðstoð í sakamálum að meira eða minna leyti.
7.     8.–19. mgr. þessarar greinar skulu gilda um beiðnir sem lagðar eru fram samkvæmt grein þessari ef viðkomandi aðilar eru ekki bundnir samningi um gagnkvæma dómsmálaaðstoð. Séu aðilar bundnir slíkum samningi skulu samsvarandi ákvæði hans gilda nema aðilarnir komi sér saman um að beita 8.–19. mgr. í stað þeirra.
8.     Aðilar skulu tilnefna stofnun eða, ef með þarf, stofnanir, sem bera skulu ábyrgð á og hafa heimild til að framfylgja beiðnum um gagnkvæma dómsmálaaðstoð eða framsenda þær lögbærum yfirvöldum til framkvæmdar. Tilkynna skal framkvæmdarstjóra um stofnunina eða stofnanirnar. Beiðnir um gagnkvæma dómsmálaaðstoð og öll erindi sem þær varða skulu sendar milli þeirra stofnana sem aðilarnir tilnefna, en ekki skal þetta þó hafa áhrif á rétt aðila til að senda beiðnir og erindi eftir diplómatískum leiðum, eða, ef brýnar ástæður eru til að aðilarnir verða á það sáttir, fyrir milligöngu Alþjóðasamtaka sakamálalögreglu, ef unnt er.
9.     Beiðnir skulu vera skriflegar og á tungumáli sem sá aðili sem tekur við beiðni samþykkir. Tungumál það eða þau sem hver aðili samþykkir skulu tilkynnt framkvæmdastjóra. Séu brýnar ástæður til og aðilarnir eru á það sáttir má bera beiðnir fram munnlega, en þegar skal þá staðfesta þær skriflega.
10.     Í beiðni um gagnkvæma dómsmálaaðstoð skal greina:
(a)    Hver stofnun sú er, sem beiðnina ber fram,
(b)    Efni og eðli rannsóknarinnar, saksóknarinnar eða málsmeðferðarinnar sem beiðnin varðar, og nafn og starfssvið stjórnvalds þess sem annast rannsóknina, saksóknina eða málsmeðferðina,
(c)    Samantekt um málsatvik, nema ef beiðnin er borin fram til að fá skjal birt,
(d)    Hvernig aðstoðar er beiðst, og hvernig sá aðili sem aðstoðar beiðist óskar að málsmeðferð skuli hagað í einstökum atriðum, eftir því sem við á,
(e)    Þar sem unnt er, deili á þeim mönnum sem beiðnin varðar, hvar þeir eru, og hvert þjóðerni þeirra er,
(f)    Hver er tilgangur þess að skýrslna, upplýsinga eða aðgerða er óskað.
11.     Aðili sá sem er beðinn um aðstoð getur óskað frekari upplýsinga þegar slíkt virðist nauðsynlegt til að framkvæma beiðnina samkvæmt landslögum hans, eða þegar það getur greitt fyrir framkvæmdinni.
12.     Beiðni skal framkvæmd samkvæmt landslögum þess aðila sem um aðstoð er beðinn og eftir því sem sem unnt er og að því leyti sem það er ekki andstætt lögum hans, eftir þeirri málsmeðferð sem tilgreind er í beiðninni.
13.     Aðili sá sem um aðstoð biður skal ekki senda frá sér né nota upplýsingar eða skýrslur, sem aðili sá sem um aðstoð var beðinn veitti, til annarrar rannsóknar, saksóknar eða málsmeðferðar en þeirrar sem tilgreind var í beiðni hans, nema aðili sá sem um aðstoð var beðinn samþykki það fyrirfram.
14.     Aðili sá sem um aðstoð biður getur óskað þess að sá aðili sem um aðstoð er beðinn haldi beiðninni og efni hennar leyndri, að öðru leyti en því sem nauðsynlegt er til að framkvæma hana. Geti sá aðili sem um aðstoð er beðinn ekki sinnt ósk um leynd skal hann þegar tilkynna þeim aðila um það, sem um aðstoð biður.
15.     Synja má um gagnkvæma dómsmálaaðstoð:
(a)    Ef beiðnin er ekki borin fram í samræmi vð ákvæði greinar þessarar,
(b)    Ef aðili sá sem beðinn er um aðstoð telur að framkvæmd beiðninnar sé líkleg til að hafa áhrif til skerðingar á fullveldi sínu, öryggi, allsherjarreglu eða öðrum meginhagsmunum,
(c)    Ef landslög þess aðila sem um aðstoð er beðinn myndu standa því í vegi að stjórnvöld hans gætu framkvæmt þær aðgerðir sem um er beðið vegna sambærilegs afbrots, ef rannsókn, saksókn eða málsmeðferð vegna þess hefði verið á valdi þeirra sjálfra,
(d)    Ef það væri andstætt réttarkerfi þess aðila sem um aðstoð er beðinn, að því leyti sem gagnkvæma dómsmálaaðstoð varðar, að fallast á beiðnina.
16.     Tilgreina skal ástæður fyrir synjun á beiðni um gagnkvæma dómsmálaaðstoð.
17.     Aðili sá sem beðinn er um aðstoð getur frestað gagnkvæmri dómsmálaaðstoð á þeim forsendum að hún myndi trufla rannsókn, saksókn eða málsmeðferð sem stendur yfir. Í slíkum tilvikum skal aðili sá sem beðinn er um aðstoð ráðfæra sig við þann aðila sem biður um aðstoð til að ákvarða hvort eigi að síður sé unnt að veita hina umbeðnu aðstoð samkvæmt þeim skilmálum og skilyrðum sem aðilinn sem beðinn er um aðstoð telur nauðsynlegt að setja.
18.     Vitni, sérfræðingur eða annar maður sem fellst á að gefa skýrslu í meðferð máls eða að aðstoða við rannsókn, saksókn eða dómsmeðferð á landsvæði aðila sem biður um aðstoð skal ekki sæta saksókn, gæslu, refsingu eða neinni annarri skerðingu á persónufrelsi sínu á því landsvæði vegna athafna, athafnaleysis eða sakfellinga sem áttu sér stað áður en hann yfirgaf landsvæði þess aðila sem um aðstoð er beðinn. Grið þessi skulu haldast uns vitnið, sérfræðingurinn eða maðurinn hefur, þrátt fyrir að hafa haft tækifæri til þess órofið í fimmtán daga, eða um hvert það tímaskeið sem aðilarnir eru ásáttir um, frá þeim degi er yfirvöld hafa tjáð honum að dómsmálayfirvöldum sé ekki lengur þörf á nærveru hans, eigi að síður dvalið um kyrrt á landsvæðinu af fúsum og frjálsum vilja, eða komið þangað aftur af fúsum og frjálsum vilja, hafi hann yfirgefið það.
19.     Venjulegur kostnaður af framkvæmd beiðni skal borinn af þeim aðila sem um aðstoð er beðinn ef viðkomandi aðilar verða ekki ásáttir um annað. Sé eða verði þörf á verulegum eða óvenjulegum útgjöldum til að sinna beiðninni skulu aðilarnir ráðgast um hvernig ákvarða skuli skilmála og skilyrði fyrir framkvæmd hennar og á hvern hátt kostnaðurinn skuli greiddur.
20.     Eftir því sem þörf krefur skulu aðilar athuga möguleika á að gera með sér tvíhliða eða fjölhliða samninga eða samkomulag sem þjóna myndi tilgangi þessarar greinar, gera framkvæmd hennar árangursríkari eða gefa ákvæðum hennar aukið gildi.

8. gr.

Flutningur málsmeðferðar.

    Aðilar skulu athuga möguleika á að flytja málsmeðferð á milli sín til saksóknar vegna brota sem lýst eru refsiverð samkvæmt 1. mgr. 3. gr., í þeim tilvikum þar sem talið er að það þjóni betur réttarvörsluhagsmunum.

9. gr.

Önnur samvinna og þjálfun.

1.     Aðilar skulu hafa með sér náið samstarf í samræmi við réttar- og stjórnsýslukerfi sín, í því skyni að efla árangur löggæsluaðgerða til að kveða niður afbrot þau, sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr. Á grundvelli tvíhliða eða fjölhliða samninga eða samkomulags skal sérstök áhersla lögð á að:
(a)    Koma á og viðhalda boðskiptaleiðum milli lögbærra stofnana og embætta sinna til að greiða fyrir öruggum og skjótum skiptum á upplýsingum varðandi alla þætti þeirrar háttsemi sem lýst er refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr., þar á meðal varðandi tengsl við aðra afbrotastarfsemi, ef aðilarnir telja ástæður til þess,
(b)    Starfa hver með öðrum við eftirgrennslan varðandi háttsemi sem lýst er refsiverð skv. 1. mgr. 3. mgr. og er fjölþjóðlegs eðlis, um:
    (i)    Hverjir það eru, hvar þeir eru og hvað þeir aðhafast sem grunaðir eru um að tengjast háttsemi sem lýst er refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr.,
    (ii)    Tilflutning á ávinningi eða eignum, sem fengnar eru af slíkum brotum,
    (iii)    Tilflutning á fíkniefnum, skynvilluefnum, efnum sem skráð eru í skrám I og II með samningi þessum, og tækjum sem notuð eru eða ætluð eru til afnota við að fremja slík brot,
(c)    Þar sem við á og heimilt er samkvæmt landslögum, og þannig að gætt sé öryggis starfsmanna og leyndar um einstakar aðgerðir, að mynda sameiginlega starfshópa til að framkvæma ákvæði greinar þessarar. Embættismenn hvers aðila sem í slíkum starfshópi eru skulu starfa á þann hátt sem lögbær stjórnvöld þess aðila sem aðgerðirnar skulu fara fram hjá veita heimild til, og skulu hlutaðeigandi aðilar í öllum slíkum tilvikum sjá um að fullveldi þess aðila sem aðgerðirnar fara fram hjá sé virt til hlítar,
(d)    Sjá fyrir nauðsynlegu magni efna til greiningar eða rannsóknarnota, þar sem það á við,
(e)    Greiða fyrir aukinni samræmingu á störfum lögbærra stofnana sinna og embætta og stuðla að skiptum á starfsmönnum og öðrum sérfræðingum, þar á meðal með því að senda samvinnufulltrúa.
2.     Hver aðili skal að því marki sem nauðsynlegt er hlutast til um, móta eða bæta sérstakar þjálfunaráætlanir fyrir löggæslumenn sína og aðra starfsmenn, þar með talda tollgæslumenn, sem vinna skulu gegn afbrotum þeim sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr. Í slíkum áætlunum skal sérstök áhersla lögð á:
(a)    Aðferðir við að koma upp um og vinna bug á afbrotum þeim sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr.,
(b)    leiðir og aðferðir sem menn þeir nota sem grunaðir eru um að tengjast afbrotum sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr., sérstaklega í gegnumflutningsríkjum, og viðeigandi gagnráðstafanir,
(c)    að fylgjast með inn- og útflutningi fíkniefna og skynvilluefna, og efna sem tilgreind eru á skrám I og II,
(d)    að finna og fylgjast með tilfærslum á ávinningi og eignum sem leiddar eru af brotum þeim sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr., fíkniefnum og skynvilluefnum og efnum sem tilgreind eru á skrám I og II, og tækjum sem notuð eru við eða ætluð til nota við að fremja slík brot,
(e)    aðferðir sem notaðar eru við að yfirfæra, fela eða dylja slíkan ávinning, eignir og tæki,
(f)    öflun sönnunargagna,
(g)    aðferðir við eftirlit á fríverslunarsvæðum og í fríhöfnum,
(h)    nútíma löggæsluaðferðir.
3.     Aðilar skulu styðja hverjir aðra við að skipuleggja og framkvæma rannsóknar- og þjálfunaráætlanir sem ætlaðar eru til sameiginlegrar nýtingar á sérþekkingu á þeim sviðum sem fjallað er um í 2. mgr. greinar þessarar, og skulu í því skyni einnig eftir því sem við á nota svæðisbundnar og fjölþjóðlegar ráðstefnur og málþing til að stuðla að samvinnu og hvetja til umræðu um málefni sem varða þá sameiginlega, þar á meðal sérstök viðfangsefni varðandi gegnumflutiningsríki og þarfir þeirra.

10. gr.

Alþjóðleg samvinna og aðstoð við gegnumflutningsríki.

1.     Aðilar skulu beint sín á milli eða fyrir milligöngu þar til bærra alþjóðastofnana eða svæðastofnana vinna saman við að aðstoða og styðja að því marki sem unnt er gegnumflutningsríki, en einkum þó þróunarlönd, sem slíkrar aðstoðar eða stuðnings þarfnast, með tæknilegum samvinnuáætlunum um viðskiptabönn og aðrar áþekkar aðgerðir.
2.     Aðilar geta beint sín á milli eða fyrir milligöngu þar til bærra alþjóðastofnana eða svæðastofnana skuldbundið sig til að veita slíkum gegnumflutningsríkjum fjárhagsaðstoð til að bæta og styrkja hið nauðsynlega innra skipulag sitt til að hafa eftirlit með og hindra verslun með ólögleg efni.
3.     Aðilar geta gert með sér tvíhliða eða fjölhliða samninga eða samkomulag til að auka árangur alþjóðlegrar samvinnu samkvæmt grein þessari og geta í því sambandi tekið til athugunar að gera fjárhagslegar ráðstafanir.

11. gr.

Afhending undir eftirliti.

1.     Ef meginreglur réttarkerfis hvers um sig leyfa, skulu aðilar eftir því sem þeim er unnt gera nauðsynlegar ráðstafanir til að beita megi með viðeigandi hætti afhendingu undir eftirliti á alþjóðlegum vettvangi á grundvelli samninga eða tilhögunar sem samkomulag hefur náðst um, til þess að þekkja deili á mönnum sem tengjast brotum sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr. og til að sækja þá til saka.
2.     Ákvarðanir um afhendingu undir eftirliti skulu teknar í hverju tilviki fyrir sig og má þegar þörf krefur taka til athugunar fjárhagslega tilhögun og samkomulag varðandi beitingu lögsögu þeirra aðila sem mál varðar.
3.     Ólöglegar sendingar sem samþykkt er að afhenda undir eftirliti má með samþykki þeirra aðila sem mál varðar stöðva í flutningi og senda síðan áfram þannig að fíkniefnin eða skynvilluefnin séu að nokkru leyti látin óhreyfð eða fjarlægð, eða annað látið í þeirra stað.

12. gr.

Efni sem algengt er að notuð séu við

ólöglega framleiðslu fíkniefna og skynvilluefna.

1.     Aðilar skulu gera þær ráðstafanir sem þeir telja viðeigandi til að hindra að efnum sé komið undan, sem tilgreind eru í skrám I og II og notuð eru við ólöglega framleiðslu fíkniefna og skynvilluefna, og skulu vinna saman í þessum tilgangi.
2.     Búi aðili eða starfsnefndin yfir upplýsingum sem að mati hans eða hennar kunna að krefjast þess að efni verði fellt inn í skrá I eða skrá II skal tilkynna það framkvæmdarstjóra og veita honum þær upplýsingar sem styðja tilkynninguna. Málsmeðferð sú sem lýst er í 2.–7. mgr. þessarar greinar gildir einnig þegar aðili eða starfsnefndin búa yfir upplýsingum sem réttlæta að efni sé fellt niður úr skrá I eða II, eða að efni sé flutt úr annarri skránni í hina.
3.     Framkvæmdarstjóri skal senda slíkar tilkynningar og allar þær upplýsingar sem hann telur við eiga til aðilanna og nefndarinnar, og til starfsnefndarinnar í þeim tilvikum er aðili sendir tilkynningu. Aðilar skulu senda framkvæmdarstjóra athugsemdir sínar við tilkynningu hans, ásamt öllum upplýsingum þeim til stuðnings sem auðveldað geta starfsnefndinni mat sitt og nefndinni ákvörðun sína.
4.     [Nú telur starfsnefndin, með tilliti til umfangs, mikilvægis og fjölbreytni leyfilegrar notkunar efnis og þess hvort unnt og hversu auðvelt sé að nota önnur efni bæði í leyfilegum tilgangi og til ólöglegrar framleiðslu fíkniefna og skynvilluefna:
(a)    að það sé oft notað við ólöglega framleiðslu fíkniefnis eða skynvilluefnis,
(b)    að magn og umfang ólöglegrar framleiðslu fíkniefnis eða skynvilluefnis sé alvarleg ógnun við almennt heilsufar eða valdi alvarlegum félagslegum vanda, þannig að aðgerða á alþjóðavettvangi sé þörf,
og skal hún þá greina nefndinni frá mati sínu á efninu, þar á meðal líkleg áhrif þess að efninu sé bætt inn í skrá I eða II á bæði leyfileg not og ólöglega framleiðslu, ásamt tillögum um aðgerðir til eftirlits sem í ljósi mats hennar myndu við eiga, ef um það er að ræða.] ^1)
1) Aths. þýð.: Hér er texti 4. mgr. 12. gr. þýddur eins og hann er tilgreindur á leiðréttingarskjali Fjárhags- og félagsmálaráðs dags. 20. desember 1988, merktu E/CONF. 82/15/Corr.2, en ekki eins og hann er tilgreindur í upphaflegum heildartexta samningsins.
5.     Nefndin getur með hliðsjón af þeim athugasemdum sem aðilar láta í té og athugasemdum og tillögum starfsnefndarinnar, en mat hennar skal vera ákvarðandi hvað snertir vísindaleg atriði, svo og með eðlilegri hliðsjón af öllum öðrum atriðum sem máli skipta, ákveðið með atkvæðum tveggja þriðju hluta nefndarmanna að fella efni inn í skrá I eða II.
6.     Framkvæmdarstjóri skal greina öllum ríkjum og öðrum sem eru eða eiga rétt á að verða aðilar að samningi þessum, svo og starfsnefndinni, frá öllum ákvörðunum nefndarinnar samkvæmt grein þessari. Skulu slíkar ákvarðanir öðlast fullt gildi gagnvart hverjum aðila eitt hundrað og áttatíu dögum eftir dagsetningu erindis hans.
7.(a)    Ákvarðanir nefndarinnar samkvæmt grein þessari skulu sæta endurskoðun af hálfu ráðsins að beiðni aðila, sé beiðni um það lögð fram innan eitt hundrað og áttatíu daga frá dagsetningu tilkynningar um ákvörðun. Beiðni um endurskoðun skal send framkvæmdarstjóra ásamt öllum viðeigandi upplýsingum sem liggja henni til grundvallar.
(b)    Framkvæmdarstjóri skal senda nefndinni, starfsnefndinni og öllum aðilum afrit beiðni um endurskoðun ásamt viðeigandi upplýsingum, og bjóða þeim að leggja fram athugasemdir sínar innan níutíu daga. Allar athugasemdir sem mótteknar eru skulu sendar ráðinu til athugunar.
(c)    Ráðið getur staðfest eða hrundið ákvörðun nefndarinnar. Tilkynning um ákvörðun ráðsins skal send öllum ríkjum og öðrum sem eru eða eiga rétt á að verða aðilar að samningi þessum, svo og nefndinni og starfsnefndinni.
8.(a)    Án þess að skert sé almennt gildi ákvæða 1. mgr. þessarar greinar og ákvæða samningsins frá 1961, samningsins frá 1961 með breytingum og samningsins frá 1971, skulu aðilar gera þær ráðstafanir sem þeir telja við eiga til að fylgjast með framleiðslu og dreifingu efna í skrá I og skrá II, sem fram fer á landsvæði þeirra.
(b)     Í þessu skyni geta aðilar:
    (i)    Haft eftirlit með öllum einstaklingum og fyrirtækjum sem fást við framleiðslu og dreifingu slíkra efna,
    (ii)    gert fyrirtæki og aðstöðu þar sem slík framleiðsla eða dreifing kann að fara fram háða skilyrtu starfsleyfi,
    (iii)    krafist þess að leyfishafar afli sérstaks leyfis til að stunda framangreindan rekstur,
    (iv)    komið í veg fyrir að slík efni safnist fyrir hjá framleiðendum og dreifingaraðilum í meira magni en því sem eðlileg starfræksla og ríkjandi markaðsaðstæður heimta.
9.     Hvað snertir efni á skrám I og II skal hver aðili gera eftirtaldar ráðstafanir:
(a)    Koma á og halda uppi skipan til að fylgjast með millilandaverslun með efni á skrám I og II, til að betur megi greina viðskipti sem grunsamleg eru. Slíkri skipan skal komið á í náinni samvinnu við framleiðendur, innflytjendur, útflytjendur, heildsala og smásala, sem skulu greina lögbærum yfirvöldum frá grunsamlegum pöntunum og viðskiptum.
(b)    Heimila að hald sé lagt á hvert það efni sem skráð er á skrá I eða II, ef nægileg ástæða er til að ætla að það skuli nota við ólöglega framleiðslu fíkniefnis eða skynvilluefnis.
(c)    Tilkynna svo fljótt sem unnt er lögbærum stjórnvöldum og embættum viðkomandi aðila ef ástæða er til að álíta að efni á skrá I eða II sé innflutt, útflutt eða gegnumflutt til ólöglegrar framleiðslu fíkniefna eða skynvilluefna, og sérstaklega greina þá einnig frá upplýsingum um greiðslutilhögun og aðra nauðsynlega þætti sem álitið byggist á.
(d)    Gera skylt að merkja og skjalfesta á viðeigandi hátt innflutning og útflutning. Á verslunarskjölum, svo sem vörureikningum, farmskrám, tollskjölum, flutningsskjölum og öðrum sendingarskjölum skal greina heiti efni þeirra sem innflutt eru eða útflutt eins og þau eru skráð á skrá I eða II, magn það sem inn- eða útflutt er, og nöfn og heimilisföng útflytjandans og innflytjandans, svo og móttakandans, ef það er fyrir hendi.
(e)    Sjá um að skjöl þau sem um er fjallað í (d)-lið þessarar málsgreinar séu geymd í tvö ár hið skemmsta, og að hægt sé að gera þau tiltæk lögbærum stjórnvöldum til skoðunar.
10.(a)    Auk þess sem greinir í 9. mgr. og samkvæmt beiðni þess aðila sem hagsmuna hefur að gæta til framkvæmdarstjóra skal hver aðili sem efni á skrá I er flutt út frá tryggja að áður en útflutningurinn fer fram sendi lögbær stjórnvöld hans lögbærum stjórnvöldum innflutningsríkisins eftirfarandi upplýsingar:
    (i)    Nöfn og heimilisföng útflytjanda og innflytjanda, svo og móttakandans, ef það er fyrir hendi,
    (ii)    heiti efnisins á skrá I,
    (iii)     magn efnisins sem útflutt skal,
    (iv)    áætlaða innflutningshöfn og áætlaðan sendingardag,
    (v)    sérhverjar aðrar upplýsingar sem aðilar verða ásáttir um.
(b)    Aðili getur gert strangari eða harðari eftirlitsráðstafanir en í málsgrein þessari segir, telji hann þær æskilegar eða nauðsynlegar.
11.     Þegar aðili veitir öðrum aðila upplýsingar skv. 9. og 10. mgr. þessarar greinar getur sá aðili sem upplýsingarnar veitir krafist þess að aðilinn sem fær þær haldi leyndum öllum upplýsingum um iðnað, atvinnurekstur, viðskipti, sérfræðiverk eða vinnuaðferðir, sem leynt eiga að fara.
12.     Hver aðili skal árlega veita starfsnefndinni upplýsingar í því formi og á þann hátt sem hún ákveður og á eyðublöðum sem hún lætur í té, um:
(a)    Magn efna á skrám I og II sem hald er lagt á, og hvar þau eru upprunnin, ef það er vitað,
(b)    öll þau efni sem ekki eru á skrá I eða II, sem í ljós er leitt að hafi verið notuð við ólöglega framleiðslu fíkniefna eða skynvilluefna, og aðili telur svo mikilvæg að vekja beri athygli starfsnefndarinnar á þeim,
(c)    aðferðir til að koma efnum undan eða framleiða þau ólöglega.
13.     Starfsnefndin skal árlega gefa nefndinni skýrslu um framkvæmd þessarar greinar, og skal nefndin með hæfilegum fresti endurskoða hvort tilgreiningar á skrám I og II séu fullnægjandi og viðeigandi.
14.     Ákvæði greinar þessar taka ekki til lyfja eða annarra tilreiddra efna sem innihalda efni á skrám I eða II, sem eru þannig samsett að nýting efnanna eða úrvinnsla þeirra geti ekki farið fram án vandkvæða eða með aðferðum sem auðveldlega eru tiltækar.

13. gr.

Tæki og búnaður.

    Aðilar skulu gera þær ráðstafanir sem þeir telja við eiga til að hindra að verslað sé með eða komið undan tækjum og búnaði til framleiðslu eða tilbúnings á fíkniefnum og skynvilluefnum, og skulu eiga með sér samvinnu í þessu markmiði.

14. gr.

Aðgerðir til að uppræta ólöglega ræktun fíkniefnajurta og útrýma

ólöglegri eftirspurn eftir fíkniefnum og skynvilluefnum.

1.     Engar ráðstafanir sem aðilar gera samkvæmt samningi þessum skulu ganga skemmra en ákvæði þau sem gilda um upprætingu á ólöglegri ræktun jurta sem innihalda fíkniefni og skynvilluefni og um útrýmingu á ólöglegri eftirspurn eftir fíkniefnum og skynvilluefnum samkvæmt samningnum frá 1961, samningnum frá 1961 með breytingum, og samningnum frá 1971.
2.     Hver aðili skal gera viðeigandi ráðstafanir til að koma í veg fyrir ólöglega ræktun á og útrýma jurtum sem innihalda fíkniefni eða skynvilluefni, svo sem ópíumvalmúa, kókarunna og kannabisjurtum, sem ræktaðar eru ólöglega á landsvæði hans. Með þeim ráðstöfunum sem gripið er til skulu grundvallarmannréttindi virt og eðlilegt tillit tekið til þeirra venjubundnu nota sem leyfileg eru, þar sem gögn liggja fyrir um hefð fyrir slíkum notum, og til umhverfisverndar.
3.(a)    Aðilar geta haft með sér samvinnu til að gera útrýmingaraðgerðir árangursríkari. Meðal annars getur slík samvinna þar sem við á falið í sér aðstoð við samræmda atvinnuuppbyggingu í sveitum er leiði til þess að aðrir kostir bjóðist í stað ólöglegrar ræktunar, sem staðið getur undir sér efnahagslega. Taka ber til athugunar þætti á borð við aðgang að mörkuðum, hverjar auðlindir séu tiltækar og ríkjandi félagshagfræðilegar aðstæður áður en slíkum uppbyggingaráætlunum í sveitum er hrint í framkvæmd. Aðilar geta samið um hverjar þær samvinnuráðstafanir aðrar, sem við eiga.
(b)    Aðilar skulu einnig greiða fyrir skiptum á vísindalegum og tæknilegum upplýsingum og upplýsingum um framkvæmd rannsókna varðandi útrýmingu.
(c)    Hvarvetna þar sem landamæri aðila liggja saman skulu þeir leitast við að eiga með sér samvinnu um útrýmingarráðstafanir á landsvæðum hvers um sig sem að landamærunum liggja.
4.     Aðilar skulu gera viðeigandi ráðstafanir sem beinast að því að útrýma eða draga úr ólöglegri eftirspurn eftir fíkniefnum og skynvilluefnum með það að markmiði að draga úr mannlegum þjáningum og uppræta fjárhagslegan hvata til ólöglegrar verslunar. Ráðstafanir þessar má meðal annars grundvalla á tilmælum Sameinuðu þjóðanna, sérhæfðra stofnana Sameinuðu þjóðanna svo sem Alþjóða heilbrigðismálastofnunarinar, og annarra þar til hæfra stofnana, og á heildardrögum þeim um samvinnu á vettvangi ýmissa fræðigreina sem samþykkt voru af alþjóðaráðstefnunni um misnotkun lyfja og ólöglega meðferð þeirra sem haldin var 1987, að því leyti sem lýtur að stofnunum á vegum ríkisvalds og utan þess og viðleitni einkaaðila á sviði forvarna, meðferðar og endurhæfingar. Geta aðilar komið á með sér tvíhliða eða fjölhliða samkomulagi eða tilhögun sem miðar að því að uppræta eða draga úr ólöglegri eftirspurn eftir fíkniefnum og skynvilluefnum.
5.     Aðilar geta einnig gert nauðsynlegar ráðstafanir til þess að eyða eða ráðstafa með lögmætum hætti á fyrri stigum málsmeðferðar fíkniefnum, skynvilluefnum og efnum á skrá I eða II sem hald hefur verið lagt á eða gerð hafa verið upptæk, og til að nota megi sem sönnunargögn efni í nauðsynlegu magni sem greiningarniðurstaða liggur réttilega fyrir um.

15. gr.

Flytjendur í atvinnurekstri.

1.     Aðilar skulu gera viðeigandi ráðstafanir til að tryggja að flutningatæki sem flytjendur reka í atvinnuskyni séu ekki notuð við að fremja brot þau sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr., og geta slíkar ráðstafanir tekið til sérstakrar tilhögunar sem komið er á í samráði við flytjendur í atvinnurekstri.
2.     Hver aðili skal krefjast þess af flytjendum í atvinnurekstri að þeir geri eðlilegar varúðarráðstafanir til að koma í veg fyrir að flutningatæki þeirra séu notuð til að fremja afbrot sem lýst hafa verið refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr. Meðal slíkra varúðarráðstafana geta verið:
(a)     Sé aðalatvinnustöð flytjanda í atvinnurekstri á landsvæði aðila:
    (i)    Að þjálfa starfsmenn við að greina úr grunsamlegar vörusendingar eða grunsamlegt fólk,
    (ii)    að hvetja til ráðvendni starfsmanna,
(b)     Ef flytjandi í atvinnurekstri stundar starfsemi innan landsvæðis aðila:
    (i)    Að fá farmskrár afhentar fyrirfram, hvarvetna þar sem það er unnt,
    (ii)    að nota gáma með innsiglum sem sýna hvort þau hafi verið rofin, og hver hefur innsiglað,
    (iii)    að tilkynna viðkomandi yfirvöldum eins fljótt og unnt er um allar grunsamlegar aðstæður sem kunna að tengjast því að framin séu brot sem lýst eru refsiverð skv. 1. mgr. 3. gr.
3.     Hver aðili skal leitast við að tryggja að flytjendur í atvinnurekstri og viðkomandi yfirvöld á inn- og útflutningsstöðum og öðrum tollgæslusvæðum starfi saman til þess að koma í veg fyrir aðgang að flutningatækjum eða farmi án heimildar, og til að framkvæma viðeigandi öryggisráðstafanir.

16. gr.

Flutningsskjöl og merkingar á útflutningsvörum.

1.     Hver aðili skal krefjast þess að löglegar útflutningssendingar fíkniefna og skynvilluefna séu réttilega skjalfestar. Auk skjalfestingar samkvæmt kröfum sem gerðar eru í 31. gr. samningsins frá 1961, 31. gr. samningsins frá 1961 með breytingum og 12. gr. samningsins frá 1971 skulu verslunarskjöl, svo sem vörureikningar, farmskrár, tollskjöl, flutningsskjöl og önnur sendingarskjöl tilgreina heiti fíkniefnanna eða skynvilluefnanna sem flutt eru út, á þann hátt sem gert er í viðeigandi fylgiskjölum með samningnum frá 1961, samningnum frá 1961 með breytingum og samningnum frá 1971, magn það sem flutt er út, nafn og heimilisfang útflytjanda og innflytjanda, og vörumóttakanda, ef það er fyrir hendi.
2.     Hver aðili skal krefjast þess að sendingar fíkniefna og skynvilluefna séu ekki ranglega merktar.

17. gr.

Ólögleg verslun sjóleiðis.

1.     Í samræmi við alþjóðlegan hafrétt skulu aðilar hafa með sér alla þá samvinnu sem unnt er til að stöðva ólöglega verslun sjóleiðis.
2.     Aðili sem hefur rökstuddan grun um að skip er siglir undir fána hans eða sýnir ekki fána eða skrásetningarmerki fáist við ólöglega verslun getur óskað aðstoðar annarra aðila við að stöðva þessa notkun þess. Þeir aðilar sem beðnir eru um slíkt skulu veita aðstoðina á þann hátt sem þeim er unnt.
3.     Aðili sem hefur rökstuddan grun um að skip sem neytir réttar til siglinga að alþjóðalögum og siglir undir fána eða sýnir skrásetningarmerki annars aðila fáist við ólöglega verslun getur tilkynnt það fánaríkinu, óskað staðfestingar á skráningu, og sé hún staðfest óskað heimildar fánaríkisins til að grípa til viðeigandi aðgerða gagnvart skipinu.
4.     Skv. 3. mgr. eða samningum sem í gildi eru milli aðila, eða samkvæmt hverju því samkomulagi eða tilhögun sem þeir koma annars á með sér, getur fánaríkið meðal annars heimilað beiðniríkinu:
(a)     Að ganga um borð í skipið,
(b)    að leita í skipinu,
(c)    ef ummerki finnast um tengsl við ólöglega verslun, að grípa til viðeigandi ráðstafana gagnvart skipinu, farmi þess eða mönnum um borð.
5.     Þegar gripið er til aðgerða samkvæmt þessari grein skulu hlutaðeigandi aðilar hafa hliðsjón af þeirri nauðsyn að öryggi mannslífa á hafinu sé ekki stefnt í hættu, öryggi skipsins, og því að ekki séu skertir verslunarhagsmunir eða lagalegir hagsmunir fánaríkisins eða þeirra ríkja annarra sem hagsmuna hafa að gæta.
6.     Í samræmi við skuldbindingar sínar í 1. mgr. þessarar greinar getur fánaríkið sett þau skilyrði fyrir heimild sinni sem það og beiðniríkið verða ásátt um, það á meðal skilyrði varðandi ábyrgð.
7.     Hvað 3. og 4. mgr. þessarar greinar snertir skal aðili svara fljótt og greiðlega beiðni annars aðila um ákvörðun um hvort skip sem siglir undir fána hans eigi rétt á að gera það, og beiðni um heimild sem sett er fram skv. 3. mgr. Er hver aðili öðlast aðild að samningi þessum skal hann tilnefna stjórnvald, eða, ef með þarf, stjórnvöld, til að taka við síkum beiðnum og svara þeim. Slíkar tilnefningar skulu fyrir milligöngu framkvæmdarstjóra tilkynntar öllum öðrum aðilum innan mánaðar frá því er þær eru gerðar.
8.     Aðili sem gripið hefur til einhverra aðgerða samkvæmt grein þessari skal þegar tilkynna viðkomandi fánaríki árangur þeirra.
9.     Aðilar skulu taka til athugunar að koma á með sér tvíhliða samkomulagi eða svæðasamkomulagi eða tilhögun til að framkvæma ákvæði þessarar greinar, eða stuðla að auknum árangri þeirra.
10.     Aðgerðir skv. 4. mgr. þessarar greinar skulu einungis framkvæmdar af herskipum eða herloftförum, eða öðrum skipum eða loftförum sem greinilega eru auðkennd og sjá má að gegna stjórnvaldsfyrirmælum samkvæmt heimild.
11.     Við allar aðgerðir sem gripið er til samkvæmt grein þessari skal höfð hliðsjón af þeirri nauðsyn að valda ekki truflun eða skerðingu á réttindum og skyldum strandríkja eða beitingu lögsögu af þeirra hálfu samkvæmt reglum alþjóðlegs hafréttar.

18. gr.

Fríverslunarsvæði og fríhafnir.

1.     Aðilar skulu gera ráðstafanir til að stöðva ólöglega verslun með fíkniefni, skynvilluefni og efni á skrám I og II á fríverslunarsvæðum og í fríhöfnum, sem ekki ganga skemmra en þær sem beitt er á öðrum landsvæðum þeirra.
2.     Aðilar skulu leitast við að:
(a)    Fylgjast með flutningi á vörum og fólki á fríverslunarsvæðum og í fríhöfnum, og veita lögbærum stjórnvöldum sínum í því skyni heimild til að leita í farmi og skipum við komu og brottför, þar á meðal í lystiförum og fiskiskipum, svo og í loftförum og ökutækjum, en einnig á áhöfnum og farþegum og í farangri þeirra, þar sem við á,
(b)    koma á og halda uppi skipan til að greina vörusendingar sem grunur leikur á að innihaldi fíkniefni, skynvilluefni eða efni á skrám I og II er fara frá eða koma til fríverslunarsvæða eða fríhafna,
(c)    koma á og halda uppi skipan til að fylgjast með því sem á sér stað á hafnar- og viðlegusvæðum og á flugvöllum og landamærastöðvum innan fríverslunarsvæða og í fríhöfnum.

19. gr.

Notkun póstþjónustunnar.

1.     Í samræmi við skuldbindingar sínar samkvæmt samningum Alþjóða póstmálasambandsins og grundvallarreglur landslaga sinna skulu aðilar gera ráðstafanir til að stöðva notkun póstþjónustunnar til ólöglegrar verslunar, og skulu þeir hafa með sér samvinnu í þeim tilgangi.
2.     Meðal ráðstafana þeirra sem gert er ráð fyrir í 1. mgr. þessarar greinar skulu einkum vera:
(a)    Samræmdar aðgerðir til að koma í veg fyrir og stöðva notkun póstþjónustunnar til ólöglegrar verslunar,
(b)    að þar til bærir löggæslumenn komi á og beiti aðferðum til rannsóknar og eftirlits sem ætlað er að greina ólöglegar sendingar fíkniefna, skynvilluefna og efna á skrá I og II í pósti,
(c)    aðgerðir á sviði löggjafar sem gera kleift að afla þeirra sönnunargagna á viðeigandi hátt, sem þörf er á vegna meðferðar máls í dómi.

20. gr.

Upplýsingar sem aðilar veiti.

1.     Aðilar skulu fyrir milligöngu framkvæmdarstjóra veita nefndinni upplýsingar um hvernig samningur þessi verkar á landsvæðum þeirra, þar á meðal:
(a)    Texta laga og reglugerða sem settar eru til að framkvæma samning þennan,
(b)    málsatvik í málum um ólöglega verslun innan lögsögu þeirra, sem þeir telja mikilvæg vegna þess að ný tilhneiging komi þar fram, vegna magns þess sem um ræðir, vegna uppruna efnanna, eða vegna þeirra aðferða sem beitt hefur verið við brotin.
2.     Aðilar skulu veita upplýsingar þessar á þann hátt og svo tímanlega sem nefndin kann að óska eftir.

21. gr.

Störf nefndarinnar.

    Nefndin hefur heimild til að fjalla um öll málefni sem varða tilgang samnings þessa, en einkum
(a)    skal nefndin á grundvelli þeirra upplýsinga sem aðilar veita skv. 20. gr. fylgjast með framkvæmd samningsins,
(b)    getur nefndin komið fram með tillögur og almenn tilmæli á grundvelli athugunar á upplýsingum sem aðilar veita,
(c)    getur nefndin vakið athygli starfsnefndarinnar á hverju því málefni er varða kann störf starfsnefndarinnar,
(d)    skal nefndin í málum sem starfsnefndin vísar til hennar skv. (b)-lið 1. mgr. 22. gr. grípa til þeirra aðgerða sem hún telur við eiga,
(e)    getur nefndin eftir þeirri málsmeðferð sem kveðið er á um í 12. gr. breytt skrá I og II,
(f)    getur nefndin vakið athygli ríkja sem ekki eru aðilar að samningnum á ákvörðunum og tilmælum sem samþykkt eru samkvæmt samningi þessum, í því skyni að þau taki til athugunar aðgerðir sem samræmast þeim.

22. gr.

Störf starfsnefndarinnar.

1.     Án þess að hafa áhrif á störf nefndarinnar skv. 21. gr. eða störf starfsnefndarinnar og nefndarinnar samkvæmt samningnum frá 1961, samningnum frá 1961 með breytingum eða samningnum frá 1971,
(a)    hafi starfsnefndin á grundvelli athugunar á upplýsingum sem hún, framkvæmdarstjóri eða nefndin hefur tiltækar, eða upplýsinga sem stofnanir Sameinuðu þjóðanna hafa látið í té, ástæðu til að ætla að markmiðum samnings þessa í málefnum sem varða valdsvið hennar sé ekki náð, getur hún boðið aðilum, einum eða fleiri, að veita allar upplýsingar sem máli skipta.
(b)    Hvað snertir 12., 13. og 16. gr.:
    (i)    Að afloknum aðgerðum skv. (a)-lið þessarar greinar getur starfsnefndin, telji hún víst að það sé nauðsynlegt, skorað á þann aðila sem um ræðir að gera þær ráðstafanir til úrbóta sem með tilliti til aðstæðna virðast nauðsynlegar til að framkvæmd verði ákvæði 12., 13. og 16. gr.
    (ii)    Áður en aðgerðir skv. (iii) hér að neðan eru framkvæmdar skal starfsnefndin fara með það sem trúnaðarmál sem henni og hlutaðeigandi aðila hefur farið á milli samkvæmt undanfarandi liðum.
    (iii)    Komist starfsnefndin að raun um að viðkomandi aðili hafi ekki gert ráðstafanir til úrbóta sem skorað hefur verið á hann að gera samkvæmt þessum staflið, getur hún vakið athygli aðilanna, ráðsins og nefndarinnar á málinu. Í hverri þeirri skýrslu, sem starfsnefndin kann að birta samkvæmt þessum lið skulu sjónarmið hlutaðeigandi aðila einnig tilgreind, ef hann óskar þess.
2.     Hverjum þeim aðila, sem hefur beinna hagsmuna að gæta um málefni sem fjallað er um á fundi starfsnefndarinnar samkvæmt þessari grein skal boðið að láta sækja fundinn fyrir sína hönd.
3.     Í tilvikum þar sem ákvörðun starfsnefndarinnar samkvæmt grein þessari er ekki samþykkt samhljóða skal geta sjónarmiða minni hlutans.
4.     Ákvarðanir starfsnefndarinnar samkvæmt grein þessari skulu teknar með atkvæðum tveggja þriðju hluta allra nefndarmanna.
5.     Er starfsnefndin rækir störf sín skv. (a)-lið 1. mgr. þessarar greinar skal hún sjá um að trúnaður sé virtur um allar upplýsingar er henni kunna að berast.
6.     Ábyrgð nefndarinnar samkvæmt þessari grein tekur ekki til framkvæmdar á alþjóðasamningi eða samkomulagi sem aðilar gera með sér samkvæmt ákvæðum samnings þessa.
7.     Ákvæði þessarar greinar taka ekki til ágreinings milli aðila sem fellur undir ákvæði 32. gr.

23. gr.

Skýrslur starfsnefndarinnar.

1.     Starfsnefndin skal árlega gera skýrslu um störf sín þar sem unnið er úr þeim upplýsingum sem henni eru tiltækar og þar sem við á lýst útskýringum sem aðilar hafa veitt eða óskað hefur verið af þeim, ef um það er að ræða, og tilgreindar athugasemdir og tilmæli sem starfsnefndin kann að vilja gera. Starfsnefndin getur gert þær skýrslur aðrar sem hún telur þörf á. Skal leggja þær fyrir ráðið fyrir milligöngu nefndarinnar, en nefndin getur gert þær athugasemdir sem henni þykir ástæða til.
2.     Skýrslur nefndarinnar skulu sendar aðilum og skal framkvæmdarstjóri síðan birta þær. Aðilar skulu leyfa óhefta dreifingu þeirra.

24. gr.

Beiting strangari ráðstafana en krafist er í samningi þessum.

    Aðili getur gert harðari eða strangari ráðstafanir en kveðið er á um í samningi þessum ef hann telur slíkar ráðstafanir æskilegar eða nauðsynlegar til að koma í veg fyrir eða stöðva ólöglega verslun.

25. gr.

Engin frávik frá réttindum og skyldum samkvæmt fyrri alþjóðasamningum.

    Í ákvæðum samnings þessa skulu ekki talin felast frávik frá réttindum sem aðilar njóta eða skyldum sem þeir hafa tekið á sig samkvæmt samningnum frá 1961, samningnum frá 1961 með breytingum eða samningnum frá 1971.

26. gr.

Undirritun.

    Samningur þessi skal liggja frammi til undirritunar á skrifstofu Sameinuðu þjóðanna í Vínarborg frá 20. desember 1988 til 28. febrúar 1989, og síðan í aðalstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York, af hálfu
(a)    allra ríkja,
(b)    Namibíu, sem Namibíuráð Sameinuðu þjóðanna kemur fram fyrir,
(c)    svæðastofnana um efnahagssamvinnu sem bærar eru til að stunda samningaviðræður um, semja um og framkvæma atriði sem samningur þessi fjallar um, og gilda tilvísanir í samningi þessum til aðila, ríkja eða embætta um þær stofnanir innan þeirra takmarka sem valdmörk þeirra setja.

27. gr.

Fullgilding, staðfesting, samþykkt eða formleg staðfestingargerð.

1.     Samningur þessi er háður fullgildingu, staðfestingu eða samþykkt af hálfu ríkja og af hálfu Namibíu, sem Namibíuráð Sameinuðu þjóðanna kemur fram fyrir, og formlegri staðfestingargerð af hálfu svæðasamtaka um efnahagssamvinnu, sem fjallað er um í (c)-lið 26. gr. Fullgildingar-, staðfestingar- eða samþykktarskjöl og skjöl um formlegar staðfestingargerðir skulu afhent framkvæmdarstjóra til varðveislu.
2.     Í skjölum sínum um formlega staðfestingargerð skulu svæðasamtök um efnahagssamvinnu lýsa því hvar valdmörk þeirra liggja hvað snertir málefni sem samningur þessi gildir um. Skulu samtökin einnig tilkynna framkvæmdarstjóra um allar breytingar á valdmörkum sínum hvað snertir málefni sem samningur þessi gildir um.

28. gr.

Aðild.

1.     Samningur þessi skal liggja frammi til aðildar af hálfu allra ríkja, af hálfu Namibíu, sem Namibíuráð Sameinuðu þjóðanna kemur fram fyrir, og af hálfu svæðasamtaka um efnahagssamvinnu, sem fjallað er um í (c)-lið 26. gr. Skal aðild fara fram með afhendingu aðildarskjals til framkvæmdarstjóra.
2.     Í aðildarskjölum sínum skulu svæðasamtök um efnahagssamvinnu lýsa því hvar valdmörk þeirra liggja hvað snertir málefni sem samningur þessi gildir um. Skulu samtökin einnig tilkynna framkvæmdarstjóra um allar breytingar á valdmörkum sínum hvað snertir málefni sem samningur þessi gildir um.

29. gr.

Gildistaka.

1.     Samningur þessi skal öðlast gildi á nítugasta degi eftir þann dag er ríki eða Namibía, sem Namibíuráð Sameinuðu þjóðanna kemur fram fyrir, afhenda framkvæmdarstjóra til varðveislu hið tuttugasta fullgildingar-, staðfestingar-, samþykkis- eða aðildarskjal.
2.     Gagnvart hverju ríki eða Namibíu, sem Namibíuráð Sameinuðu þjóðanna kemur fram fyrir, sem fullgildir, staðfestir, samþykkir eða gerist aðili að samningi þessum eftir að tuttugasta fullgildingar-, staðfestingar-, samþykkis- eða aðildarskjal hefur verið afhent, skal samningurinn öðlast gildi á nítugasta degi eftir þann dag er fullgildingar-, staðfestingar-, samþykkis-, eða aðilarskjal hefur verið afhent.
3.     Gagnvart hverjum þeim svæðasamtökum um efnahagssamvinnu, sem fjallað er um í (c)-lið 26. gr., sem afhenda skjal um formlega staðfestingargerð eða aðildarskjal, skal samningur þessi öðlast gildi á þrítugasta degi eftir afhendinguna, eða á þeim degi er samningurinn öðlast gildi skv. 1. mgr. þessarar greinar, hvort sem síðar verður.

30. gr.

Uppsögn.

1.     Aðili getur hvenær sem er sagt upp samningi þessum með skriflegri tilkynningu til framkvæmdarstjóra.
2.     Uppsögn skal öðlast gildi gagnvart viðkomandi aðila einu ári eftir þann dag er framkvæmdarstjóri veitti tilkynningunni viðtöku.

31. gr.

Breytingar.

1.     Hver aðili getur gert tillögur til breytinga á samningi þessum. Skal aðilinn senda framkvæmdarstjóra texta breytingarinnar og rök fyrir henni, er hann skal síðan framsenda öðrum aðilum og spyrja þá hvort þeir samþykki hina fyrirhuguðu breytingu. Hafi fyrirhugaðri breytingu sem þannig hefur verið dreift til aðila ekki verið hafnað af neinum þeirra innan tuttugu og fjögurra mánaða frá dreifingu hennar skal litið svo á sem hún hafi verið samþykkt, og skal hún öðlast gildi gagnvart aðila níutíu dögum eftir að hann hefur afhent framkvæmdarstjóra skjal þar sem hann lýsir samþykki sínu við að vera bundinn af breytingunni.
2.     Hafi einhver aðili hafnað fyrirhugaðri breytingu skal framkvæmdarstjóri ráðfæra sig við aðilana, og óski meirihluti þeirra þess skal hann leggja málið ásamt þeim athugasemdum sem aðilarnir kunna að hafa gert fyrir ráðið, sem getur ákveðið að kalla saman ráðstefnu skv. 4. mgr. 62. gr. stofnskrár hinna Sameinuðu þjóða. Breytingarbókun skal gerð um hverja þá breytingu sem af slíku ráðstefnuhaldi leiðir. Skal þess krafist að samþykki við að vera bundinn af ákvæðum slíkrar bókunar sé sérstaklega tjáð framkvæmdarstjóra.

32. gr.

Lausn deilumála.

1.     Nú rís deila milli tveggja eða fleiri aðila um túlkun eða framkvæmd samnings þessa, og skulu aðilar þá ræðast við í því skyni að leysa deiluna með samningi, rannsókn, milligöngu, sátt, gerð, aðstoð svæðastofnana eða dómsmeðferð, eða á annan friðsamlegan hátt að þeirra eigin vali.
2.     Hverri þeirri deilu sem ekki verður leyst á þann hátt sem lýst er í 1. mgr. þessarar greinar skal að ósk einhvers ríkis sem aðild á að deilunni vísað til ákvörðunr alþjóðadómstólsins.
3.     Nú á svæðastofnun um efnahagssamvinnu sem fjallað er um í (c)-lið 26. gr. aðild að deilu sem ekki er unnt að leysa á þann hátt sem kveðið er á um í 1. mgr. þessarar greinar, og getur hún þá fyrir milligöngu ríkis sem er aðili að Sameinuðu þjóðunum farið þess á leit að ráðið biðji um ráðgjafarálit skv. 65. gr. samþykkta dómstólsins, en litið skal svo á sem álitið geri út um málið.
4.     Hvert ríki getur við undirritun eða fullgildingu, staðfestingu eða samþykkt samnings þessa, eða við aðild, eða hver svæðastofnun um efnahagssamvinnu við formlega staðfestingargerð eða aðild, lýst því yfir að viðkomandi aðili telji sig óbundinn af 2. og 3. mgr. þessarar greinar. Aðrir aðilar skulu ekki bundnir ákvæðum 2. og 3. mgr. gagnvart aðilum sem gefið hafa slíka yfirlýsingu.
5.     Hver sá aðili sem gefið hefur yfirlýsingu skv. 4. mgr. þessarar greinar getur hvenær sem er afturkallað hana með tilkynningu til framkvæmdarstjóra.

33. gr.

Gildir textar.

    Arabískur, kínverskur, enskur, franskur, rússneskur og spænskur texti samnings þessa eru jafngildir.

34. gr.

Vörsluaðili.

    Framkvæmdarstjóri skal vera vörsluaðili samnings þessa.

    ÞESSU TIL STAÐFESTU hafa undirrituð, sem til þess hafa lögfullt umboð, undirritað samning þennan.
    GERT Í VÍNARBORG, í einu frumriti, hinn tuttugasta desember 1988.


Viðauki.

Skrá I                         
Efedrín                    
Ergómetrín               
Ergótamín               
Lýsergín sýra          
1-fenýl- 2-própanón     
Pseudóefedrín          
Sölt efna þeirra sem tilgreind eru á skrá þessari, hvarvetna þar sem slík sölt geta verið til.
Skrá II
Ediksýru anhýdríð
Asetón
Antranílsýra
Etýl eter
Fenýlediksýra
Píperidín
Sölt efna þeirra sem tilgreind eru á skrá þessari, hvarvetna þar sem slík sölt geta verið til.

UNITED NATIONS CONVENTION AGAINST ILLICIT TRAFFIC

IN NARCOTIC DRUGS AND PSYCHOTROPIC SUBSTANCES

     The Parties to this Convention,

     Deeply concerned by the magnitude of and rising trend in the illicit production of, demand for and traffic in narcotic drugs and psychotropic substances, which pose a serious threat to the health and welfare of human beings and adversely affect the economic, cultural and political foundations of society,

     Deeply concerned also by the steadily increasing inroads into various social groups made by illicit traffic in narcotic drugs and psychotropic substances, and particularly by the fact that children are used in many parts of the world as an illicit drug consumers market and for purposes of illicit production, distribution and trade in narcotic drugs and psychotropic substances, which entails a danger of incalculable gravity,

     Recognizing the links between illicit traffic and other related organized criminal activities which undermine the legitimate economies and threaten the stability, security and sovereignty of States,

     Recognizing also that illicit traffic is an international criminal activity, the suppression of which demands urgent attention and the highest priority,

     Aware that illicit traffic generates large financial profits and wealth enabling transnational criminal organizations to penetrate, contaminate and corrupt the structures of government, legitimate commercial and financial business, and society at all its levels,

     Determined to deprive persons engaged in illicit traffic of the proceeds of their criminal activities and thereby eliminate their main incentive for so doing,

     Desiring to eliminate the root causes of the problem of abuse of narcotic drugs and psychotropic substances, including the illicit demand for such drugs and substances and the enormous profits derived from illicit traffic,

     Considering that measures are necessary to monitor certain substances, including precursors, chemicals and solvents, which are used in the manufacture of narcotic drugs and psychotropic substances, the ready availability of which has led to an increase in the clandestine manufacture of such drugs and substances,

     Determined to improve international co-operation in the suppression of illicit traffic by sea,

     Recognizing that eradication of illicit traffic is a collective responsibility of all States and that, to that end, co-ordinated action within the framework of international co-operation is necessary,

     Acknowledging the competence of the United Nations in the field of control of narcotic drugs and psychotropic substances and desirous that the international organs concerned with such control should be within the framework of that Organization,

     Reaffirming the guiding principles of existing treaties in the field of narcotic drugs and psychotropic substances and the system of control which they embody,

     Recognizing the need to reinforce and supplement the measures provided in the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961, that Convention as amended by the 1972 Protocol Amending the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961, and the 1971 Convention on Psychotropic Substances, in order to counter the magnitude and extent of illicit traffic and its grave consequences,

     Recognizing also the importance of strengthening and enhancing effective legal means for international co-operation in criminal matters for suppressing the international criminal activities of illicit traffic,

     Desiring to conclude a comprehensive, effective and operative international convention that is directed specifically against illicit traffic and that considers the various aspects of the problem as a whole, in particular those aspects not envisaged in the existing treaties in the field of narcotic drugs and psychotropic substances,

     Hereby agree as follows:

Article 1

DEFINITIONS

    Except where otherwise expressly indicated or where the context otherwise requires, the following definitions shall apply throughout this Convention:
(a)    “Board” means the International Narcotics Control Board established by the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961, and that Convention as amended by the 1972 Protocol Amending the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961;
(b)    “Cannabis plant” means any plant of the genus Cannabis;
(c)    “Coca bush” means the plant of any species of the genus Erythroxylon;
(d)    “Commercial carrier” means any person or any public, private or other entity engaged in transporting persons, goods or mails for remuneration, hire or any other benefit;
(e)    “Commission” means the Commission on Narcotic Drugs of the Economic and Social Council of the United nations;
(f)    “Confiscation”, which includes forfeiture where applicable, means the permanent deprivation of property by order of a court or other competent authority;
(g)    “Controlled delivery” means the technique of allowing illicit or suspect consignments of narcotic drugs, psychotropic substances, substances in Table I and Table II annexed to this Convention, or substances substituted for them, to pass out of, through or into the territory of one or more countries, with the knowledge and under the supervision of their competent authorities, with a view to identifying persons involved in the commission of offences established in accordance with article 3, paragraph 1 of the Convention;
(h)    “1961 Convention” means the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961;
(i)    “1961 Convention as amended” means the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961, as amended by the 1972 Protocol Amending the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961;
(j)    “1971 Convention” means the Convention on Psychotropic Substances, 1971;
(k)    “Council” means the Economic and Social Council of the United Nations;
(l)    “Freezing” or “seizure” means temporarily prohibiting the transfer, conversion, disposition or movement of property or temporarily assuming custody or control of property on the basis of an order issued by a court or a competent authority;
(m)    “Illicit traffic” means the offences set forth in article 3, paragraphs 1 and 2, of this Convention;
(n)    “Narcotic drug” means any of the substances, natural or synthetic, in Schedules I and II of the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961, and that Convention as amended by the 1972 Protocol Amending the Single Convention on Narcotic Drugs, 1961;
(o)    “Opium poppy” means the plant of the species Papaver somniferum L;
(p)    “Proceeds” means any property derived from or obtained, directly or indirectly, through the commission of an offence established in accordance with article 3, paragraph 1;
(q)    “Property” means assets of every kind, whether corporeal or incorporeal, movable or immovable, tangible or intangible, and legal documents or instruments evidencing title to, or interest in, such assets;
(r)    “Psychotropic substance” means any substance, natural or synthetic, or any natural material in Schedules I, II, III and IV of the Convention on Psychotropic Substances, 1971;
(s)    “Secretary-General” means the Secretary-General of the United Nations;
(t)    “Table I” and “Table II” mean the correspondingly numbered lists of substances annexed to this Convention, as amended from time to time in accordance with article 12;
(u)    “Transit State” means a State through the territory of which illicit narcotic drugs, psychotropic substances and substances in Table I and Table II are being moved, which is neither the place of origin nor the place of ultimate destination thereof.

Article 2

SCOPE OF THE CONVENTION

1.     The purpose of this Convention is to promote co-operation among the Parties so that they may address more effectively the various aspects of illicit traffic in narcotic drugs and psychotropic substances having an international dimension. In carrying out their obligations under the Convention, the Parties shall take necessary measures, including legislative and administrative measures, in conformity with the fundamental provisions of their respective domestic legislative systems.
2.     The Parties shall carry out their obligations under this Convention in a manner consistent with the principles of sovereign equality and territorial integrity of States and that of non-intervention in the domestic affairs of other States.
3.     A Party shall not undertake in the territory of another Party the exercise of jurisdiction and performance of functions which are exclusively reserved for the authorities of that other Party by its domestic law.

Article 3

OFFENCES AND SANCTIONS

1.     Each Party shall adopt such measures as may be necessary to establish as criminal offences under its domestic law, when committed intentionally:
(a)    (i)    The production, manufacture, extraction, preparation, offering, offering for sale, distribution, sale, delivery on any terms whatsoever, brokerage, dispatch, dispatch in transit, transport, importation or exportation of any narcotic drug or any psychotropic substance contrary to the provisions of the 1961 Convention, the 1961 Convention as amended or the 1971 Convention;
    (ii)    The cultivation of opium poppy, coca bush or cannabis plant for the purpose of the production of narcotic drugs contrary to the provisions of the 1961 Convention and the 1961 Convention as amended;
    (iii)    The possession or purchase of any narcotic drug or psychotropic substance for the purpose of any of the activities enumerated in (i) above;
    (iv)    The manufacture, transport or distribution of equipment, materials or of substances listed in Table I and Table II, knowing that they are to be used in or for the illicit cultivation, production or manufacture of narcotic drugs or psychotropic substances;
    (v)    The organization, management or financing of any of the offences enumerated in (i), (ii), (iii) or (iv) above;
(b)    (i)    The conversion or transfer of property, knowing that such property is derived from any offence or offences established in accordance with subparagraph (a) of this paragraph, or from an act of participation in such offence or offences, for the purpose of concealing or disguising the illicit origin of the property or of assisting any person who is involved in the commission of such an offence or offences to evade the legal consequences of his actions;
    (ii)    The concealment or disguise of the true nature, source, location, disposition, movement, rights with respect to, or ownership of property, knowing that such property is derived from an offence or offences established in accordance with subparagraph (a) of this paragraph or from an act of participation in such an offence or offences;
(c)    Subject to its constitutional principles and the basic concepts of its legal system:
    (i)    The acquisition, possession or use of property, knowing, at the time of receipt, that such property was derived from an offence or offences established in accordance with subparagraph (a) of this paragraph or from an act of participation in such offence or offences;
    (ii)    The possession of equipment or materials or substances listed in Table I and Table II, knowing that they are being or are to be used in or for the illicit cultivation, production or manufacture of narcotic drugs or psychotropic substances;
    (iii)    Publicly inciting or inducing others, by any means, to commit any of the offences established in accordance with this article or to use narcotic drugs or psychotropic substances illicitly;
    (iv)    Participation in, association or conspiracy to commit, attempts to commit and aiding, abetting, facilitating and counselling the commission of any of the offences established in accordance with this article.

2.     Subject to its constitutional principles and the basic concepts of its legal system, each Party shall adopt such measures as may be necessary to establish as a criminal offence under its domestic law, when committed intentionally, the possession, purchase or cultivation of narcotic drugs or psychotropic substances for personal consumption contrary to the provisions of the 1961 Convention, the 1961 Convention as amended or the 1971 Convention.
3.     Knowledge, intent or purpose required as an element of an offence set forth in paragraph 1 of this article may be inferred from objective factual circumstances.
4.(a)    Each Party shall make the commission of the offences established in accordance with paragraph 1 of this article liable to sanctions which take into account the grave nature of these offences, such as imprisonment or other forms of deprivation of liberty, pecuniary sanctions and confiscation.
(b)    The Parties may provide, in addition to conviction or punishment, for an offence established in accordance with paragraph 1 of this article, that the offender shall undergo measures such as treatment, education, aftercare, rehabilitation or social reintegration.
(c)    Notwithstanding the preceding subparagraphs, in appropriate cases of a minor nature, the Parties may provide, as alternatives to conviction or punishment, measures such as education, rehabilitation or social reintegration, as well as, when the offender is a drug abuser, treatment and aftercare.
(d)    The Parties may provide, either as an alternative to conviction or punishment, or in addition to conviction or punishment of an offence established in accordance with paragraph 2 of this article, measures for the treatment, education, aftercare, rehabilitation or social reintegration of the offender.
5.     The Parties shall ensure that their courts and other competent authorities having jurisdiction can take into account factual circumstances which make the commission of the offences established in accordance with paragraph 1 of this article particularly serious, such as:
(a)    The involvement in the offence of an organized criminal group to which the offender belongs;
(b)    The involvement of the offender in other international organized criminal activities;
(c)    The involvement of the offender in other illegal activities facilitated by commission of the offence;
(d)    The use of violence or arms by the offender;
(e)    The fact that the offender holds a public office and that the offence is connected with the office in question;
(f)    The victimization or use of minors;
(g)    The fact that the offence is committed in a penal institution or in an educational institution or social service facility or in their immediate vicinity or in other places to which school children and students resort for educational, sports and social activities;
(h)    Prior conviction, particularly for similar offences, whether foreign or domestic, to the extent permitted under the domestic law of a Party.
6.     The Parties shall endeavour to ensure that any discretionary legal powers under their domestic law relating to the prosecution of persons for offences established in accordance with this article are exercised to maximize the effectiveness of law enforcement measures in respect of those offences and with due regard to the need to deter the commission of such offences.
7.     The Parties shall ensure that their courts or other competent authorities bear in mind the serious nature of the offences enumerated in paragraph 1 of this article and the circumstances enumerated in paragraph 5 of this article when considering the eventuality of early release or parole of persons convicted of such offences.
8.     Each Party shall, where appropriate, establish under its domestic law a long statute of limitations period in which to commence proceedings for any offence established in accordance with paragraph 1 of this article, and a longer period where the alleged offender has evaded the administration of justice.
9.     Each Party shall take appropriate measures, consistent with its legal system, to ensure that a person charged with or convicted of an offence established in accordance with paragraph 1 of this article, who is found within its territory, is present at the necessary criminal proceedings.
10.     For the purpose of co-operation among the Parties under this Convention, including, in particular, co-operation under articles 5, 6, 7 and 9, offences established in accordance with this article shall not be considered as fiscal offences or as political offences or regarded as politically motivated, without prejudice to the constitutional limitations and the fundamental domestic law of the Parties.
11.     Nothing contained in this article shall affect the principle that the description of the offences to which it refers and of legal defences thereto is reserved to the domestic law of a Party and that such offences shall be prosecuted and punished in conformity with that law.

Article 4

JURISDICTION

1.     Each Party:
(a)    Shall take such measures as may be necessary to establish its jurisdiction over the offences it has established in accordance with article 3, paragraph 1, when:
    (i)    The offence is committed in its territory;
    (ii)    The offence is committed on board a vessel flying its flag or an aircraft which is registered under its laws at the time the offence is committed;
(b)    May take such measures as may be necessary to establish its jurisdiction over the offences it has established in accordance with article 3, paragraph 1, when:
    (i)    The offence is committed by one of its nationals or by a person who has his habitual residence in its territory;
    (ii)    The offence is committed on board a vessel concerning which that Party has been authorized to take appropriate action pursuant to article 17, provided that such jurisdiction shall be exercised only on the basis of agreements or arrangements referred to in paragraphs 4 and 9 of that article;
    (iii)    The offence is one of those established in accordance with article 3, paragraph 1, subparagraph (c)(iv), and is committed outside its territory with a view to the commission, within its territory, of an offence established in accordance with article 3, paragraph 1.
2.     Each Party:
(a)    Shall also take such measures as may be necessary to establish its jurisdiction over the offences it has established in accordance with article 3, paragraph 1, when the alleged offender is present in its territory and it does not extradite him to another Party on the ground:
    (i)    That the offence has been committed in its territory or on board a vessel flying its flag or an aircraft which was registered under its law at the time the offence was committed; or
    (ii)    That the offence has been committed by one of its nationals;
(b)    May also take such measures as may be necessary to establish its jurisdiction over the offences it has established in accordance with article 3, paragraph 1, when the alleged offender is present in its territory and it does not extradite him to another Party.
3.     This Convention does not exclude the exercise of any criminal jurisdiction established by a Party in accordance with its domestic law.

Article 5

CONFISCATION

1.     Each Party shall adopt such measures as may be necessary to enable confiscation of:
(a)    Proceeds derived from offences established in accordance with article 3, paragraph 1, or property the value of which corresponds to that of such proceeds;
(b)    Narcotic drugs and psychotropic substances, materials and equipment or other instrumentalities used in or intended for use in any manner in offences established in accordance with article 3, paragraph 1.
2.     Each Party shall also adopt such measures as may be necessary to enable its competent authorities to identify, trace, and freeze or seize proceeds, property, instrumentalities or any other things referred to in paragraph 1 of this article, for the purpose of eventual confiscation.
3.     In order to carry out the measures referred to in this article, each Party shall empower its courts or other competent authorities to order that bank, financial or commercial records be made available or be seized. A Party shall not decline to act under the provisions of this paragraph on the ground of bank secrecy.
4.(a)    Following a request made pursuant to this article by another Party having jurisdiction over an offence established in accordance with article 3, paragraph l, the Party in whose territory proceeds, property, instrumentalities or any other things referred to in paragraph l of this article are situated shall:
    (i)    Submit the request to its competent authorities for the purpose of obtaining an order of confiscation and, if such order is granted, give effect to it; or
    (ii)    Submit to its competent authorities, with a view to giving effect to it to the extent requested, an order of confiscation issued by the requesting Party in accordance with paragraph l of this article, in so far as it relates to proceeds, property, instrumentalities or any other things referred to in paragraph l situated in the territory of the requested Party.
(b)    Following a request made pursuant to this article by another Party having jurisdiction over an offence established in accordance with article 3, paragraph l, the requested Party shall take measures to identify, trace, and freeze or seize proceeds, property, instrumentalities or any other things referred to in paragraph l of this article for the purpose of eventual confiscation to be ordered either by the requesting Party or, pursuant to a request under subparagraph (a) of this paragraph, by the requested Party.
(c)    The decisions or actions provided for in subparagraphs (a) and (b) of this paragraph shall be taken by the requested Party, in accordance with and subject to the provisions of its domestic law and its procedural rules or any bilateral or multilateral treaty, agreement or arrangement to which it may be bound in relation to the requesting Party.
(d)    The provisions of article 7, paragraphs 6 to 19 are applicable mutatis mutandis. In addition to the information specified in article 7, paragraph 10, requests made pursuant to this article shall contain the following:
    (i)    In the case of a request pertaining to subparagraph (a)(i) of this paragraph, a description of the property to be confiscated and a statement of the facts relied upon by the requesting Party sufficient to enable the requested Party to seek the order under its domestic law;
    (ii)    In the case of a request pertaining to subparagraph (a)(ii), a legally admissible copy of an order of confiscation issued by the requesting Party upon which the request is based, a statement of the facts and information as to the extent to which the execution of the order is requested;
    (iii)    In the case of a request pertaining to subparagraph (b), a statement of the facts relied upon by the requesting Party and a description of the actions requested.
(e)    Each Party shall furnish to the Secretary-General the text of any of its laws and regulations which give effect to this paragraph and the text of any subsequent changes to such laws and regulations.
(f)    If a Party elects to make the taking of the measures referred to in subparagraphs (a) and (b) of this paragraph conditional on the existence of a relevant treaty, that Party shall consider this Convention as the necessary and sufficient treaty basis.
(g)    The Parties shall seek to conclude bilateral and multilateral treaties, agreements or arrangements to enhance the effectiveness of international co-operation pursuant to this article.
5.(a)    Proceeds or property confiscated by a Party pursuant to paragraph 1 or paragraph 4 of this article shall be disposed of by that Party according to its domestic law and administrative procedures.
(b)    When acting on the request of another Party in accordance with this article, a Party may give special consideration to concluding agreements on:
    (i)    Contributing the value of such proceeds and property, or funds derived from the sale of such proceeds or property, or a substantial part thereof, to intergovernmental bodies specializing in the fight against illicit traffic in and abuse of narcotic drugs and psychotropic substances;
    (ii)    Sharing with other Parties, on a regular or case-by-case basis, such proceeds or property, or funds derived from the sale of such proceeds or property, in accordance with its domestic law, administrative procedures or bilateral or multilateral agreements entered into for this purpose.
6.(a)    If proceeds have been transformed or converted into other property, such property shall be liable to the measures referred to in this article instead of the proceeds.
(b)    If proceeds have been intermingled with property acquired from legitimate sources, such property shall, without prejudice to any powers relating to seizure or freezing, be liable to confiscation up to the assessed value of the intermingled proceeds.

(c)    Income or other benefits derived from:
    (i)    Proceeds;
    (ii)    Property into which proceeds have been transformed or converted; or
    (iii)    Property with which proceeds have been intermingled shall also be liable to the measures referred to in this article, in the same manner and to the same extent as proceeds.
7.     Each Party may consider ensuring that the onus of proof be reversed regarding the lawful origin of alleged proceeds or other property liable to confiscation, to the extent that such action is consistent with the principles of its domestic law and with the nature of the judicial and other proceedings.
8.     The provisions of this article shall not be construed as prejudicing the rights of bona fide third parties.
9.     Nothing contained in this article shall affect the principle that the measures to which it refers shall be defined and implemented in accordance with and subject to the provisions of the domestic law of a Party.

Article 6

EXTRADITION

1.     This article shall apply to the offences established by the Parties in accordance with article 3, paragraph 1.
2.     Each of the offences to which this article applies shall be deemed to be included as an extraditable offence in any extradition treaty existing between Parties. The Parties undertake to include such offences as extraditable offences in every extradition treaty to be concluded between them.
3.     If a Party which makes extradition conditional on the existence of a treaty receives a request for extradition from another Party with which it has no extradition treaty, it may consider this Convention as the legal basis for extradition in respect of any offence to which this article applies. The Parties which require detailed legislation in order to use this Convention as a legal basis for extradition shall consider enacting such legislation as may be necessary.
4.     The Parties which do not make extradition conditional on the existence of a treaty shall recognize offences to which this article applies as extraditable offences between themselves.
5.     Extradition shall be subject to the conditions provided for by the law of the requested Party or by applicable extradition treaties, including the grounds upon which the requested Party may refuse extradition.
6.     In considering requests received pursuant to this article, the requested State may refuse to comply with such requests where there are substantial grounds leading its judicial or other competent authorities to believe that compliance would facilitate the prosecution or punishment of any person on account of his race, religion, nationality or political opinions, or would cause prejudice for any of those reasons to any person affected by the request.
7.     The Parties shall endeavour to expedite extradition procedures and to simplify evidentiary requirements relating thereto in respect of any offence to which this article applies.

8.     Subject to the provisions of its domestic law and its extradition treaties, the requested Party may, upon being satisfied that the circumstances so warrant and are urgent, and at the request of the requesting Party, take a person whose extradition is sought and who is present in its territory into custody or take other appropriate measures to ensure his presence at extradition proceedings.
9.     Without prejudice to the exercise of any criminal jurisdiction established in accordance with its domestic law, a Party in whose territory an alleged offender is found shall:
(a)    If it does not extradite him in respect of an offence established in accordance with article 3, paragraph 1, on the grounds set forth in article 4, paragraph 2, subparagraph (a), submit the case to its competent authorities for the purpose of prosecution, unless otherwise agreed with the requesting Party;
(b)    If it does not extradite him in respect of such an offence and has established its jurisdiction in relation to that offence in accordance with article 4, paragraph 2, subparagraph (b), submit the case to its competent authorities for the purpose of prosecution, unless otherwise requested by the requesting Party for the purposes of preserving its legitimate jurisdiction.
10.     If extradition, sought for purposes of enforcing a sentence, is refused because the person sought is a national of the requested Party, the requested Party shall, if its law so permits and in conformity with the requirements of such law, upon application of the requesting Party, consider the enforcement of the sentence which has been imposed under the law of the requesting Party, or the remainder thereof.
11.     The Parties shall seek to conclude bilateral and multilateral agreements to carry out or to enhance the effectiveness of extradition.
12.     The Parties may consider entering into bilateral or multilateral agreements, whether ad hoc or general, on the transfer to their country of persons sentenced to imprisonment and other forms of deprivation of liberty for offences to which this article applies, in order that they may complete their sentences there.

Article 7

MUTUAL LEGAL ASSISTANCE

1.     The Parties shall afford one another, pursuant to this article, the widest measure of mutual legal assistance in investigations, prosecutions and judicial proceedings in relation to criminal offences established in accordance with article 3, paragraph 1.
2.     Mutual legal assistance to be afforded in accordance with this article may be requested for any of the following purposes:
(a)    Taking evidence or statements from persons;
(b)    Effecting service of judicial documents;
(c)    Executing searches and seizures;
(d)    Examining objects and sites;
(e)    Providing information and evidentiary items;
(f)    Providing originals or certified copies of relevant documents and records, including bank, financial, corporate or business records;
(g)    Identifying or tracing proceeds, property, instrumentalities or other things for evidentiary purposes.
3.     The Parties may afford one another any other forms of mutual legal assistance allowed by the domestic law of the requested Party.
4.     Upon request, the Parties shall facilitate or encourage, to the extent consistent with their domestic law and practice, the presence or availability of persons, including persons in custody, who consent to assist in investigations or participate in proceedings.
5.     A Party shall not decline to render mutual legal assistance under this article on the ground of bank secrecy.
6.     The provisions of this article shall not affect the obligations under any other treaty, bilateral or multilateral, which governs or will govern, in whole or in part, mutual legal assistance in criminal matters.
7.     Paragraphs 8 to 19 of this article shall apply to requests made pursuant to this article if the Parties in question are not bound by a treaty of mutual legal assistance. If these Parties are bound by such a treaty, the corresponding provisions of that treaty shall apply unless the Parties agree to apply paragraphs 8 to 19 of this article in lieu thereof.
8.     Parties shall designate an authority, or when necessary authorities, which shall have the responsibility and power to execute requests for mutual legal assistance or to transmit them to the competent authorities for execution. The authority or the authorities designated for this purpose shall be notified to the Secretary-General. Transmission of requests for mutual legal assistance and any communication related thereto shall be effected between the authorities designated by the Parties; this requirement shall be without prejudice to the right of a Party to require that such requests and communications be addressed to it through the diplomatic channel and, in urgent circumstances, where the Parties agree, through channels of the International Criminal Police Organization, if possible.
9.     Requests shall be made in writing in a language acceptable to the requested Party. The language or languages acceptable to each Party shall be notified to the Secretary-General. In urgent circumstances, and where agreed by the Parties, requests may be made orally, but shall be confirmed in writing forthwith.
10.     A request for mutual legal assistance shall contain:
(a)    The identity of the authority making the request;
(b)    The subject matter and nature of the investigation, prosecution or proceeding to which the request relates, and the name and the functions of the authority conducting such investigation, prosecution or proceeding;
(c)    A summary of the relevant facts, except in respect of requests for the purpose of service of judicial documents;
(d)    A description of the assistance sought and details of any particular procedure the requesting Party wishes to be followed;
(e)    Where possible, the identity, location and nationality of any person concerned;
(f)    The purpose for which the evidence, information or action is sought.
11.     The requested Party may request additional information when it appears necessary for the execution of the request in accordance with its domestic law or when it can facilitate such execution.
12.     A request shall be executed in accordance with the domestic law of the requested Party and, to the extent not contrary to the domestic law of the requested Party and where possible, in accordance with the procedures specified in the request.
13.     The requesting Party shall not transmit nor use information or evidence furnished by the requested Party for investigations, prosecutions or proceedings other than those stated in the request without the prior consent of the requested Party.

14.     The requesting Party may require that the requested Party keep confidential the fact and substance of the request, except to the extent necessary to execute the request. If the requested Party cannot comply with the requirement of confidentiality, it shall promptly inform the requesting Party.
l5.     Mutual legal assistance may be refused:
(a)    If the request is not made in conformity with the provisions of this article;
(b)    If the requested Party considers that execution of the request is likely to prejudice its sovereignty, security, ordre public or other essential interests;
(c)    If the authorities of the requested Party would be prohibited by its domestic law from carrying out the action requested with regard to any similar offence, had it been subject to investigation, prosecution or proceedings under their own jurisdiction;
(d)    If it would be contrary to the legal system of the requested Party relating to mutual legal assistance for the request to be granted.
16.     Reasons shall be given for any refusal of mutual legal assistance.
17.     Mutual legal assistance may be postponed by the requested Party on the ground that it interferes with an ongoing investigation, prosecution or proceeding. In such a case, the requested Party shall consult with the requesting Party to determine if the assistance can still be given subject to such terms and conditions as the requested Party deems necessary.
18.     A witness, expert or other person who consents to give evidence in a proceeding or to assist in an investigation, prosecution or judicial proceeding in the territory of the requesting Party, shall not be prosecuted, detained, punished or subjected to any other restriction of his personal liberty in that territory in respect of acts, omissions or convictions prior to his departure from the territory of the requested Party. Such safe conduct shall cease when the witness, expert or other person having had, for a period of fifteen consecutive days, or for any period agreed upon by the Parties, from the date on which he has been officially informed that his presence is no longer required by the judicial authorities, an opportunity of leaving, has nevertheless remained voluntarily in the territory or, having left it, has returned of his own free will.
19.     The ordinary costs of executing a request shall be borne by the requested Party, unless otherwise agreed by the Parties concerned. If expenses of a substantial or extraordinary nature are or will be required to fulfil the request, the Parties shall consult to determine the terms and conditions under which the request will be executed as well as the manner in which the costs shall be borne.
20.     The Parties shall consider, as may be necessary, the possibility of concluding bilateral or multilateral agreements or arrangements that would serve the purposes of, give practical effect to, or enhance the provisions of this article.

Article 8

TRANSFER OF PROCEEDINGS

    The Parties shall give consideration to the possibility of transferring to one another proceedings for criminal prosecution of offences established in accordance with article 3, paragraph 1, in cases where such transfer is considered to be in the interests of a proper administration of justice.

Article 9

OTHER FORMS OF CO-OPERATION AND TRAINING

1.     The Parties shall co-operate closely with one another, consistent with their respective domestic legal and administrative systems, with a view to enhancing the effectiveness of law enforcement action to suppress the commission of offences established in accordance with article 3, paragraph 1. They shall, in particular, on the basis of bilateral or multilateral agreements or arrangements:
(a)    Establish and maintain channels of communication between their competent agencies and services to facilitate the secure and rapid exchange of information concerning all aspects of offences established in accordance with article 3, paragraph 1, including, if the Parties concerned deem it appropriate, links with other criminal activities;
(b)    Co-operate with one another in conducting enquiries, with respect to offences established in accordance with article 3, paragraph 1, having an international character, concerning:
    (i)    The identity, whereabouts and activities of persons suspected of being involved in offences established in accordance with article 3, paragraph 1;
    (ii)    The movement of proceeds or property derived from the commission of such offences;
    (iii)    The movement of narcotic drugs, psychotropic substances, substances in Table I and Table II of this Convention and instrumentalities used or intended for use in the commission of such offences;
(c)    In appropriate cases and if not contrary to domestic law, establish joint teams, taking into account the need to protect the security of persons and of operations, to carry out the provisions of this paragraph. Officials of any Party taking part in such teams shall act as authorized by the appropriate authorities of the Party in whose territory the operation is to take place; in all such cases, the Parties involved shall ensure that the sovereignty of the Party on whose territory the operation is to take place is fully respected;
(d)    Provide, when appropriate, necessary quantities of substances for analytical or investigative purposes;
(e)    Facilitate effective co-ordination between their competent agencies and services and promote the exchange of personnel and other experts, including the posting of liaison officers.
2.     Each Party shall, to the extent necessary, initiate, develop or improve specific training programmes for its law enforcement and other personnel, including customs, charged with the suppression of offences established in accordance with article 3, paragraph 1. Such programmes shall deal, in particular, with the following:
(a)    Methods used in the detection and suppression of offences established in accordance with article 3, paragraph 1;
(b)    Routes and techniques used by persons suspected of being involved in offences established in accordance with article 3, paragraph 1, particularly in transit States, and appropriate countermeasures;
(c)    Monitoring of the import and export of narcotic drugs, psychotropic substances and substances in Table I and Table II;

(d)    Detection and monitoring of the movement of proceeds and property derived from, and narcotic drugs, psychotropic substances and substances in Table I and Table II, and instrumentalities used or intended for use in, the commission of offences established in accordance with article 3, paragraph 1;
(e)    Methods used for the transfer, concealment or disguise of such proceeds, property and instrumentalities;
(f)    Collection of evidence;
(g)    Control techniques in free trade zones and free ports;
(h)    Modern law enforcement techniques.
3.     The Parties shall assist one another to plan and implement research and training programmes designed to share expertise in the areas referred to in paragraph 2 of this article and, to this end, shall also, when appropriate, use regional and international conferences and seminars to promote co-operation and stimulate discussion on problems of mutual concern, including the special problems and needs of transit States.

Article 10

INTERNATIONAL CO-OPERATION AND ASSISTANCE FOR TRANSIT STATES

1.     The Parties shall co-operate, directly or through competent international or regional organizations, to assist and support transit States and, in particular, developing countries in need of such assistance and support, to the extent possible, through programmes of technical co-operation on interdiction and other related activities.
2.     The Parties may undertake, directly or through competent international or regional organizations, to provide financial assistance to such transit States for the purpose of augmenting and strengthening the infrastructure needed for effective control and prevention of illicit traffic.
3.     The Parties may conclude bilateral or multilateral agreements or arrangements to enhance the effectiveness of international co-operation pursuant to this article and may take into consideration financial arrangements in this regard.

Article 11

CONTROLLED DELIVERY

1.     If permitted by the basic principles of their respective domestic legal systems, the Parties shall take the necessary measures, within their possibilities, to allow for the appropriate use of controlled delivery at the international level, on the basis of agreements or arrangements mutually consented to, with a view to identifying persons involved in offences established in accordance with article 3, paragraph 1, and to taking legal action against them.
2.     Decisions to use controlled delivery shall be made on a case-by-case basis and may, when necessary, take into consideration financial arrangements and understandings with respect to the exercise of jurisdiction by the Parties concerned.
3.     Illicit consignments whose controlled delivery is agreed to may, with the consent of the Parties concerned, be intercepted and allowed to continue with the narcotic drugs or psychotropic substances intact or removed or replaced in whole or in part.

Article 12

SUBSTANCES FREQUENTLY USED IN THE ILLICIT

MANUFACTURE OF NARCOTIC DRUGS OR PSYCHOTROPIC SUBSTANCES

1.     The Parties shall take the measures they deem appropriate to prevent diversion of substances in Table I and Table II used for the purpose of illicit manufacture of narcotic drugs or psychotropic substances, and shall co-operate with one another to this end.
2.     If a Party or the Board has information which in its opinion may require the inclusion of a substance in Table I or Table II, it shall notify the Secretary-General and furnish him with the information in support of that notification. The procedure described in paragraphs 2 to 7 of this article shall also apply when a Party or the Board has information justifying the deletion of a substance from Table I or Table II, or the transfer of a substance from one Table to the other.
3.     The Secretary-General shall transmit such notification, and any information which he considers relevant, to the Parties, to the Commission, and, where notification is made by a Party, to the Board. The Parties shall communicate their comments concerning the notification to the Secretary-General, together with all supplementary information which may assist the Board in establishing an assessment and the Commission in reaching a decision.
4.     If the Board, taking into account the extent, importance and diversity of the licit use of the substance, and the possibility and ease of using alternate substances both for licit purposes and for the illicit manufacture of narcotic drugs or psychotropic substances, finds:
(a)    That the substance is frequently used in the illicit manufacture of a narcotic drug or psychotropic substance;
(b)    That the volume and extent of the illicit manufacture of a narcotic drug or psychotropic substance creates serious public health or social problems, so as to warrant international action, it shall communicate to the Commission an assessment of the substance, including the likely effect of adding the substance to either Table I or Table II on both licit use and illicit manufacture, together with recommendations of monitoring measures, if any, that would be appropriate in the light of its assessment.
5.     The Commission, taking into account the comments submitted by the Parties and the comments and recommendations of the Board, whose assessment shall be determinative as to scientific matters, and also taking into due consideration any other relevant factors, may decide by a two-thirds majority of its members to place a substance in Table I or Table II.
6.     Any decision of the Commission taken pursuant to this article shall be communicated by the Secretary-General to all States and other entities which are, or which are entitled to become, Parties to this Convention, and to the Board. Such decision shall become fully effective with respect to each Party one hundred and eighty days after the date of such communication.
7.(a)    The decisions of the Commission taken under this article shall be subject to review by the Council upon the request of any Party filed within one hundred and eighty days after the date of notification of the decision. The request for review shall be sent to the Secretary-General, together with all relevant information upon which the request for review is based.
(b)    The Secretary-General shall transmit copies of the request for review and the relevant information to the Commission, to the Board and to all the Parties, inviting them to submit their comments within ninety days. All comments received shall be submitted to the Council for consideration.
(c)    The Council may confirm or reverse the decision of the Commission. Notification of the Council's decision shall be transmitted to all States and other entities which are, or which are entitled to become, Parties to this Convention, to the Commission and to the Board.
8.(a)    Without prejudice to the generality of the provisions contained in paragraph 1 of this article and the provisions of the 1961 Convention, the 1961 Convention as amended and the 1971 Convention, the Parties shall take the measures they deem appropriate to monitor the manufacture and distribution of substances in Table I and Table II which are carried out within their territory.
(b)    To this end, the Parties may:
    (i)    Control all persons and enterprises engaged in the manufacture and distribution of such substances;
    (ii)    Control under licence the establishment and premises in which such manufacture or distribution may take place;
    (iii)    Require that licensees obtain a permit for conducting the aforesaid operations;
    (iv)    Prevent the accumulation of such substances in the possession of manufacturers and distributors, in excess of the quantities required for the normal conduct of business and the prevailing market conditions.
9.     Each Party shall, with respect to substances in Table I and Table II, take the following measures:
(a)    Establish and maintain a system to monitor international trade in substances in Table I and Table II in order to facilitate the identification of suspicious transactions. Such monitoring systems shall be applied in close co-operation with manufacturers, importers, exporters, wholesalers and retailers, who shall inform the competent authorities of suspicious orders and transactions.
(b)    Provide for the seizure of any substance in Table I or Table II if there is sufficient evidence that it is for use in the illicit manufacture of a narcotic drug or psychotropic substance.
(c)    Notify, as soon as possible, the competent authorities and services of the Parties concerned if there is reason to believe that the import, export or transit of a substance in Table I or Table II is destined for the illicit manufacture of narcotic drugs or psychotropic substances, including in particular information about the means of payment and any other essential elements which led to that belief.
(d)    Require that imports and exports be properly labelled and documented. Commercial documents such as invoices, cargo manifests, customs, transport and other shipping documents shall include the names, as stated in Table I or Table II, of the substances being imported or exported, the quantity being imported or exported, and the name and address of the exporter, the importer and, when available, the consignee.
(e)    Ensure that documents referred to in subparagraph (d) of this paragraph are maintained for a period of not less than two years and may be made available for inspection by the competent authorities.
10.(a)    In addition to the provisions of paragraph 9, and upon request to the Secretary-General by the interested Party, each Party from whose territory a substance in Table I is to be exported shall ensure that, prior to such export, the following information is supplied by its competent authorities to the competent authorities of the importing country:
    (i)    Name and address of the exporter and importer and, when available, the consignee;
    (ii)    Name of the substance in Table I;
    (iii)    Quantity of the substance to be exported;
    (iv)    Expected point of entry and expected date of dispatch;
    (v)    Any other information which is mutually agreed upon by the Parties.
(b)    A Party may adopt more strict or severe measures of control than those provided by this paragraph if, in its opinion, such measures are desirable or necessary.
11.     Where a Party furnishes information to another Party in accordance with paragraphs 9 and 10 of this article, the Party furnishing such information may require that the Party receiving it keep confidential any trade, business, commercial or professional secret or trade process.
12.     Each Party shall furnish annually to the Board, in the form and manner provided for by it and on forms made available by it, information on:
(a)    The amounts seized of substances in Table I and Table II and, when known, their origin;
(b)    Any substance not included in Table I or Table II which is identified as having been used in illicit manufacture of narcotic drugs or psychotropic substances, and which is deemed by the Party to be sufficiently significant to be brought to the attention of the Board;
(c)    Methods of diversion and illicit manufacture.
13.     The Board shall report annually to the Commission on the implementation of this article and the Commission shall periodically review the adequacy and propriety of Table I and Table II.
14.     The provisions of this article shall not apply to pharmaceutical preparations, nor to other preparations containing substances in Table I or Table II that are compounded in such a way that such substances cannot be easily used or recovered by readily applicable means.

Article 13

MATERIALS AND EQUIPMENT

    The Parties shall take such measures as they deem appropriate to prevent trade in and the diversion of materials and equipment for illicit production or manufacture of narcotic drugs and psychotropic substances and shall co-operate to this end.

Article 14

MEASURES TO ERADICATE ILLICIT CULTIVATION OF

NARCOTIC PLANTS AND TO ELIMINATE ILLICIT DEMAND

FOR NARCOTIC DRUGS AND PSYCHOTROPIC SUBSTANCES

1.     Any measures taken pursuant to this Convention by Parties shall not be less stringent than the provisions applicable to the eradication of illicit cultivation of plants containing narcotic and psychotropic substances and to the elimination of illicit demand for narcotic drugs and psychotropic substances under the provisions of the 1961 Convention, the 1961 Convention as amended and the 1971 Convention.
2.     Each Party shall take appropriate measures to prevent illicit cultivation of and to eradicate plants containing narcotic or psychotropic substances, such as opium poppy, coca bush and cannabis plants, cultivated illicitly in its territory. The measures adopted shall respect fundamental human rights and shall take due account of traditional licit uses, where there is historic evidence of such use, as well as the protection of the environment.
3.(a)    The Parties may co-operate to increase the effectiveness of eradication efforts. Such co-operation may, inter alia, include support, when appropriate, for integrated rural development leading to economically viable alternatives to illicit cultivation. Factors such as access to markets, the availability of resources and prevailing socio-economic conditions should be taken into account before such rural development programmes are implemented. The Parties may agree on any other appropriate measures of co-operation.
(b)    The Parties shall also facilitate the exchange of scientific and technical information and the conduct of research concerning eradication.
(c)    Whenever they have common frontiers, the Parties shall seek to co-operate in eradication programmes in their respective areas along those frontiers.
4.     The Parties shall adopt appropriate measures aimed at eliminating or reducing illicit demand for narcotic drugs and psychotropic substances, with a view to reducing human suffering and eliminating financial incentives for illicit traffic. These measures may be based, inter alia, on the recommendations of the United Nations, specialized agencies of the United Nations such as the World Health Organization, and other competent international organizations, and on the Comprehensive Multidisciplinary Outline adopted by the International Conference on Drug Abuse and Illicit Trafficking, held in 1987, as it pertains to governmental and non-governmental agencies and private efforts in the fields of prevention, treatment and rehabilitation. The Parties may enter into bilateral or multilateral agreements or arrangements aimed at eliminating or reducing illicit demand for narcotic drugs and psychotropic substances.
5.     The Parties may also take necessary measures for early destruction or lawful disposal of the narcotic drugs, psychotropic substances and substances in Table I and Table II which have been seized or confiscated and for the admissibility as evidence of duly certified necessary quantities of such substances.

Article 15

COMMERCIAL CARRIERS

1.     The Parties shall take appropriate measures to ensure that means of transport operated by commercial carriers are not used in the commission of offences established in accordance with article 3, paragraph 1; such measures may include special arrangements with commercial carriers.
2.     Each Party shall require commercial carriers to take reasonable precautions to prevent the use of their means of transport for the commission of offences established in accordance with article 3, paragraph 1. Such precautions may include:
(a)    If the principal place of business of a commercial carrier is within the territory of the Party:
    (i)    Training of personnel to identify suspicious consignments or persons;
    (ii)    Promotion of integrity of personnel;
(b)    If a commercial carrier is operating within the territory of the Party:
    (i)    Submission of cargo manifests in advance, whenever possible;
    (ii)    Use of tamper-resistant, individually verifiable seals on containers;

    (iii)    Reporting to the appropriate authorities at the earliest opportunity all suspicious circumstances that may be related to the commission of offences established in accordance with article 3, paragraph 1.
3.     Each Party shall seek to ensure that commercial carriers and the appropriate authorities at points of entry and exit and other customs control areas co-operate, with a view to preventing unauthorized access to means of transport and cargo and to implementing appropriate security measures.

Article 16

COMMERCIAL DOCUMENTS AND LABELLING OF EXPORTS

1.     Each Party shall require that lawful exports of narcotic drugs and psychotropic substances be properly documented. In addition to the requirements for documentation under article 31 of the 1961 Convention, article 31 of the 1961 Convention as amended and article 12 of the 1971 Convention, commercial documents such as invoices, cargo manifests, customs, transport and other shipping documents shall include the names of the narcotic drugs and psychotropic substances being exported as set out in the respective Schedules of the 1961 Convention, the 1961 Convention as amended and the 1971 Convention, the quantity being exported, and the name and address of the exporter, the importer and, when available, the consignee.
2.     Each Party shall require that consignments of narcotic drugs and psychotropic substances being exported be not mislabelled.

Article 17

ILLICIT TRAFFIC BY SEA

1.     The Parties shall co-operate to the fullest extent possible to suppress illicit traffic by sea, in conformity with the international law of the sea.
2.     A Party which has reasonable grounds to suspect that a vessel flying its flag or not displaying a flag or marks of registry is engaged in illicit traffic may request the assistance of other Parties in suppressing its use for that purpose. The Parties so requested shall render such assistance within the means available to them.
3.     A Party which has reasonable grounds to suspect that a vessel exercising freedom of navigation in accordance with international law and flying the flag or displaying marks of registry of another Party is engaged in illicit traffic may so notify the flag State, request confirmation of registry and, if confirmed, request authorization from the flag State to take appropriate measures in regard to that vessel.
4.     In accordance with paragraph 3 or in accordance with treaties in force between them or in accordance with any agreement or arrangement otherwise reached between those Parties, the flag State may authorize the requesting State to, inter alia:
(a)    Board the vessel;
(b)    Search the vessel;
(c)    If evidence of involvement in illicit traffic is found, take appropriate action with respect to the vessel, persons and cargo on board.
5.     Where action is taken pursuant to this article, the Parties concerned shall take due account of the need not to endanger the safety of life at sea, the security of the vessel and the cargo or to prejudice the commercial and legal interests of the flag State or any other interested State.
6.     The flag State may, consistent with its obligations in paragraph 1 of this article, subject its authorization to conditions to be mutually agreed between it and the requesting Party, including conditions relating to responsibility.
7.     For the purposes of paragraphs 3 and 4 of this article, a Party shall respond expeditiously to a request from another Party to determine whether a vessel that is flying its flag is entitled to do so, and to requests for authorization made pursuant to paragraph 3. At the time of becoming a Party to this Convention, each Party shall designate an authority or, when necessary, authorities to receive and respond to such requests. Such designation shall be notified through the Secretary-General to all other Parties within one month of the designation.
8.     A Party which has taken any action in accordance with this article shall promptly inform the flag State concerned of the results of that action.
9.     The Parties shall consider entering into bilateral or regional agreements or arrangements to carry out, or to enhance the effectiveness of, the provisions of this article.
10.     Action pursuant to paragraph 4 of this article shall be carried out only by warships or military aircraft, or other ships or aircraft clearly marked and identifiable as being on government service and authorized to that effect.
11.     Any action taken in accordance with this article shall take due account of the need not to interfere with or affect the rights and obligations and the exercise of jurisdiction of coastal States in accordance with the international law of the sea.

Article 18

FREE TRADE ZONES AND FREE PORTS

1.     The Parties shall apply measures to suppress illicit traffic in narcotic drugs, psychotropic substances and substances in Table I and Table II in free trade zones and in free ports that are no less stringent than those applied in other parts of their territories.
2.     The Parties shall endeavour:
(a)    To monitor the movement of goods and persons in free trade zones and free ports, and, to that end, shall empower the competent authorities to search cargoes and incoming and outgoing vessels, including pleasure craft and fishing vessels, as well as aircraft and vehicles and, when appropriate, to search crew members, passengers and their baggage;
(b)    To establish and maintain a system to detect consignments suspected of containing narcotic drugs, psychotropic substances and substances in Table I and Table II passing into or out of free trade zones and free ports;
(c)    To establish and maintain surveillance systems in harbour and dock areas and at airports and border control points in free trade zones and free ports.

Article 19

THE USE OF THE MAILS

1.     In conformity with their obligations under the Conventions of the Universal Postal Union, and in accordance with the basic principles of their domestic legal systems, the Parties shall adopt measures to suppress the use of the mails for illicit traffic and shall co-operate with one another to that end.
2.     The measures referred to in paragraph 1 of this article shall include, in particular:
(a)    Co-ordinated action for the prevention and repression of the use of the mails for illicit traffic;
(b)    Introduction and maintenance by authorized law enforcement personnel of investigative and control techniques designed to detect illicit consignments of narcotic drugs, psychotropic substances and substances in Table I and Table II in the mails;
(c)    Legislative measures to enable the use of appropriate means to secure evidence required for judicial proceedings.

Article 20

INFORMATION TO BE FURNISHED BY THE PARTIES

1.     The Parties shall furnish, through the Secretary-General, information to the Commission on the working of this Convention in their territories and, in particular:
(a)    The text of laws and regulations promulgated in order to give effect to the Convention;
(b)    Particulars of cases of illicit traffic within their jurisdiction which they consider important because of new trends disclosed, the quantities involved, the sources from which the substances are obtained, or the methods employed by persons so engaged.
2.     The Parties shall furnish such information in such a manner and by such dates as the Commission may request.

Article 21

FUNCTIONS OF THE COMMISSION

    The Commission is authorized to consider all matters pertaining to the aims of this Convention and, in particular:
(a)    The Commission shall, on the basis of the information submitted by the Parties in accordance with article 20, review the operation of this Convention;
(b)    The Commission may make suggestions and general recommendations based on the examination of the information received from the Parties;
(c)    The Commission may call the attention of the Board to any matters which may be relevant to the functions of the Board;
(d)    The Commission shall, on any matter referred to it by the Board under article 22, paragraph 1(b), take such action as it deems appropriate;
(e)    The Commission may, in conformity with the procedures laid down in article 12, amend Table I and Table II;
(f)    The Commission may draw the attention of non-Parties to decisions and recommendations which it adopts under this Convention, with a view to their considering taking action in accordance therewith.

Article 22

FUNCTIONS OF THE BOARD

1.     Without prejudice to the functions of the Commission under article 21, and without prejudice to the functions of the Board and the Commission under the 1961 Convention, the 1961 Convention as amended and the 1971 Convention:
(a)    If, on the basis of its examination of information available to it, to the Secretary-General or to the Commission, or of information communicated by United Nations organs, the Board has reason to believe that the aims of this Convention in matters related to its competence are not being met, the Board may invite a Party or Parties to furnish any relevant information;
(b)    With respect to articles 12, 13 and 16:
    (i)    After taking action under subparagraph (a) of this article, the Board, if satisfied that it is necessary to do so, may call upon the Party concerned to adopt such remedial measures as shall seem under the circumstances to be necessary for the execution of the provisions of articles 12, 13 and 16;
    (ii)    Prior to taking action under (iii) below, the Board shall treat as confidential its communications with the Party concerned under the preceding subparagraphs;
    (iii)    If the Board finds that the Party concerned has not taken remedial measures which it has been called upon to take under this subparagraph, it may call the attention of the Parties, the Council and the Commission to the matter. Any report published by the Board under this subparagraph shall also contain the views of the Party concerned if the latter so requests.
2.     Any Party shall be invited to be represented at a meeting of the Board at which a question of direct interest to it is to be considered under this article.
3.     If in any case a decision of the Board which is adopted under this article is not unanimous, the views of the minority shall be stated.
4.     Decisions of the Board under this article shall be taken by a two-thirds majority of the whole number of the Board.
5.     In carrying out its functions pursuant to subparagraph 1(a) of this article, the Board shall ensure the confidentiality of all information which may come into its possession.
6.     The Board's responsibility under this article shall not apply to the implementation of treaties or agreements entered into between Parties in accordance with the provisions of this Convention.
7.     The provisions of this article shall not be applicable to disputes between Parties falling under the provisions of article 32.

Article 23

REPORTS OF THE BOARD

1.     The Board shall prepare an annual report on its work containing an analysis of the information at its disposal and, in appropriate cases, an account of the explanations, if any, given by or required of Parties, together with any observations and recommendations which the Board desires to make. The Board may make such additional reports as it considers necessary. The reports shall be submitted to the Council through the Commission which may make such comments as it sees fit.
2.     The reports of the Board shall be communicated to the Parties and subsequently published by the Secretary-General. The Parties shall permit their unrestricted distribution.

Article 24

APPLICATION OF STRICTER MEASURES THAN

THOSE REQUIRED BY THIS CONVENTION

    A Party may adopt more strict or severe measures than those provided by this Convention if, in its opinion, such measures are desirable or necessary for the prevention or suppression of illicit traffic.

Article 25

NON-DEROGATION FROM EARLIER TREATY RIGHTS AND OBLIGATIONS

    The provisions of this Convention shall not derogate from any rights enjoyed or obligations undertaken by Parties to this Convention under the 1961 Convention, the 1961 Convention as amended and the 1971 Convention.

Article 26

SIGNATURE

    This Convention shall be open for signature at the United Nations Office at Vienna, from 20 December 1988 to 28 February 1989, and thereafter at the Headquarters of the United Nations at New York, until 20 December 1989, by:
(a)    All States;
(b)    Namibia, represented by the United Nations Council for Namibia;
(c)    Regional economic integration organizations which have competence in respect of the negotiation, conclusion and application of international agreements in matters covered by this Convention, references under the Convention to Parties, States or national services being applicable to these organizations within the limits of their competence.

Article 27

RATIFICATION, ACCEPTANCE, APPROVAL OR

ACT OF FORMAL CONFIRMATION

1.     This Convention is subject to ratification, acceptance or approval by States and by Namibia, represented by the United Nations Council for Namibia, and to acts of formal confirmation by regional economic integration organizations referred to in article 26, subparagraph (c). The instruments of ratification, acceptance or approval and those relating to acts of formal confirmation shall be deposited with the Secretary-General.
2.     In their instruments of formal confirmation, regional economic integration organizations shall declare the extent of their competence with respect to the matters governed by this Convention. These organizations shall also inform the Secretary-General of any modification in the extent of their competence with respect to the matters governed by the Convention.

Article 28

ACCESSION

1.     This Convention shall remain open for accession by any State, by Namibia, represented by the United Nations Council for Namibia, and by regional economic integration organizations referred to in article 26, subparagraph (c). Accession shall be effected by the deposit of an instrument of accession with the Secretary-General.
2.     In their instruments of accession, regional economic integration organizations shall declare the extent of their competence with respect to the matters governed by this Convention. These organizations shall also inform the Secretary-General of any modification in the extent of their competence with respect to the matters governed by the Convention.

Article 29

ENTRY INTO FORCE

1.     This Convention shall enter into force on the ninetieth day after the date of the deposit with the Secretary-General of the twentieth instrument of ratification, acceptance, approval or accession by States or by Namibia, represented by the Council for Namibia.
2.     For each State or for Namibia, represented by the Council for Namibia, ratifying, accepting, approving or acceding to this Convention after the deposit of the twentieth instrument of ratification, acceptance, approval or accession, the Convention shall enter into force on the ninetieth day after the date of the deposit of its instrument of ratification, acceptance, approval or accession.
3.     For each regional economic integration organization referred to in article 26, subparagraph (c) depositing an instrument relating to an act of formal confirmation or an instrument of accession, this Convention shall enter into force on the ninetieth day after such deposit, or at the date the Convention enters into force pursuant to paragraph 1 of this article, whichever is later.

Article 30

DENUNCIATION

1.     A Party may denounce this Convention at any time by a written notification addressed to the Secretary-General.
2.     Such denunciation shall take effect for the Party concerned one year after the date of receipt of the notification by the Secretary-General.

Article 31

AMENDMENTS

1.     Any Party may propose an amendment to this Convention. The text of any such amendment and the reasons therefor shall be communicated by that Party to the Secretary-General, who shall communicate it to the other Parties and shall ask them whether they accept the proposed amendment. If a proposed amendment so circulated has not been rejected by any Party within twenty-four months after it has been circulated, it shall be deemed to have been accepted and shall enter into force in respect of a Party ninety days after that Party has deposited with the Secretary-General an instrument expressing its consent to be bound by that amendment.
2.     If a proposed amendment has been rejected by any Party, the Secretary-General shall consult with the Parties and, if a majority so requests, he shall bring the matter, together with any comments made by the Parties, before the Council which may decide to call a conference in accordance with Article 62, paragraph 4, of the Charter of the United Nations. Any amendment resulting from such a conference shall be embodied in a Protocol of Amendment. Consent to be bound by such a Protocol shall be required to be expressed specifically to the Secretary-General.

Article 32

SETTLEMENT OF DISPUTES

1.     If there should arise between two or more Parties a dispute relating to the interpretation or application of this Convention, the Parties shall consult together with a view to the settlement of the dispute by negotiation, enquiry, mediation, conciliation, arbitration, recourse to regional bodies, judicial process or other peaceful means of their own choice.
2.     Any such dispute which cannot be settled in the manner prescribed in paragraph 1 of this article shall be referred, at the request of any one of the States Parties to the dispute, to the International Court of Justice for decision.
3.     If a regional economic integration organization referred to in article 26, subparagraph (c) is a Party to a dispute which cannot be settled in the manner prescribed in paragraph 1 of this article, it may, through a State Member of the United Nations, request the Council to request an advisory opinion of the International Court of Justice in accordance with Article 65 of the Statute of the Court, which opinion shall be regarded as decisive.
4.     Each State, at the time of signature or ratification, acceptance or approval of this Convention or accession thereto, or each regional economic integration organization, at the time of signature or deposit of an act of formal confirmation or accession, may declare that it does not consider itself bound by paragraphs 2 and 3 of this article. The other Parties shall not be bound by paragraphs 2 and 3 with respect to any Party having made such a declaration.
5.     Any Party having made a declaration in accordance with paragraph 4 of this article may at any time withdraw the declaration by notification to the Secretary-General.

Article 33

AUTHENTIC TEXTS

    The Arabic, Chinese, English, French, Russian and Spanish texts of this Convention are equally authentic.

Article 34

DEPOSITARY

    The Secretary-General shall be the depositary of this Convention.

    IN WITNESS WHEREOF the undersigned, being duly authorized thereto, have signed this Convention.
    DONE AT VIENNA, in one original, this twentieth day of December one thousand nine hundred and eighty-eight.

ANNEX

Table I
Ephedrine
Ergometrine
Ergotamine
Lysergic acid
1-phenyl-2-propanone
Pseudoephedrine

The salts of the substances listed in this Table whenever the existence of such salts is possible.
Table II
Acetic anhydride
Acetone
Anthranilic acid
Ethyl ether
Phenylacetic acid
Piperidine

The salts of the substances listed in this Table whenever the existence of such salts is possible.

Fylgiskjal II.

SAMNINGUR UM ÞVÆTTI, LEIT, HALD OG UPPTÖKU

ÁVINNINGS AF AFBROTUM

INNGANGUR

         Aðildarríki Evrópuráðsins og önnur ríki er undirritað hafa samning þennan,

         sem líta til þess að markmið Evrópuráðsins er að efla einingu aðildarríkja þess,

         eru sannfærð um að fylgja verði sameiginlegri refsiréttarstefnu er miðast að vernd þjóðfélagsins,

         líta svo á að í baráttu við alvarlega glæpi, sem eru vaxandi alþjóðlegt vandamál, sé nauðsynlegt að beita nútímalegum og áhrifaríkum ráðum sem eru alþjóðleg að umfangi,

         telja að eitt af þeim ráðum sé að svipta afbrotamenn afrakstri afbrota sinna,

         og líta svo á að til að ná því markmiði verði einnig að koma á alþjóðlegri samvinnutilhögun, er starfi sem greiðlegast,

         hafa orðið ásátt um eftirfarandi:

I. KAFLI

HUGTAKANOTKUN

1. gr.

Hugtakanotkun.

         Í samningi þessum merkir:
    „ávinningur“ hvaða efnahagsleg gæði sem er, sem aflað er með afbroti. Getur hann verið hver sú eign, sem fellur undir skilgreiningu b-liðar þessarar greinar,
    „eign“ eign af hvaða tagi sem er, hvort sem hún er efnisleg eða óefnisleg, laus eða föst og skjöl eða gögn sem að lögum sýna eignarrétt að slíkum eignum eða réttindi til þeirra,
    „tæki“ hverja þá eign sem með einhverjum hætti er notuð eða nota skal, að öllu eða einhverju leyti, til að drýgja brot með,
    „upptaka“ hverja þá refsingu eða ráðstöfun sem dómur kveður á um að aflokinni málsmeðferð vegna afbrots eða afbrota, sem hefur í för með sér endanlega sviptingu eignar,
    „frumbrot“ hvert það afbrot sem ávinningur hefur orðið til við, ef ávinningurinn getur orðið andlag brots sem skilgreint er í 6. gr. samnings þessa.

II. KAFLI

RÁÐSTAFANIR SEM GERÐAR SKULU Á VETTVANGI EINSTAKA RÍKJA

2. gr.

Ráðstafanir vegna upptöku.

1.          Hver aðili skal með löggjöf og á annan hátt gera þær ráðstafanir sem kunna að vera nauðsynlegar til að honum sé unnt að gera upptæk tæki og ávinning, eða eignir sem samsvara þeim ávinningi sem um er að ræða.
2.          Hver aðili getur við undirritun, eða þegar hann afhendir fullgildingar-, staðfestingar-, samþykktar- eða aðildarskjal sitt, lýst því yfir í yfirlýsingu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins að 1. mgr. þessarar greinar eigi aðeins við um þau brot eða þá flokka brota sem tilgreind eru í yfirlýsingunni.

3. gr.

Rannsóknar- og bráðabirgðaráðstafanir.

         Hver aðili skal með löggjöf og á annan hátt gera þær ráðstafanir sem kunna að vera nauðsynlegar til að honum sé unnt að greina og rekja eignir sem gera má upptækar samkvæmt 1. mgr. 2. gr., og koma í veg fyrir alla verslun með slíkar eignir, yfirfærslu þeirra og ráðstöfun.

4. gr.

Sérstakar rannsóknarheimildir og rannsóknaraðferðir.

1.          Hver aðili skal með löggjöf og á annan hátt gera þær ráðstafanir sem kunna að vera nauðsynlegar til að heimila dómstólum eða öðrum þar til bærum yfirvöldum að mæla svo fyrir að gögn með upplýsingum um bankastarfsemi, fjármál og verslunarviðskipti skuli afhent eða hald lagt á þau, svo framkvæma megi aðgerðir þær sem fjallað er um í 2. og 3. gr. Aðili má ekki neita að gera ráðstafanir samkvæmt þessari grein á grundvelli bankaleyndar.
2.          Hver aðili skal taka til athugunar að gera með löggjöf og á annan hátt þær ráðstafanir sem kunna að vera nauðsynlegar til að honum sé unnt að beita sérstökum rannsóknaraðferðum sem auðvelda að ávinningur sé greindur og rakinn, og afla sönnunargagna sem að því lúta. Aðferðir þessar geta meðal annars falið í sér að teknar séu ákvarðanir um vöktun, eftirlit, fjarskiptahlustanir eða aðgang að tölvukerfum, eða að tiltekin skjöl skuli afhent.

5. gr.

Réttarvernd.

         Hver aðili skal með löggjöf eða á annan hátt gera þær ráðstafanir sem kunna að vera nauðsynlegar til að tryggja að þeir sem aðgerðir skv. 2. og 3. gr. hafa áhrif á og hagsmuna eiga að gæta njóti virkra lagalegra úrræða til verndar réttindum sínum.

6. gr.

Þvættisbrot.

1.          Hver aðili skal með löggjöf og á annan hátt gera þær ráðstafanir sem kunna að vera nauðsynlegar til að eftirtalin háttsemi varði refsingu að landslögum, þegar um ásetning er að ræða:
    að afla annarra verðmæta í stað eignar eða afsala eign í þeirri vitneskju að hún sé leidd af broti eða brotum í þeim tilgangi að fela eða dylja að eignin var ólöglega til komin eða til að aðstoða hvern þann mann sem hlut á að slíku broti eða brotum við að komast hjá afleiðingum gerða sinna, að lögum,
    að fela eða dylja raunverulegt eðli eignar, tilurð hennar, staðsetningu, ráðstöfun, flutning, réttindi er tengjast henni, eða eignarrétt að henni, í þeirri vitneskju að hún sé ávinningur,
         og að því leyti sem það samræmist stjórnskipunarreglum og grundvallarreglum réttarkerfis hans:
    að afla eignar eða hafa vörslur hennar eða afnot í þeirri vitneskju, þegar við henni var tekið, að hún var ávinningur,
    að eiga hlutdeild í, sammælast um eða leggja á ráðin um, gera tilraun til, veita hjálp eða aðstoða við, auðvelda eða veita ráð til að fremja hvert það brot sem lýst er refsivert samkvæmt grein þessari.
2.          Þegar ákvæði 1. mgr. þessarar greinar eru framkvæmd eða þeim beitt, gildir eftirfarandi:
    Ekki skiptir máli hvort frumbrotið fellur undir refsilögsögu aðila.
    Kveða má svo á að lýsing á brotum í þeirri málsgrein taki ekki til þeirra sem frömdu frumbrotið.
    Álykta má um vitneskju, ásetning eða tilgang sem eðlisþátt í broti samkvæmt þeirri málsgrein af hlutlægum, raunverulegum málavöxtum.
3.          Hver aðili getur gert þær ráðstafanir sem hann telur nauðsynlegar til að allar eða einhverjar þeirra athafna sem fjallað er um í 1. mgr. séu lýstar refsiverðar að landslögum í einhverjum eða öllum tilvikum þegar brotamaður:
    hefði mátt vita að eign var ávinningur,
    framdi verknaðinn í auðgunarskyni,
    framdi verknaðinn til að stuðla að framkvæmd frekari brotastarfsemi.
4.          Hver aðili getur við undirritun eða þegar hann afhendir fullgildingar-, staðfestingar, samþykktar- eða aðildarskjal sitt, lýst því yfir í yfirlýsingu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins að 1. mgr. þessarar greinar eigi aðeins við um þau frumbrot eða þá flokka frumbrota sem tilgreind eru í yfirlýsingunni.

III. KAFLI

ALÞJÓÐLEG SAMVINNA

1. þáttur.

Meginreglur um alþjóðlega samvinnu.

7. gr.

Almennar meginreglur og ráðstafanir til alþjóðlegrar samvinnu.

1.          Aðilar skulu eins og framast er unnt eiga samvinnu um að rannsaka og höfða mál sem miða að upptöku tækja og ávinnings.
2.          Hver aðili skal með löggjöf og á annan hátt gera þær ráðstafanir sem kunna að vera nauðsynlegar til að hann geti með þeim skilyrðum sem kveðið er á um í þessum kafla sinnt beiðnum um:
    upptöku á tilteknum eignum sem eru ávinningur eða tæki, svo og upptöku á ávinningi sem felst í kröfu um peningagreiðslu samsvarandi ávinningnum að verðgildi,
    aðstoð við rannsókn og bráðabirgðaráðstafanir með tilliti til upptöku af öðru hvoru því tagi sem fjallað er um í a-lið.

2. þáttur.

Rannsóknaraðstoð.

8. gr.

Aðstoðarskylda.

         Aðilar skulu eins og framast er unnt veita hver öðrum, eftir beiðni þar um, alla aðstoð við að greina og rekja tæki, ávinning og aðrar eignir sem sætt geta upptöku. Slík aðstoð skal meðal annars felast í hverjum þeim ráðstöfunum sem beinast að því að leggja fram og tryggja sönnunargögn um tilvist, staðsetningu eða tilflutning, eðli, lagalega stöðu eða verðmæti slíkra eigna.

9. gr.

Framkvæmd aðstoðar.

         Aðstoð skv. 8. gr. skal framkvæmd eftir því sem landslög þess aðila sem beiðni er beint til leyfa og í samræmi við þau, og á þann hátt sem beiðnin tilgreinir, að því marki sem það samrýmist þeim lögum.

10. gr.

Upplýsingar veittar án beiðni.

         Fari það ekki í bága við rannsókn eða rekstur máls á vegum hans sjálfs, getur aðili án undanfarandi beiðni afhent öðrum aðila upplýsingar um tæki og ávinning þegar hann telur að þær kunni að vera viðtökuaðilanum að gagni við að byrja eða framkvæma rannsókn eða meðferð refsimáls, eða kunni að leiða til þess að beiðni verði borin fram samkvæmt þessum kafla.

3. þáttur.

Bráðabirgðaráðstafanir.

11. gr.

Skylda til bráðabirgðaráðstafana.

1.          Aðili skal að beiðni annars aðila sem höfðað hefur refsimál eða mál til upptöku eigna gera nauðsynlegar bráðabirgðaráðstafanir, svo sem að kyrrsetja eða leggja hald á eign, eða til að koma í veg fyrir viðskipti með eign, yfirfærslu hennar eða ráðstöfun, ef hún getur síðar orðið andlag kröfu um upptöku eða ef síðar kann að vera unnt að uppfylla slíka kröfu með henni.
2.          Aðili sem veitt hefur viðtöku beiðni um upptöku skv. 13. gr. skal, sé þess óskað, gera þær ráðstafanir sem fjallað er um í 1. mgr. þessarar greinar hvað snertir hverja þá eign sem er andlag beiðninnar eða ef síðar kann að vera unnt að uppfylla beiðnina með henni.

12. gr.

Framkvæmd bráðabirgðaráðstafana.

1.          Bráðabirgðaráðstafanir skv. 11. gr. skulu framkvæmdar eftir því sem landslög þess aðila leyfa sem beiðni er beint til, í samræmi við þau, og á þann hátt sem beiðnin tilgreinir, að því marki sem það samrýmist þeim lögum.
2.          Áður en fallið er frá bráðabirgðaráðstöfun samkvæmt þessari grein skal sá aðili sem beiðni er beint til ávallt þegar unnt er veita þeim aðila sem beiðnina leggur fram kost á að færa fram rök fyrir því að ráðstöfunin skuli haldast.

4. þáttur.

Upptaka.

13. gr.

Skylda til upptöku.

1.          Aðili sem tekið hefur við beiðni annars aðila um upptöku á tækjum eða ávinningi á landsvæði sínu skal:
    framfylgja ákvörðun dómstóls þess aðila sem beiðni leggur fram um upptöku tækjanna eða ávinningsins, eða
    leggja beiðnina fyrir lögbær yfirvöld sín til þess að fá heimild til upptöku, og fylgja þeirri heimild eftir, sé hún veitt,
2.          Til framkvæmdar á b-lið 1. mgr. þessarar greinar skal hver aðili ávallt þegar nauðsynlegt er vera bær til að höfða mál til upptöku samkvæmt eigin lögum.
3.          Ákvæði 1. mgr. þessarar greinar gilda einnig um upptöku sem felst í því að krafa er gerð um greiðslu peninga sem svara til verðmætis ávinnings, og eign sem fullnustu má leita í er staðsett hjá þeim aðila sem beiðni er beint til. Ef svo stendur á og krafan er ekki greidd skal sá aðili sem beiðni er beint til, þegar koma skal fram upptöku samkvæmt 1. mgr., leita fullnustu kröfunnar í hverri þeirri eign sem tiltæk er til þess.
4.          Ef beiðni um upptöku varðar ákveðna eign geta aðilar samið svo sín á milli að sá aðili sem beiðni er beint til megi koma upptökunni fram með þeim hætti að krafist sé greiðslu peninga sem svara til verðmætis eignarinnar.

14. gr.

Framkvæmd upptöku.

1.          Um meðferð máls til ákvörðunar og um fullnustu upptöku skv. 13. gr. fer að lögum þess aðila sem beiðni er beint til.
2.          Sá aðili sem beiðni er beint til er bundinn af niðurstöðum um atvik máls eins og þær koma fram í sakfellingu eða ákvörðun dómstóls aðila sem beiðni leggur fram, eða að því leyti sem þau koma óbeint fram af sakfellingunni eða ákvörðuninni.
3.          Hver aðili getur við undirritun eða þegar hann afhendir fullgildingar-, staðfestingar-, samþykktar- eða aðildarskjal sitt lýst því yfir í yfirlýsingu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins að gildi 2. mgr. þessarar greinar sé háð þeim takmörkunum sem leiðir af stjórnskipunarlögum og meginreglum réttarkerfis hans.
4.          Ef ákvörðun um upptöku felst í greiðslu peninga skal þar til bært yfirvald þess aðila sem beiðni er beint til umreikna fjárhæðina í gjaldmiðil sinn á því gengi sem í gildi var þegar ákvörðun var tekin um að framfylgja upptökunni.
5.          Í máli skv. a-lið 1. mgr. 13. gr. á sá aðili sem beiðni leggur fram einn rétt á að taka ákvörðun um beiðni um endurskoðun upptökuákvörðunar.

15. gr.

Eignir sem gerðar hafa verið upptækar.

         Eignir sem gerðar hafa verið upptækar af þeim aðila sem beiðni er beint til skal ráðstafað af þeim aðila samkvæmt landslögum hans.

16. gr.

Réttur til upptöku og hámarksverðmæti þess upptæka.

1.          Beiðni um upptöku skv. 13. gr. hefur ekki áhrif á rétt þess aðila sem leggur hana fram til að framfylgja upptökuákvörðuninni sjálfur.
2.          Ekki má túlka neitt í samningi þessum á þann veg að heildarverðmæti upptekinnar eignar megi fara fram úr þeirri fjárhæð sem tilgreind er í upptökuákvörðun. Telji aðili að slíkt geti komið fyrir skulu þeir aðilar sem málið varðar eiga með sér viðræður til að hindra það.

17. gr.

Fangelsun vegna vangreiðslu.

         Sá aðili sem beiðni er beint til má ekki beita fangelsun vegna vangreiðslu né neinni annarri ráðstöfun til skerðingar á frelsi manns vegna beiðni skv. 13. gr., hafi sá aðili sem beiðni bar fram getið þess í beiðninni.

5. þáttur.

Synjun um samvinnu og frestun hennar.

18. gr.

Synjunarástæður.

1.          Synja má um samvinnu samkvæmt þessum kafla, ef:
    umbeðnar aðgerðir væru andstæðar grundvallarreglum laga þess aðila sem beiðni er beint til,
    framkvæmd beiðni er líkleg til að stofna í hættu fullveldi, öryggi, allsherjarreglu eða öðrum mikilvægum hagsmunum þess aðila sem beiðni er beint til,
    sá aðili sem beiðni er beint til telur að það mál sem hún varðar sé ekki svo mikilvægt að hinar umbeðnu aðgerðir séu réttlætanlegar,
    afbrot það sem beiðni lýtur að er stjórnmálaafbrot eða skattabrot,
    sá aðili sem beiðni er beint til telur að það myndi vera andstætt reglum sínum um ne bis in idem ef hinar umbeðnu aðgerðir væru framkvæmdar, eða
    það brot sem beiðni lýtur að teldist ekki afbrot samkvæmt lögum þess aðila sem beiðni er beint til, væri það framið í lögsögu hans. Hvað snertir samvinnu skv. 2. þætti á synjunarástæða þessi þó aðeins við að því leyti sem umbeðin aðstoð felur í sér þvingunaraðgerðir.
2.          Einnig má synja um samstarf skv. 2. þætti að því leyti sem umbeðin aðstoð felur í sér þvingunaraðgerðir, svo og um samstarf skv. 3. þætti, ef ekki væri unnt samkvæmt lögum þess aðila sem beiðni er beint til að gera hinar umbeðnu rannsóknar- eða réttarfarsráðstafanir í tengslum við sams konar mál innanlands.
3.          Þegar lög þess aðila sem beiðni er beint til krefjast þess má einnig synja um samstarf skv. 2. þætti að því leyti sem umbeðin aðstoð felur í sér þvingunaraðgerðir, svo og um samstarf skv. 3. þætti, ef umbeðnar ráðstafanir eða hverjar þær ráðstafanir aðrar sem sambærileg áhrif hafa væru aðeins leyfilegar samkvæmt lögum þess aðila sem beiðni leggur fram ef dómari eða annað yfirvald á sviði dómgæslu, þar með talinn opinber saksóknari, hefur veitt til þess heimild í starfi sínu á sviði refsimála.
4.          Einnig má synja um samstarf skv. 4. þætti þessa kafla ef:
    lög þess aðila sem beiðni er beint til kveða ekki á um upptöku vegna brots af því tagi sem beiðnin lýtur að,
    samvinna væri, þó með fyrirvara um þá skyldu sem kveðið er á um í 3. mgr. 13. gr., andstæð meginreglum þeirra landslaga aðila sem beiðni er beint til er fjalla um hámark eignaupptöku með tilliti til sambands afbrots og:
        i.    efnahagslegs hagræðis sem talið kann að verða ávinningur af því, eða
        ii.    eigna sem taldar kunna að verða tæki til að drýgja brotið með
    vegna fyrningar má eigi lengur beita upptöku samkvæmt lögum þess lands sem beiðni er beint til,
    beiðnin er ekki í tengslum við fyrri sakfellingu eða dómsákvörðun, eða við yfirlýsingu í slíkri ákvörðun um að eitt eða fleiri afbrot hafi verið framin, sem ákvörðun eða beiðni um upptöku byggðist á, eða
    upptöku verður annað hvort ekki framfylgt hjá þeim aðila sem beiðni leggur fram, eða ákvörðun um hana er enn áfrýjanleg með venjulegum hætti,
    beiðnin lýtur að upptökuákvörðun sem á rætur að rekja til ákvörðunar sem gerð er í fjarveru þess sem hún beinist gegn, og við málsmeðferð þess aðila sem beiðni leggur fram og leiddi til úrlausnarinnar var að mati þess aðila sem beiðni er beint ekki gætt lágmarksréttar til varnar sem viðurkennt er að beri hverjum þeim sem sakaður er um refsivert brot.
5.          Að því er 4. mgr. þessarar greinar varðar telst ákvörðun ekki tekin í fjarveru sökunauts:
    hafi hún verið staðfest eða tekin eftir að hlutaðeigandi hefur haldið uppi vörnum, eða
    hafi hún verið tekin á áfrýjunarstigi í máli sem hlutaðeigandi hefur áfrýjað.
6.          Þegar metið er í tengslum við ákvæði f-liðs 4. mgr. þessarar greinar hvort veittur hafi verið lágmarksréttur til varnar skal sá aðili sem beiðni er beint til hafa hliðsjón af því hvort hlutaðeigandi hefur vísvitandi reynt að komast undan réttvísinni eða hvort hann hefur ekki neytt lagalegra úrræða gegn þeirri úrlausn sem gerð var að honum fjarstöddum, þótt hann hafi átt þess kost. Hið sama gildir þegar hlutaðeigandi hefur verið löglega stefnt og hann hefur hvorki kosið að mæta né að óska þess að máli hans sé frestað.
7.          Aðili skal ekki synja um neina samvinnu samkvæmt þessum kafla á grundvelli bankaleyndar. Þegar landslög krefjast þess getur aðili óskað þess að beiðni um samvinnu sem felur í sér að bankaleynd sé rofin sé samþykkt af dómara eða öðru yfirvaldi á sviði dómgæslu, þar með töldum opinberum saksóknara, í meðferð starfa sinna á sviði refsimála.
8.          Eftirfarandi er með fyrirvara um það sem segir í b-lið 1. mgr. þessarar greinar:
    Sá aðili sem beiðni er beint til skal ekki bera það fyrir sig sem hindrun á að veita samvinnu samkvæmt þessum kafla, að sá sem rannsókn sætir eða upptökuákvörðun stjórnvalda þess aðila sem beiðni leggur fram beinist gegn, er lögpersóna.
    Ekki má bera fyrir sig að maður, sem ákvörðun um upptöku ávinnings beinist gegn, hafi síðan látist, eða það, að lögpersóna sem ákvörðun um upptöku ávinnings beinist gegn hafi síðan verið leyst upp, sem hindrun á því að samvinna sé veitt skv. a-lið 1. mgr. 13. gr.

19. gr.

Frestun.

         Sá aðili sem beiðni er beint til getur frestað því að framkvæma beiðni ef það myndi stofna í hættu rannsókn eða málarekstri eigin stjórnvalda.

20. gr.

Beiðni sinnt að hluta eða með skilyrðum.

         Áður en samvinnu samkvæmt þessum kafla er synjað eða frestað skal sá aðili sem beiðni er beint til, þegar við á og að höfðu samráði við þann aðila sem beiðni leggur fram, taka til athugunar hvort unnt sé að sinna beiðninni að hluta eða með þeim skilyrðum sem hann telur nauðsynleg.

6. þáttur.

Tilkynningar um réttindi þriðja manns og um vernd þeirra.

21. gr.

Birting skjala.

1.          Aðilar skulu veita hver öðrum alla mögulega gagnkvæma aðstoð við birtingu réttarfarsskjala fyrir þeim sem bráðabirgðaráðstafanir og upptaka eigna varða.
2.          Grein þessari er í engu ætlað að hafa áhrif á:
    möguleika á því að senda réttarfarsskjöl fyrir atbeina póstþjónustunar beint til viðtakenda erlendis,
    þann möguleika að yfirmenn á sviði dómgæslu, embættismenn eða önnur þar til bær stjórnvöld þess aðila þar sem skjal á uppruna sinn birti réttarfarsskjöl beint fyrir atbeina stjórnvaldaerindreka eða yfirmanna á sviði dómgæslu, embættismanna eða annarra þar til bærra stjórnvalda þess aðila sem skjal skal sent til,
nema sá aðili sem skjal skal sent til veiti aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins yfirlýsingu um hið gagnstæða þegar undirritun fer fram eða þegar hann afhendir fullgildingar-, staðfestingar-, samþykktar- eða aðildarskjal sitt.
3.          Þegar réttarfarsskjöl, sem gefin hafa verið út hjá þeim aðila sem sendir þau, eru birt erlendis þeim sem bráðabirgðaráðstafanir eða upptökuákvarðanir varða, skal sá aðili tilgreina hver þau réttarúrræði eru, sem samkvæmt lögum hans eru tiltæk þeim.

22. gr.

Viðurkenning á erlendum ákvörðunum.

1.          Þegar fjallað er um beiðni um samvinnu skv. 3. eða 4. þætti skal sá aðili sem beiðni er beint til viðurkenna allar ákvarðanir á sviði dómgæslu sem teknar eru hjá þeim aðila sem beiðni leggur fram og lúta að réttindum sem þriðji maður telur til.
2.          Viðurkenningu má synja:
    ef þriðji maður hafði ekki nægilegt tækifæri til að halda fram rétti sínum,
    ef ákvörðunin er ósamrýmanleg ákvörðun sem þegar hefur verið tekin í sama máli hjá þeim aðila sem beiðni er beint til,
    ef ákvörðun er ósamrýmanleg allsherjarreglu hjá þeim aðila sem beiðni er beint til, eða
    ef ákvörðunin var tekin í andstöðu við ákvæði um skylduvarnarþing í lögum þess aðila sem beiðni er beint til.

7. þáttur.

Reglur um réttarfar og aðrar almennar reglur.

23. gr.

Miðstjórnvald.

1.          Aðilar skulu koma sér saman um miðstjórnvald, fleiri en eitt ef þörf krefur, sem sjá skulu um að senda beiðnir sem lagðar eru fram samkvæmt þessum kafla og svara þeim, framkvæma það sem um er beðið, eða framsenda þær þeim stjórnvöldum sem bær eru til að sinna þeim.
2.          Þegar hver aðili afhendir skjal sitt um fullgildingu, staðfestingu, samþykkt eða aðild skal hann skýra aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins frá heiti og aðsetri þeirra stjórnvalda sem tilnefnd hafa verið skv. 1. mgr. þessarar greinar.

24. gr.

Milliliðalaus samskipti.

1.          Miðstjórnvöld skulu hafa milliliðalaus samskipti hvert við annað.
2.          Í bráðatilvikum má senda beiðnir og orðsendingar samkvæmt þessum kafla milliliðalaust frá yfirvöldum á sviði dómgæslu, að meðtöldum opinberum saksóknurum, hjá þeim aðila sem beiðni leggur fram, til sams konar yfirvalda þess aðila sem beiðni er beint til. Þegar svo stendur á skal um leið senda afrit til miðstjórnvalds þess aðila sem beiðni er beint til, fyrir milligöngu miðstjórnvalds þess aðila sem beiðni leggur fram.
3.          Allar beiðnir og orðsendingar skv. 1. og 2. mgr. þessarar greinar má senda fyrir milligöngu Alþjóðasamtaka sakamálalögreglu (Interpol).
4.          Nú er beiðni send skv. 2. mgr. þessarar greinar og yfirvaldið er ekki bært til að fjalla um hana, og skal það þá framsenda beiðnina þar til bæru stjórnvaldi í ríkinu, og tilkynna milliliðalaust þeim aðila sem beiðni leggur fram, að það hafi verið gert.
5.          Beiðnir og orðsendingar skv. 2. þætti þessa kafla, sem ekki varða þvingunaraðgerðir, geta þar til bær stjórnvöld þess aðila sem beiðni leggur fram sent milliliðalaust þar til bærum stjórnvöldum þess aðila sem beiðni er beint til.

25. gr.

Form beiðni og tungumál.

1.          Allar beiðnir samkvæmt þessum kafla skulu vera skriflegar. Nota má nútímaaðferðir í fjarskiptum, svo sem símbréf.
2.          Að öðru leyti en því sem segir í 3. mgr. þessarar greinar skal ekki krefjast þess að beiðnir eða fylgiskjöl þeirra séu þýdd.
3.          Þegar undirritun fer fram eða þegar aðili afhendir fullgildingar-, staðfestingar-, samþykktar- eða aðildarskjal sitt getur hann lýst því yfir í yfirlýsingu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins að hann áskilji sér rétt til að krefjast þess að beiðnum til hans og fylgiskjölum með þeim fylgi þýðing á tungumál hans eða á eitt af opinberum tungumálum Evrópuráðsins, eða á eitt þessara tungumála sem hann tilgreinir. Við það tækifæri getur hann lýst sig reiðubúinn til að taka við þýðingum á eitthvert annað mál sem hann tilgreinir. Hinir aðilarnir mega þá beita gagnkvæmnisreglunni.

26. gr.

Löggilding.

         Skjöl sem send eru í tengslum við framkvæmd þessa kafla eru undanþegin kröfum um sérstaka staðfestingu.

27. gr.

Efni beiðni.

1.          Í beiðni um samvinnu samkvæmt þessum kafla skal tilgreina:
    hvaða yfirvald ber beiðni fram, og hvaða yfirvald fer með rannsókn eða málsrekstur,
    tilgang beiðni og ástæður hennar,
    efni máls, þar á meðal þau atvik sem máli skipta (svo sem hvenær, hvar og við hvaða aðstæður brot var framið) og sem rannsóknin eða málsreksturinn lýtur að, nema um sé að ræða beiðni um birtingu,
    og að því leyti sem samvinna felur í sér þvingunaraðgerðir:

        i.        texta viðeigandi laga, en sé það ekki unnt greinargerð um þau lög sem um málið gilda, og
        ii.        að þær ráðstafanir sem beiði er um eða hverjar þær ráðstafanir aðrar sem sömu áhrif hafa megi gera á landsvæði þess aðila sem beiðni leggur fram samkvæmt lögum hans sjálfs,
    og þegar nauðsynlegt er og að því marki sem unnt er:
        i.        deili á þeim manni eða mönnum sem um er að ræða, þar á meðal nafn, fæðingardag og fæðingarstað, þjóðerni og dvalarstaði, svo og aðsetur, ef um lögpersónu er að ræða, og
        ii.        hver sú eign er sem samvinna varðar, hvar hún er, tengsl hennar við viðkomandi mann eða menn, tengsl hennar við brotið ef um það er að ræða, svo og allar fyrirliggjandi upplýsingar um réttindi annarra í eigninni, og
    öll sérstök tilhögun á málsmeðferð, sem sá aðili sem beiðni leggur fram kann að óska eftir að fylgt sé.
2.          Í beiðni um bráðabirgðaráðstafanir skv. 3. þætti er lýtur að því að hald sé lagt á eign sem fullnustu má leita í samkvæmt upptökuákvörðun er felur í sér kröfu um greiðslu peninga skal einnig tilgreina hámarksfjárhæð þá sem fullnustu er leitað fyrir í eigninni.
3.          Að viðbættum þeim upplýsingum sem getið er um í 1. mgr. skal beiðni skv. 4. þætti einnig fylgja:
    ef a-liður 1. mgr. 13. gr. á við:
        i.        staðfest eintak upptökuákvörðunar dómara þess aðila sem beiðni leggur fram, og greinargerð um forsendur hennar, séu þær ekki tilgreindar í ákvörðuninni sjálfri,
        ii.        staðfesting þar til bærs stjórnvalds þess aðila sem beiðni leggur fram um að upptökuákvörðun sé fullnustuhæf og að hún sé ekki undir áfrýjun með venjulegum hætti,
        iii.    upplýsingar um að hve miklu leyti óskað er fullnustu ákvörðunarinnar, og
        iv.    upplýsingar um nauðsyn bráðabirgðaráðstafana.
    ef b-liður 1. mgr. 13. gr. á við, greinargerð um þau málsatvik sem byggt er á af þeim aðila sem beiðni leggur fram, er nægir til að sá aðili sem beiðni er beint til geti aflað ákvörðunar samkvæmt eigin lögum,
    ef þriðji maður hefur átt þess kost að krefjast réttar síns, skjöl þar sem sýnt er fram á að svo hafi verið gert.

28. gr.

Gallar á beiðni.

1.          Nú fullnægir beiðni ekki ákvæðum þessa kafla eða veittar upplýsingar nægja ekki til að aðili sá sem beiðni er beint til geti fjallað um hana, og getur hann þá farið þess á leit við þann aðila sem beiðni leggur fram að hann breyti beiðninni eða veiti viðbótarupplýsingar henni til fyllingar.
2.          Sá aðili sem beiðni er beint til getur sett lokafrest til móttöku slíkra breytinga eða viðbótarupplýsinga.
3.          Meðan beðið er breytinga eða viðbótarupplýsinga sem óskað hefur verið vegna beiðni skv. 4. þætti þessa kafla getur sá aðili sem beiðni er beint til gert hverja þá ráðstöfun sem fjallað er um í 2. og 3. þætti þessa kafla.

29. gr.

Fleiri en ein beiðni.

1.          Nú fær sá aðili sem beiðni er beint til fleiri en eina beiðni skv. 3. og 4. þætti þessa kafla sem lúta að sama manni eða eign, og hindrar það þá ekki að aðilinn sinni þeim beiðnum sem varða bráðabirgðaráðstafanir.
2.          Ef fleiri en ein beiðni er lögð fram skv. 4. þætti þessa kafla skal sá aðili sem þeim er beint til athugunar að ráðfæra sig við þá aðila sem leggja þær fram.

30. gr.

Skylda til að veita rökstuðning.

         Sá aðili sem beiðni er beint til skal rökstyðja allar ákvarðanir sínar um að synja eða fresta samvinnu sinni samkvæmt þessum kafla eða binda hana skilyrðum.

31. gr.

Upplýsingar.

1.          Sá aðili sem beiðni er beint til skal þegar skýra þeim aðila sem beiðni leggur fram frá:
    til hvaða aðgerðar hefur verið gripið á grundvelli beiðni samkvæmt þessum kafla,
    til hvers sú aðgerð hefur endanlega leitt, sem gripið hefur verið til á grundvelli beiðni,
    ákvörðun sinni um að synja eða fresta samvinnu samkvæmt þessum kafla, eða binda hana skilyrðum að öllu eða einhverju leyti,
    hverjum þeim aðstæðum sem koma í veg fyrir að unnt sé að framkvæma umbeðna aðgerð eða eru líklegar til að tefja hana til muna, og
    ef um ræðir bráðabirgðaráðstafanir gerðar á grundvelli beiðni skv. 2. og 3. þætti, hvað reglur það eru í landslögum hans sem leiða sjálfkrafa til brottfalls ráðstöfunar.
2.          Sá aðili sem beiðni leggur fram skal þegar skýra þeim aðila sem beiðni er beint til frá:
    sérhverri endurskoðun, ákvörðun eða öðru sem veldur því að upptökuákvörðun er ekki lengur fullnustuhæf að öllu eða einhverju leyti, og
    öllum nýjum atvikum, bæði hvað snertir staðreyndir máls og lög, sem valda því að ekki er lengur ástæða til aðgerðar samkvæmt þessum kafla.
3.          Þegar aðili óskar upptöku hjá fleiri en einum aðila á grundvelli sömu upptökuákvörðunar skal hann tilkynna um beiðnina öllum aðilum sem fullnusta ákvörðunarinnar varðar.

32. gr.

Takmarkanir á notkun.

1.          Sá aðili sem beiðni er beint til getur sett það skilyrði fyrir framkvæmd hennar að stjórnvöld þess aðila sem beiðni leggur fram noti hvorki né framsendi upplýsingar þær og málsgögn, sem aflað verður, í þágu annarra rannsóknar eða annarra málaferla en tilgreint er í beiðni, nema hann samþykki það fyrirfram.
2.          Hver aðili getur við undirritun, eða þegar hann afhendir fullgildingar-, staðfestingar-, samþykktar- eða aðildarskjal sitt, lýst því yfir í yfirlýsingu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins að án fyrirfram veitts samþykkis hans megi stjórnvöld aðila sem beiðni leggur fram hvorki nota né framsenda upplýsingar eða málsgögn sem hann lætur í té samkvæmt þessum kafla, í þágu annarrar rannsóknar eða annarra málaferla en tilgreint er í beiðni.

33. gr.

Leynd.

1.          Sá aðili sem beiðni leggur fram getur óskað þess að sá aðili sem beiðni er beint til haldi leyndum þeim atvikum sem hún byggist á og efni hennar, að öðru leyti en því sem óhjákvæmilegt er til að framkvæma megi beiðnina. Sé þeim aðila sem beiðni er beint til ekki unnt að uppfylla kröfuna um leynd skal hann þegar skýra þeim aðila sem beiðni leggur fram frá því.
2.          Sá aðili sem beiðni leggur fram skal, sé það ekki andstætt grundvallarreglum landslaga hans og sé farið fram á það við hann, halda leyndum öllum málsgögnum og upplýsingum sem sá aðili lætur í té sem beiðni er beint til, að öðru leyti en því sem óhjákvæmilegt er vegna þeirra rannsókna eða málaferla sem lýst er í beiðninni.
3.          Mæli landslög hans ekki fyrir um annað skal aðili sem fengið hefur upplýsingar án beiðni skv. 10. gr. sinna öllum óskum þess aðila um leynd, sem veitir þær.Geti hann ekki sinnt þeim óskum skal hann þegar skýra þeim aðila sem sendi upplýsingarnar frá því.

34. gr.

Kostnaður.

         Sá aðili sem beiðni er beint til skal bera venjulegan kostnað af að sinna henni. Sé nauðsynlegur kostnaður af því að sinna beiðni verulegur eða óvenjulegur skulu aðilar hafa með sér samráð til að koma sér saman um með hvaða skilmálum beiðnin skuli framkvæmd og hvernig bera skuli kostnað af henni.

35. gr.

Skaðabætur.

1.          Nú hefur verið höfðað mál til greiðslu skaðabóta vegna athafnar eða athafnaleysis er varðar samvinnu samkvæmt þessum kafla, og skulu þá hlutaðeigandi aðilar taka til athugunar að hafa með sér samráð eftir því sem við á, til að ákvarða hvernig skipta skuli hugsanlegum skaðabótagreiðslum milli þeirra.
2.          Aðili sem skaðabótamál hefur verið höfðað gegn skal leitast við að veita hinum aðilanum upplýsingar um málið, ef sá kann að eiga þar hagsmuna að gæta.

IV. KAFLI

LOKAÁKVÆÐI

36. gr.

Undirritun og gildistaka.

1.          Samningur þessi skal liggja frammi til undirritunar af hálfu aðildarríkja Evrópuráðsins, svo og þeirra sem ekki eru aðilar að ráðinu, en hafa tekið þátt í að semja hann. Geta þau lýst samþykki sínu við að bindast samningnum með:
    undirritun án fyrirvara um fullgildingu, staðfestingu eða samþykkt, eða
    undirritun með fyrirvara um fullgildingu, staðfestingu eða samþykkt, og eftirfarandi fullgildingu, staðfestingu eða samþykkt.
2.          Fullgildingar-, staðfestingar- og samþykktarskjöl skulu fengin aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins til vörslu.
3.          Samningur þessi gengur í gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er þrjú ríki, sem að minnsta kosti tvö eru aðildarríki Evrópuráðsins, hafa lýst samþykki sínu við að bindast honum samkvæmt ákvæðum 1. mgr.
4.          Gagnvart undirritunarríki sem síðar lýsir yfir samþykki sínu við að vera bundið samningnum öðlast hann gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá því er það lýsir samþykki sínu við að vera bundið honum samkvæmt ákvæðum 1. mgr.

37. gr.

Aðild að samningnum.

1.          Er samningur þessi hefur öðlast gildi getur ráðherranefnd Evrópuráðsins að höfðu samráði við samningsríkin boðið hvaða ríki sem er, sem ekki á aðild að Evrópuráðinu og ekki hefur tekið þátt í samningu hans, að gerast aðili að honum með ákvörðun sem tekin er með þeim meirihluta sem tilskilinn er í d-lið 20. gr. stofnskrár Evrópuráðsins og með samhljóða atkvæðum fulltrúa þeirra samningsríkja sem rétt eiga til setu í nefndinni.
2.          Gagnvart ríki sem þannig gerist aðili öðlast samningurinn gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðildarskjal er afhent aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins.

38. gr.

Staðbundið gildissvið.

1.          Hvert ríki getur við undirritun eða þegar það afhendir fullgildingar-, staðfestingar-, samþykktar- eða aðildarskjal sitt, tilgreint það eða þau landssvæði, sem samningur þessi á að ná til.
2.          Hvert ríki getur hvenær sem er síðar lýst því yfir við aðalframkvændastjóra Evrópuráðsins að samningur þessi nái til hvaða annars landsvæðis sem er, sem tilgreint er í yfirlýsingunni. Öðlast samningurinn gildi gagnvart því landsvæði fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðalframkvæmdastjóra berst slík yfirlýsing.
3.          Yfirlýsingu sem gefin er samkvæmt tveimur undanfarandi málsgreinum má með tilkynningu til aðalframkvæmdastjóra afturkalla fyrir hvert það landsvæði sem þar er tilgreint. Öðlast afturköllunin gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi er aðalframkvæmdastjóra berst slík tilkynning.

39. gr.

Afstaða til annarra samninga og samþykkta.

1.          Samningur þessi hefur ekki áhrif á réttindi og skyldur sem leiðir af fjölhliða þjóðréttarsamningum um sérstök málefni.
2.          Aðilar að samningi þessum geta gert með sér tví- eða fjölhliða samning um þau málefni sem samningur þessi fjallar um, til að fylla eða treyst ákvæði hans eða auðvelda framkvæmd meginreglna hans.
3.          Nú hafa tveir eða fleiri aðilar þegar gert með sér samkomulag eða samning um efni sem fjallað er um í samningi þessum, eða hafa með öðrum hætti fest samskipti sín í sessi hvað það efni varðar, og er þeim þá rétt að framkvæma samninginn eða samkomulagið eða hafa þá skipan á samskiptunum sem um er að ræða, í stað samnings þessa, ef það er alþjóðlegri samvinnu til framdráttar.

40. gr.

Fyrirvarar.

1.          Hvert ríki getur við undirritun eða þegar það afhendir fullgildingar-, staðfestingar-, samþykktar- eða aðildarskjal sitt lýst því yfir að það nýti sér einn eða fleiri þeirra fyrirvara sem kveðið er á um í 2. mgr. 2. gr., 4. mgr. 6. gr., 3. mgr. 14. gr., 2. mgr. 21. gr., 3. mgr. 25. gr. og 2. mgr. 32. gr. Aðra fyrirvara má ekki gera.
2.          Hvert ríki sem gert hefur fyrirvara samkvæmt undanfarandi málsgrein getur afturkallað hann að öllu eða einhverju leyti með tilkynningu til aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins. Öðlast afturköllunin gildi þann dag er aðalframkvæmdastjóri veitir henni viðtöku.
3.          Aðili sem gert hefur fyrirvara við ákvæði samnings þessa getur ekki krafist þess að annar aðili framkvæmi það ákvæði, en ef fyrirvari hans er gerður að hluta eða bundinn skilyrði getur hann þó krafist þess að ákvæðið verði framkvæmt að því marki sem hann hefur samþykkt það sjálfur.

41. gr.

Breytingar.

1.          Hver aðili getur lagt fram tillögur til breytinga á samningi þessum, og skal aðalframkvæmdastjóri senda þær aðildarríkjum Evrópuráðsins og öllum ríkjum sem ekki eru aðilar að Evrópuráðinu en hafa gerst aðilar að samningnum eða verið boðin aðild samkvæmt ákvæðum 37. gr.
2.          Breytingatillögur aðila skulu sendar Evrópunefnd um afbrotamálefni, og skal hún leggja fyrir ráðherranefndina álit sitt á þeirri breytingu sem lögð er til.
3.          Ráðherranefnd skal fjalla um breytingartillöguna og álit það sem Evrópunefnd um afbrotamálefni hefur lagt fyrir hana, og getur hún samþykkt breytinguna.
4.          Texti hverrar breytingar sem ráðherranefnd samþykkir skv. 3. mgr. þessarar greinar skal framsendur aðilum til staðfestingar.
5.          Hver sú breyting, sem samþykkt er skv. 3. mgr., öðlast gildi á þrítugasta degi eftir að allir aðilar hafa skýrt aðalframkvæmdarstjóra frá staðfestingu sinni.

42. gr.

Lausn deilumála.

1.          Evrópunefnd um afbrotamálefni skal veittur kostur á að fylgjast með túlkun og framkvæmd samnings þessa.
2.          Nú kemur upp deila milli aðila um túlkun eða framkvæmd samnings þessa, og skulu þeir þá leitast við að leysa hana með samningum eða með hverjum öðrum friðsamlegum hætti að eigin vali, svo sem með því að leggja deiluna fyrir Evrópunefnd um afbrotamálefni, í gerðardóm, en ákvörðun hans skal vera bindandi fyrir aðilana, eða fyrir Alþjóðadómstólinn, eftir því sem viðkomandi aðilar verða ásáttir um.

43. gr.

Uppsögn.

1.          Hver aðili getur hvenær sem er sagt upp samningi þessum með tilkynningu til Aðalframkvæmdastjóra Evrópuráðsins.
2.          Uppsögnin öðlast gildi fyrsta dag þess mánaðar sem hefst eftir að liðnir eru þrír mánuðir frá þeim degi, er aðalframkvæmdastjóra berst tilkynningin.
3.          Samningur þessi gildir þó áfram um fullnustu skv. 14. gr. á upptöku sem hefur verið beðið um samkvæmt ákvæðum samnings þessa fyrir gildistökudag uppsagnar.

44. gr.

Tilkynningar.

         Aðalframkvæmdastjóri Evrópuráðsins skal tilkynna aðildarríkjum ráðsins og hverju því ríki sem gerst hefur aðili að samningi þessum um:
    sérhverja undirritun,
    sérhverja afhendingu á fullgildingar-, staðfestingar-, samþykktar- og aðildarskjölum.
    sérhvern gildistökudag samnings þessa skv. 36. og 37. gr.,
    sérhvern fyrirvara sem gerður er skv. 1. mgr. 40. gr.
    sérhverja aðra gerð, tilkynningu eða orðsendingu sem samning þennan varðar.

         Þessu til staðfestu hafa undirrituð, sem til þess hafa lögfullt umboð, undirritað samning þennan.

         Gjört í Strassborg, 8. nóvember 1990 á ensku og frönsku í einu eintaki sem varðveitt skal í skjalasafni Evrópuráðsins, og eru báðir textar jafngildir. Aðalframkvæmdastjóri Evrópuráðsins skal senda staðfest endurrit til allra aðildarríkja Evrópuráðsins, til þeirra ríkja sem ekki eru aðilar að Evrópuráðinu en hafa tekið þátt í samningu samnings þessa, og til allra ríkja sem boðið er að gerast aðilar að honum.

CONVENTION ON LAUNDERING, SEARCH, SEIZURE AND

CONFISCATION OF THE PROCEEDS FROM CRIME

PREAMBLE

    The member States of the Council of Europe and the other States signatory hereto,

    Considering that the aim of the Council of Europe is to achieve a greater unity between its members;

    Convinced of the need to pursue a common criminal policy aimed at the protection of society;

    Considering that the fight against serious crime, which has become an increasingly international problem, calls for the use of modern and effective methods on an international scale;

    Believing that one of these methods consists in depriving criminals of the proceeds from crime;

    Considering that for the attainment of this aim a well-functioning system of international co-operation also must be established,

    Have agreed as follows:

Chapter I

USE OF TERMS

Article l

Use of terms

    For the purposes of this Convention:
    “proceeds” means any economic advantage from criminal offences. It may consist of any property as defined in sub-paragraph b of this article;
    “property” includes property of any description, whether corporeal or incorporeal, movable or immovable, and legal documents or instruments evidencing title to, or interest in such property;
    “instrumentalities” means any property used or intended to be used, in any manner, wholly or in part, to commit a criminal offence or criminal offences;
    “confiscation” means a penalty or a measure, ordered by a court following proceedings in relation to a criminal offence or criminal offences resulting in the final deprivation of property;
    “predicate offence” means any criminal offence as a result of which proceeds were generated that may become the subject of an offence as defined in Article 6 of this Convention.

Chapter II

MEASURES TO BE TAKEN AT NATIONAL LEVEL

Article 2

Confiscation measures

1.          Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to enable it to confiscate instrumentalities and proceeds or property the value of which corresponds to such proceeds.
2.          Each Party may, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, by a declaration addressed to the Secretary General of the Council of Europe, declare that paragraph 1 of this article applies only to offences or categories of offences specified in such declaration.

Article 3

Investigative and provisional measures

         Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to enable it to identify and trace property which is liable to confiscation pursuant to Article 2, paragraph 1, and to prevent any dealing in, transfer or disposal of such property.

Article 4

Special investigative powers and techniques

1.          Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to empower its courts or other competent authorities to order that bank, financial or commercial records be made available or be seized in order to carry out the actions referred to in Articles 2 and 3. A Party shall not decline to act under the provisions of this article on grounds of bank secrecy.
2.          Each Party shall consider adopting such legislative and other measures as may be necessary to enable it to use special investigative techniques facilitating the identification and tracing of proceeds and the gathering of evidence related thereto. Such techniques may include monitoring orders, observation, interception of telecommunications, access to computer systems and orders to produce specific documents.

Article 5

Legal remedies

         Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to ensure that interested parties affected by measures under Articles 2 and 3 shall have effective legal remedies in order to preserve their rights.

Article 6

Laundering offences

1.          Each Party shall adopt such legislative and other measures as may be necessary to establish as offences under its domestic law, when committed intentionally:
    the conversion or transfer of property, knowing that such property is proceeds, for the purpose of concealing or disguising the illicit origin of the property or of assisting any person who is involved in the commission of the predicate offence to evade the legal consequences of his actions;

    the concealment or disguise of the true nature, source, location, disposition, movement, rights with respect to, or ownership of, property, knowing that such property is proceeds;
and, subject to its constitutional principles and the basic concepts of its legal system:
    the acquisition, possession or use of property, knowing, at the time of receipt, that such property was proceeds;
    participation in, association or conspiracy to commit, attempts to commit and aiding, abetting, facilitating and counselling the commission of any of the offences established in accordance with this article.
2.          For the purposes of implementing or applying paragraph 1 of this article:
    it shall not matter whether the predicate offence was subject to the criminal jurisdiction of the Party;
    it may be provided that the offences set forth in that paragraph do not apply to the persons who committed the predicate offence;
    knowledge, intent or purpose required as an element of an offence set forth in that paragraph may be inferred from objective, factual circumstances.
3.          Each Party may adopt such measures as it considers necessary to establish also as offences under its domestic law all or some of the acts referred to in paragraph 1 of this article, in any or all of the following cases where the offender:
    ought to have assumed that the property was proceeds;
    acted for the purpose of making profit;
    acted for the purpose of promoting the carrying on of further criminal activity.
4.          Each Party may, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, by declaration addressed to the Secretary General of the Council of Europe declare that paragraph 1 of this article applies only to predicate offences or categories of such offences specified in such declaration.

Chapter III

INTERNATIONAL CO-OPERATION

Section 1

Principles of international co-operation

Article 7

General principles and measures for international co-operation

1.          The Parties shall co-operate with each other to the widest extent possible for the purposes of investigations and proceedings aiming at the confiscation of instrumentalities and proceeds.
2.          Each Party shall adopt such legislative or other measures as may be necessary to enable it to comply, under the conditions provided for in this chapter, with requests:
    for confiscation of specific items of property representing proceeds or instrumentalities, as well as for confiscation of proceeds consisting in a requirement to pay a sum of money corresponding to the value of proceeds;
    for investigative assistance and provisional measures with a view to either form of confiscation referred to under a above.

Section 2

Investigative assistance

Article 8

Obligation to assist

         The Parties shall afford each other, upon request, the widest possible measure of assistance in the identification and tracing of instrumentalities, proceeds and other property liable to confiscation. Such assistance shall include any measure providing and securing evidence as to the existence, location or movement, nature, legal status or value of the aforementioned property.

Article 9

Execution of assistance

         The assistance pursuant to Article 8 shall be carried out as permitted by and in accordance with the domestic law of the requested Party and, to the extent not incompatible with such law, in accordance with the procedures specified in the request.

Article 10

Spontaneous information

         Without prejudice to its own investigations or proceedings, a Party may without prior request forward to another Party information on instrumentalities and proceeds, when it considers that the disclosure of such information might assist the receiving Party in initiating or carrying out investigations or proceedings or might lead to a request by that Party under this chapter.

Section 3

Provisional measures

Article 11

Obligation to take provisional measures

1.          At the request of another Party which has instituted criminal proceedings or proceedings for the purpose of confiscation, a Party shall take the necessary provisional measures, such as freezing or seizing, to prevent any dealing in, transfer or disposal of property which, at a later stage, may be the subject of a request for confiscation or which might be such as to satisfy the request.
2.          A Party which has received a request for confiscation pursuant to Article 13 shall, if so requested, take the measures mentioned in paragraph 1 of this article in respect of any property which is the subject of the request or which might be such as to satisfy the request.

Article 12

Execution of provisional measures

1.          The provisional measures mentioned in Article 11 shall be carried out as permitted by and in accordance with the domestic law of the requested Party and, to the extent not incompatible with such law, in accordance with the procedures specified in the request.
2.          Before lifting any provisional measure taken pursuant to this article, the requested Party shall, wherever possible, give the requesting Party an opportunity to present its reasons in favour of continuing the measure.

Section 4

Confiscation

Article 13

Obligation to confiscate

1.          A Party, which has received a request made by another Party for confiscation concerning instrumentalities or proceeds, situated in its territory, shall:
    enforce a confiscation order made by a court of a requesting Party in relation to such instrumentalities or proceeds; or
    submit the request to its competent authorities for the purpose of obtaining an order of confiscation and, if such order is granted, enforce it.
2.          For the purposes of applying paragraph 1.b of this article, any Party shall whenever necessary have competence to institute confiscation proceedings under its own law.
3.          The provisions of paragraph 1 of this article shall also apply to confiscation consisting in a requirement to pay a sum of money corresponding to the value of proceeds, if property on which the confiscation can be enforced is located in the requested Party. In such cases, when enforcing confiscation pursuant to paragraph 1, the requested Party shall, if payment is not obtained, realise the claim on any property available for that purpose.
4.          If a request for confiscation concerns a specific item of property, the Parties may agree that the requested Party may enforce the confiscation in the form of a requirement to pay a sum of money corresponding to the value of the property.

Article 14

Execution of confiscation

1.          The procedures for obtaining and enforcing the confiscation under Article 13 shall be governed by the law of the requested Party.
2.          The requested Party shall be bound by the findings as to the facts in so far as they are stated in a conviction or judicial decision of the requesting Party or in so far as such conviction or judicial decision is implicitly based on them.
3.          Each Party may, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, by a declaration addressed to the Secretary General of the Council of Europe, declare that paragraph 2 of this article applies only subject to its constitutional principles and the basic concepts of its legal system.
4.          If the confiscation consists in the requirement to pay a sum of money, the competent authority of the requested Party shall convert the amount thereof into the currency of that Party at the rate of exchange ruling at the time when the decision to enforce the confiscation is taken.
5.          In the case of Article 13, paragraph 1.a, the requesting Party alone shall have the right to decide on any application for review of the confiscation order.

Article 15

Confiscated property

         Any property confiscated by the requested Party shall be disposed of by that Party in accordance with its domestic law, unless otherwise agreed by the Parties concerned.

Article 16

Right of enforcement and maximum amount of confiscation

1.          A request for confiscation made under Article 13 does not affect the right of the requesting Party to enforce itself the confiscation order.
2.          Nothing in this Convention shall be so interpreted as to permit the total value of the confiscation to exceed the amount of the sum of money specified in the confiscation order. If a Party finds that this might occur, the Parties concerned shall enter into consultations to avoid such an effect.

Article 17

Imprisonment in default

         The requested Party shall not impose imprisonment in default or any other measure restricting the liberty of a person as a result of a request under Article 13, if the requesting Party has so specified in the request.

Section 5

Refusal and postponement of co-operation

Article 18

Grounds for refusal

1.          Co-operation under this chapter may be refused if:
    the action sought would be contrary to the fundamental principles of the legal system of the requested Party; or
    the execution of the request is likely to prejudice the sovereignty, security, ordre public or other essential interests of the requested Party; or
    in the opinion of the requested Party, the importance of the case to which the request relates does not justify the taking of the action sought; or
    the offence to which the request relates is a political or fiscal offence; or
    the requested Party considers that compliance with the action sought would be contrary to the principle of ne bis in idem; or
    the offence to which the request relates would not be an offence under the law of the requested Party if committed within its jurisdiction. However, this ground for refusal applies to co-operation under Section 2 only in so far as the assistance sought involves coercive action.
2.          Co-operation under Section 2, in so far as the assistance sought involves coercive action, and under Section 3 of this chapter, may also be refused if the measures sought could not be taken under the domestic law of the requested Party for the purposes of investigations or proceedings, had it been a similar domestic case.
3.          Where the law of the requested Party so requires, co-operation under Section 2, in so far as the assistance sought involves coercive action, and under Section 3 of this chapter may also be refused if the measures sought or any other measures having similar effects would not be permitted under the law of the requesting Party, or, as regards the competent authorities of the requesting Party, if the request is not authorised by either a judge or another judicial authority, including public prosecutors, any of these authorities acting in relation to criminal offences.
4.          Co-operation under Section 4 of this chapter may also be refused if:
    under the law of the requested Party confiscation is not provided for in respect of the type of offence to which the request relates; or
    without prejudice to the obligation pursuant to Article 13, paragraph 3, it would be contrary to the principles of the domestic laws of the requested Party concerning the limits of confiscation in respect of the relationship between an offence and:
         i            an economic advantage that might be qualified as its proceeds; or
         ii        property that might be qualified as its instrumentalities;
         or
    under the law of the requested Party confiscation may no longer be imposed or enforced because of the lapse of time; or
    the request does not relate to a previous conviction, or a decision of a judicial nature or a statement in such a decision that an offence or several offences have been committed, on the basis of which the confiscation has been ordered or is sought; or
    confiscation is either not enforceable in the requesting Party, or it is still subject to ordinary means of appeal; or
    the request relates to a confiscation order resulting from a decision rendered in absentia of the person against whom the order was issued and, in the opinion of the requested Party, the proceedings conducted by the requesting Party leading to such decision did not satisfy the minimum rights of defence recognised as due to everyone against whom a criminal charge is made.
5.          For the purpose of paragraph 4.f of this article a decision is not considered to have been rendered in absentia if:
    it has been confirmed or pronounced after opposition by the person concerned; or
    it has been rendered on appeal, provided that the appeal was lodged by the person concerned.
6.          When considering, for the purposes of paragraph 4.f of this article if the minimum rights of defence have been satisfied, the requested Party shall take into account the fact that the person concerned has deliberately sought to evade justice or the fact that that person, having had the possibility of lodging a legal remedy against the decision made in absentia, elected not to do so. The same will apply when the person concerned, having been duly served with the summons to appear, elected not to do so nor to ask for adjournment.
7.          A Party shall not invoke bank secrecy as a ground to refuse any co-operation under this chapter. Where its domestic law so requires, a Party may require that a request for co-operation which would involve the lifting of bank secrecy be authorised by either a judge or another judicial authority, including public prosecutors, any of these authorities acting in relation to criminal offences.
8.          Without prejudice to the ground for refusal provided for in paragraph 1.a of this article:
    the fact that the person under investigation or subjected to a confiscation order by the authorities of the requesting Party is a legal person shall not be invoked by the requested Party as an obstacle to affording any co-operation under this chapter;
    the fact that the natural person against whom an order of confiscation of proceeds has been issued has subsequently died or the fact that a legal person against whom an order of confiscation of proceeds has been issued has subsequently been dissolved shall not be invoked as an obstacle to render assistance in accordance with Article 13, paragraph 1.a.

Article 19

Postponement

         The requested Party may postpone action on a request if such action would prejudice investigations or proceedings by its authorities.

Article 20

Partial or conditional granting of a request

         Before refusing or postponing co-operation under this chapter, the requested Party shall, where appropriate after having consulted the requesting Party, consider whether the request may be granted partially or subject to such conditions as it deems necessary.

Section 6

Notification and protection of third parties' rights

Article 21

Notification of documents

1.          The Parties shall afford each other the widest measure of mutual assistance in the serving of judicial documents to persons affected by provisional measures and confiscation.
2.          Nothing in this article is intended to interfere with:
    the possibility of sending judicial documents, by postal channels, directly to persons abroad;
    the possibility for judicial officers, officials or other competent authorities of the Party of origin to effect service of judicial documents directly through the consular authorities of that Party or through judicial officers, officials or other competent authorities of the Party of destination, unless the Party of destination makes a declaration to the contrary to the Secretary General of the Council of Europe at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession.
3.          When serving judicial documents to persons abroad affected by provisional measures or confiscation orders issued in the sending Party, this Party shall indicate what legal remedies are available under its law to such persons.

Article 22

Recognition of foreign decisions

1.          When dealing with a request for co-operation under Sections 3 and 4, the requested Party shall recognise any judicial decision taken in the requesting Party regarding rights claimed by third parties.
2.          Recognition may be refused if:
    third parties did not have adequate opportunity to assert their rights; or
    the decision is incompatible with a decision already taken in the requested Party on the same matter; or
    it is incompatible with the ordre public of the requested Party; or
    the decision was taken contrary to provisions on exclusive jurisdiction provided for by the law of the requested Party.

Section 7

Procedural and other general rules

Article 23

Central authority

1.          The Parties shall designate a central authority or, if necessary, authorities, which shall be responsible for sending and answering requests made under this chapter, the execution of such requests or the transmission of them to the authorities competent for their execution.
2.          Each Party shall, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, communicate to the Secretary General of the Council of Europe the names and addresses of the authorities designated in pursuance of paragraph 1 of this article.

Article 24

Direct communication

1.          The central authorities shall communicate directly with one another.
2.          In the event of urgency, requests or communications under this chapter may be sent directly by the judicial authorities, including public prosecutors, of the requesting Party to such authorities of the requested Party. In such cases a copy shall be sent at the same time to the central authority of the requested Party through the central authority of the requesting Party.
3.          Any request or communication under paragraphs 1 and 2 of this article may be made through the International Criminal Police Organisation (Interpol).
4.          Where a request is made pursuant to paragraph 2 of this article and the authority is not competent to deal with the request, it shall refer the request to the competent national authority and inform directly the requesting Party that it has done so.
5.          Requests or communications under Section 2 of this chapter, which do not involve coercive action, may be directly transmitted by the competent authorities of the requesting Party to the competent authorities of the requested Party.

Article 25

Form of request and languages

1.          All requests under this chapter shall be made in writing. Modern means of telecommunications, such as telefax, may be used.
2.          Subject to the provisions of paragraph 3 of this article, translations of the requests or supporting documents shall not be required.
3.          At the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, any Party may communicate to the Secretary General of the Council of Europe a declaration that it reserves the right to require that requests made to it and documents supporting such requests be accompanied by a translation into its own language or into one of the official languages of the Council of Europe or into such one of these languages as it shall indicate. It may on that occasion declare its readiness to accept translations in any other language as it may specify. The other Parties may apply the reciprocity rule.

Article 26

Legalisation

         Documents transmitted in application of this chapter shall be exempt from all legalisation formalities.

Article 27

Content of request

1.          Any request for co-operation under this chapter shall specify:
    the authority making the request and the authority carrying out the investigations or proceedings;
    the object of and the reason for the request;
    the matters, including the relevant facts (such as date, place and circumstances of the offence) to which the investigations or proceedings relate, except in the case of a request for notification;
    in so far as the co-operation involves coercive action:
         i              the text of the statutory provisions or, where this is not possible, a statement of the relevant law applicable; and
         ii        an indication that the measure sought or any other measures having similar effects could be taken in the territory of the requesting Party under its own law;
    where necessary and in so far as possible:
         i            details of the person or persons concerned, including name, date and place of birth, nationality and location, and, in the case of a legal person, its seat; and
         ii        the property in relation to which co-operation is sought, its location, its connection with the person or persons concerned, any connection with the offence, as well as any available information about other persons, interests in the property; and
    any particular procedure the requesting Party wishes to be followed.
2.          A request for provisional measures under Section 3 in relation to seizure of property on which a confiscation order consisting in the requirement to pay a sum of money may be realised shall also indicate a maximum amount for which recovery is sought in that property.
3.          In addition to the indications mentioned in paragraph 1, any request under Section 4 shall contain:
    in the case of Article 13, paragraph 1.a:
         i            a certified true copy of the confiscation order made by the court in the requesting Party and a statement of the grounds on the basis of which the order was made, if they are not indicated in the order itself;
         ii        an attestation by the competent authority of the requesting Party that the confiscation order is enforceable and not subject to ordinary means of appeal;
         iii        information as to the extent to which the enforcement of the order is requested; and
         iv        information as to the necessity of taking any provisional measures;
    in the case of Article 13, paragraph 1.b, a statement of the facts relied upon by the requesting Party sufficient to enable the requested Party to seek the order under its domestic law;
    when third parties have had the opportunity to claim rights, documents demonstrating that this has been the case.

Article 28

Defective requests

1.          If a request does not comply with the provisions of this chapter or the information supplied is not sufficient to enable the requested Party to deal with the request, that Party may ask the requesting Party to amend the request or to complete it with additional information.
2.          The requested Party may set a time-limit for the receipt of such amendments or information.
3.          Pending receipt of the requested amendments or information in relation to a request under Section 4 of this chapter, the requested Party may take any of the measures referred to in Sections 2 or 3 of this chapter.

Article 29

Plurality of requests

1.          Where the requested Party receives more than one request under Sections 3 or 4 of this chapter in respect of the same person or property, the plurality of requests shall not prevent that Party from dealing with the requests involving the taking of provisional measures.
2.          In the case of plurality of requests under Section 4 of this chapter, the requested Party shall consider consulting the requesting Parties.

Article 30

Obligation to give reasons

         The requested Party shall give reasons for any decision to refuse, postpone or make conditional any co-operation under this chapter.

Article 31

Information

1.          The requested Party shall promptly inform the requesting Party of:
    the action initiated on a request under this chapter;
    the final result of the action carried out on the basis of the request;
    a decision to refuse, postpone or make conditional, in whole or in part, any co-operation under this chapter;
    any circumstances which render impossible the carrying out of the action sought or are likely to delay it significantly; and
    in the event of provisional measures taken pursuant to a request under Sections 2 or 3 of this chapter, such provisions of its domestic law as would automatically lead to the lifting of the provisional measure.
2.          The requesting Party shall promptly inform the requested Party of:
    any review, decision or any other fact by reason of which the confiscation order ceases to be wholly or partially enforceable; and
    any development, factual or legal, by reason of which any action under this chapter is no longer justified.
3.          Where a Party, on the basis of the same confiscation order, requests confiscation in more than one Party, it shall inform all Parties which are affected by an enforcement of the order about the request.

Article 32

Restriction of use

1.          The requested Party may make the execution of a request dependent on the condition that the information or evidence obtained will not, without its prior consent, be used or transmitted by the authorities of the requesting Party for investigations or proceedings other than those specified in the request.
2.          Each Party may, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, by declaration addressed to the Secretary General of the Council of Europe, declare that, without its prior consent, information or evidence provided by it under this chapter may not be used or transmitted by the authorities of the requesting Party in investigations or proceedings other than those specified in the request.

Article 33

Confidentiality

1.          The requesting Party may require that the requested Party keep confidential the facts and substance of the request, except to the extent necessary to execute the request. If the requested Party cannot comply with the requirement of confidentiality, it shall promptly inform the requesting Party.
2.          The requesting Party shall, if not contrary to basic principles of its national law and if so requested, keep confidential any evidence and information provided by the requested Party, except to the extent that its disclosure is necessary for the investigations or proceedings described in the request.
3.          Subject to the provisions of its domestic law, a Party which has received spontaneous information under Article 10 shall comply with any requirement of confidentiality as required by the Party which supplies the information. If the other Party cannot comply with such requirement, it shall promptly inform the transmitting Party.

Article 34

Costs

         The ordinary costs of complying with a request shall be borne by the requested Party. Where costs of a substantial or extraordinary nature are necessary to comply with a request, the Parties shall consult in order to agree the conditions on which the request is to be executed and how the costs shall be borne.

Article 35

Damages

1.          When legal action on liability for damages resulting from an act or omission in relation to co-operation under this chapter has been initiated by a person, the Parties concerned shall consider consulting each other, where appropriate, to determine how to apportion any sum of damages due.
2.          A Party which has become subject of a litigation for damages shall endeavour to inform the other Party of such litigation if that Party might have an interest in the case.

Chapter IV

FINAL PROVISIONS

Article 36

Signature and entry into force

1.          This Convention shall be open for signature by the member States of the Council of Europe and non-member States which have participated in its elaboration. Such States may express their consent to be bound by:
    signature without reservation as to ratification, acceptance or approval; or
    signature subject to ratification, acceptance or approval, followed by ratification, acceptance or approval.
2.          Instruments of ratification, acceptance or approval shall be deposited with the Secretary General of the Council of Europe.
3.          This Convention shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date on which three States, of which at least two are member States of the Council of Europe, have expressed their consent to be bound by the Convention in accordance with the provisions of paragraph 1.
4.          In respect of any signatory State which subsequently expresses its consent to be bound by it, the Convention shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of the expression of its consent to be bound by the Convention in accordance with the provisions of paragraph 1.

Article 37

Accession to the Convention

1.          After the entry into force of this Convention, the Committee of Ministers of the Council of Europe, after consulting the Contracting States to the Convention, may invite any State not a member of the Council and not having participated in its elaboration to accede to this Convention, by a decision taken by the majority provided for in Article 20.d. of the Statute of the Council of Europe and by the unanimous vote of the representatives of the Contracting States entitled to sit on the Committee.
2.          In respect of any acceding State the Convention shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of deposit of the instrument of accession with the Secretary General of the Council of Europe.

Article 38

Territorial application

1.          Any State may, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, specify the territory or territories to which this Convention shall apply.
2.          Any State may, at any later date, by a declaration addressed to the Secretary General of the Council of Europe, extend the application of this Convention to any other territory specified in the declaration. In respect of such territory the Convention shall enter into force on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of receipt of such declaration by the Secretary General.
3.          Any declaration made under the two preceding paragraphs may, in respect of any territory specified in such declaration, be withdrawn by a notification addressed to the Secretary General. The withdrawal shall become effective on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of receipt of such notification by the Secretary General.

Article 39

Relationship to other conventions and agreements

1.          This Convention does not affect the rights and undertakings derived from international multilateral conventions concerning special matters.
2.          The Parties to the Convention may conclude bilateral or multilateral agreements with one another on the matters dealt with in this Convention, for purposes of supplementing or strengthening its provisions or facilitating the application of the principles embodied in it.
3.          If two or more Parties have already concluded an agreement or treaty in respect of a subject which is dealt with in this Convention or otherwise have established their relations in respect of that subject, they shall be entitled to apply that agreement or treaty or to regulate those relations accordingly, in lieu of the present Convention, if it facilitates international co-operation.

Article 40

Reservations

1.          Any State may, at the time of signature or when depositing its instrument of ratification, acceptance, approval or accession, declare that it avails itself of one or more of the reservations provided for in Article 2, paragraph 2, Article 6, paragraph 4, Article 14, paragraph 3, Article 21, paragraph 2, Article 25, paragraph 3 and Article 32, paragraph 2. No other reservation may be made.
2.          Any State which has made a reservation under the preceding paragraph may wholly or partly withdraw it by means of a notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe. The withdrawal shall take effect on the date of receipt of such notification by the Secretary General.
3.          A Party which has made a reservation in respect of a provision of this Convention may not claim the application of that provision by any other Party; it may, however, if its reservation is partial or conditional, claim the application of that provision in so far as it has itself accepted it.

Article 41

Amendments

1.          Amendments to this Convention may be proposed by any Party, and shall be communicated by the Secretary General of the Council of Europe to the member States of the Council of Europe and to every non-member State which has acceded to or has been invited to accede to this Convention in accordance with the provisions of Article 37.
2.          Any amendment proposed by a Party shall be communicated to the European Committee on Crime Problems which shall submit to the Committee of Ministers its opinion on that proposed amendment.
3.          The Committee of Ministers shall consider the proposed amendment and the opinion submitted by the European Committee on Crime Problems and may adopt the amendment.
4.          The text of any amendment adopted by the Committee of Ministers in accordance with paragraph 3 of this article shall be forwarded to the Parties for acceptance.

5.          Any amendment adopted in accordance with paragraph 3 of this article shall come into force on the thirtieth day after all Parties have informed the Secretary General of their acceptance thereof.

Article 42

Settlement of disputes

1.          The European Committee on Crime Problems of the Council of Europe shall be kept informed regarding the interpretation and application of this Convention.
2.          In case of a dispute between Parties as to the interpretation or application of this Convention, they shall seek a settlement of the dispute through negotiation or any other peaceful means of their choice, including submission of the dispute to the European Committee on Crime Problems, to an arbitral tribunal whose decisions shall be binding upon the Parties, or to the International Court of Justice, as agreed upon by the Parties concerned.

Article 43

Denunciation

1.          Any Party may, at any time, denounce this Convention by means of a notification addressed to the Secretary General of the Council of Europe.
2.          Such denunciation shall become effective on the first day of the month following the expiration of a period of three months after the date of receipt of the notification by the Secretary General.
3.          The present Convention shall, however, continue to apply to the enforcement under Article 14 of confiscation for which a request has been made in conformity with the provisions of this Convention before the date on which such a denunciation takes effect.

Article 44

Notifications

         The Secretary General of the Council of Europe shall notify the member States of the Council and any State which has acceded to this Convention of:
    any signature;
    the deposit of any instrument of ratification, acceptance, approval or accession;
    any date of entry into force of this Convention in accordance with Articles 36 and 37;
    any reservation made under Article 40, paragraph 1;
    any other act, notification or communication relating to this Convention.

    In witness whereof the undersigned, being duly authorised thereto, have signed this Convention.

    Done at Strasbourg, the 8th day of November 1990, in English and in French, both texts being equally authentic, in a single copy which shall be deposited in the archives of the Council of Europe. The Secretary General of the Council of Europe shall transmit certified copies to each member State of the Council of Europe, to the non-member States which have participated in the elaboration of this Convention, and to any State invited to accede to it.